του Παναγιώτη Κωνσταντίνου

Ιστορικές αναφορές για το χαλλούμι όπως το ξέρουμε σήμερα έχουμε από το 1500, ίσως και παλαιότερα. Η διαμάχη μεταξύ αιγοπρο-βατοτρόφων, τυροκόμων και αγελαδοτρόφων αφορά την πρώτη ύλη που πρέπει να χρησιμοποιείται. Εδώ και αρκετά χρόνια λόγω της ανάπτυξης της αγελαδοτροφείας, το πλεόνασμα του παραγόμενου γάλακτος, το μειωμένο κόστος και την ύπαρξη μίας οργανωμένης ομάδας παραγωγών που μπορεί να επηρεάσει αποτελεσματικά την διάθεση του αγελαδινού γάλακτος, η χρήση του αιγοπρόβειου γάλακτος έχει εκτοπιστεί σε μεγάλο βαθμό.

Μέχρι το 1960 η κυρία πρώτη ύλη για το χαλλούμι ήταν το αιγοπρόβειο γάλα. Μετά από την εισαγωγή των αγελάδων στην Κύπρο αρχίζει να διατίθεται το αγελαδινό γάλα για κατανάλωση. Η ανάπτυξη της αγελαδοτροφείας σε τέτοιο βαθμό και οι κινητοποιήσεις των παραγωγών αναγκάζουν την κυβέρνηση να δημιουργήσει το 1985 ένα αμφιλεγόμενο πρότυπο, το οποίο έδινε ουσιαστικά το πράσινο φως στις βιομηχανίες να χρησιμοποι-ήσουν και το αγελαδινό γάλα για την παρασκευή του χαλουμιού, που πλέον μπαίνει σε βιομηχανοποίηση. Σε ποιοτικά και γευστικά χαρακτηριστικά όμως υστερεί από το παραδοσιακό χαλλούμι όπως το ξέραμε. Οι αιγοπροβατοτρόφοι μετά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, βλέποντας το εισόδημά τους να συρρικνώνεται, κάθε χρόνο κάνουν διάφορες προσπάθειες για να αποκλείσουν το αγελαδινό γάλα από το χαλλούμι. Διάφοροι υπουργοί και άλλοι αξιωματούχοι ομολογούν ότι έχουν μεγαλώσει με αιγοπρόβειο χαλούμι. Στην ουσία όμως τους κορόιδευαν και τους έστελναν από την μια υπηρεσία στην άλλη, παραπέμποντάς τους στις ελληνικές καλένδες. Σε παγκύπρια συνάντηση στην Κοφίνου ο τότε Υπουργός Γεωργίας μαζί με τις αγροτικές οργανώσεις και τους διαφόρους αρμοδίους προσπάθησαν να τους ξεγελάσουν για να μην υποβάλουν την ένσταση, έτσι ώστε να σταλεί ανεμπόδιστα ο φάκελος Χαλλούμι στην ΕΕ. Ανέφεραν επίσης ότι είχαν σχετική γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα που αναφέρει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό πρέπει να είναι από αιγοπρόβειο γάλα.

Οι αιγοπροβατοτρόφοι είχαν ζητήσει να συμπερι-ληφθεί η γνωμάτευση και δεν θα υπέβαλλαν την ένσταση, όμως δεν έγινε κάτι τέτοιο. Μέχρι σήμερα ο φάκελος εκκρεμεί λόγω της προσφυγής στο δικαστήριο. Οι αιγοπροβατοτρόφοι είναι πεπεισμέ-νοι ότι το χαλούμι θα εγκριθεί από την ΕΕ μόνο με αιγοπρόβειο γάλα, αλλά αν η κυβέρνηση επιμένει να σταλεί ο φάκελος τουλάχιστον να κατοχυρωθεί ένα ποσοστό σημαντικό για το αιγοπρόβειο. Η συνέχιση αυτής της διαμάχης συνιστά γεγονός λυπηρό και καταστροφικό για το χαλλούμι. Η μάχη που θα δοθεί θα είναι μεγάλη, γιατί τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα από τα μεγάλα κράτη θα διεκδικήσουν και αυτά το παραδοσιακό αυτό κυπριακό προϊόν σαν δικό τους. Κάθε χρόνο ακούμε και για έναν νέο κράτος που κατασκευάζει χαλλούμι.

Μέχρι στιγμής έχουν απορριφθεί οι φάκελοι με 100% αιγοπρόβειο γάλα από την κυβέρνηση και έχει εγκριθεί ο φάκελος των τυροκόμων με βάση το πρότυπο του 1985 που εδώ και 23 χρονιά δεν τηρείται και ο κάθε ενδιαφερόμενος τον ερμηνεύει όπως θέλει και όπως τον συμφέρει.

Η θέση των αιγοπροβατοτρόφων είναι να επισπεφθούν οι διαδικασίες και να σταλεί άμεσα ο φάκελος για να κατοχυρωθεί το χαλλούμι ως προϊόν ΠΟΠ και ας αναλάβουν οι διάφοροι τεχνοκράτες του κράτους να βάλουν το χέρι στην φωτιά και όχι να ωθούν τους διαφόρους επηρεαζόμενους να το βάλουν εκείνοι. Είμαστε πεπεισμένοι ότι το χαλλούμι πρέπει να κατοχυρωθεί σαν αιγοπρόβειο, κάτι το οποίο θα βοηθήσει στην επιβίωση της αιγοπροβατοτροφιας.

O Παναγιώτης Κωνσταντίνου είναι Πρόεδρος της Παγκύπριας Εταιρείας Αιγοπροβατοτρόφων.