Η μεγάλη μάχη για το παραδοσιακό μας τυρί
Φάκελος Χαλλούμι:Μάχη με τον χρόνο και τα συμφέροντα
Εισαγωγή
Η προσπάθεια κατοχύρωσης του Χαλλουμιού ως προϊόν με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) ξεκίνησε πριν ακόμη ενταχθεί η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εντατικοποιήθηκε ακόμη περισσότερο μετά την ένταξη. Ωστόσο η διαδικασία ετοιμασίας του φακέλου, έγκρισής του από τις αρμόδιες αρχές και τελικής υποβολής του στην ΕΕ δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλλα, αφού παρου-σιάστηκαν σοβαρές επιπλοκές. Μέχρι στιγμής ο φάκελος δεν έχει ακόμη υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφού την στιγμή αυτή μια σειρά προσφυγών βρίσκονται σε εξέλιξη. Στόχος του αφιερώματος αυτού είναι να παρουσιάσει με αντικειμενικό τρόπο τα εμπόδια που παρουσιά-στηκαν και συνεχίζουν να παρουσιάζονται μέχρι σήμερα στην εξέλιξη του φακέλου, αλλά και να παραθέσει τις αντικρουόμενες απόψεις των άμεσα εμπλεκομένων με το θέμα.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο φάκελος για κάποιο συγκεκριμένο προϊόν, στην προκειμένη περίπτωση το χαλλούμι, δεν υποβάλλεται από το κράτος, αλλά από οργανωμένες ομάδες παραγωγών ή μεταποιητών που ασχολούνται με το αντίστοιχο προϊόν. Το κράτος, αφού εγκρίνει το φάκελο μέσα στα πλαίσια μια ειδικής τεχνικής επιτροπής, δημοσιοποιεί την θετική απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος και, στην συνέχεια, εφόσον δεν υπάρχουν ενστάσεις από άλλες ομάδες, ο φάκελος προωθείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για περαιτέρω εξέταση μέχρι την τελική έγκριση του προϊόντος.
Έπειτα από μια σειρά διαφωνιών μεταξύ Αιγοπροβατοτρόφων και Αγελαδοτρόφων για την περιεκτικότητα του χαλλουμιού σε αιγινό και αγελαδινό γάλα, ο Σύνδεσμος Τυροκόμων κατάφερε να υποβάλει στις 11 Μαΐου 2004 ένα ολοκληρωμένο φάκελο με συγκεκριμένες προδιαγραφές, ο οποίος έλαβε την ευνοϊκή απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος. Η απόφαση αυτή δημοσιεύτηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2008 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.
Η αισιοδοξία για την τελική προώθηση του φακέλου στην ΕΕ ήταν όμως προσωρινή. Στις 22 Φεβρουαρίου 2008 η εταιρεία Alpina Farms Ltd υπέβαλε την πρώτη προσφυγή, καθώς και αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος του Δικαστηρίου για αναστολή της ισχύος της απόρριψης της ένστασής της, καθώς και αναστολής της εφαρμογής της ευνοϊκής απόφασης της αρμόδιας αρχής. Στις 9 Απριλίου 2008, με πολιτικές αυτή τη φορά προεκτάσεις, καταχωρήθηκε η δεύτερη προσφυγή από το Τουρκοκυπριακό Βιομηχανικό Επιμελητήριο Κύπρου και την εταιρεία KOOP-SUT. Υποβλήθηκε επίσης αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος για την αναστολή της διαδικασίας κατοχύρωσης, η οποία και απορρίφθηκε. Στις 5 Μαΐου 2008 καταχωρήθηκε προσφυγή από τις ομάδες αιγοπροβατοτρόφων ΠΑΣΥΝΕΚ και ΣΥΝΕΚΤΗ και στις 7 Μαΐου 2008 από την εταιρεία ΣΑΝΟΣ ΦΑΡΜ Λτδ.
Με αυτά τα δεδομένα, όπως διαμορφώθηκαν με τις δικαστικές επιπλοκές που ακολούθησαν την δημοσίευσης της ευνοϊκής απόφασης του Υπουργού Γεωργίας, η τελική ημερομηνία υποβολής του φακέλου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια. Γεγονός είναι ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες (Υπουργείο Γεωργίας και Υπουργείο Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού) βρίσκονται το τελευταίο διάστημα σε εγρήγορση.
Εμείς σημειώνουμε ότι κάθε επιπλέον καθυστέ-ρηση στην υποβολή του Φακέλου μπορεί να αποβεί καθοριστική. Από την στιγμή που ο φάκελος δεν έχει υποβληθεί, υπάρχει ο κίνδυνος να υποβληθεί αίτηση για το προϊόν αυτό από άλλο κράτος μέλος. Η υποβολή του φακέλου ως έχει κρίνεται ακόμη πιο επιτακτική με δεδομένες τις οργανωμένες προσπάθειες της Τουρκίας για προώθηση και καθιέρωση, όχι μόνο εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας, του όρου Hellim. Τέλος, η καθυστέρηση στην κατάθεση του φακέλου επηρεάζει αναπόφευκτα την πορεία εξέτασης των υπόλοιπων αιτήσεων για κατοχύρωση κυπριακών προϊόντων ποιότητας, αφού εκ των πραγμάτων η προσοχή των υπηρεσιών εστιάζεται στην υποστήριξη του φακέλου για το χαλλούμι.