Γράφει: Άννα Φόνσου , Κατερίνα Γκότση

Συνέντευξη Άννα Φόνσου: “Το Σπίτι του Ηθοποιού είναι η Επίδαυρός μου”

Άννα Φόνσου

Ηθοποιός, Πρόεδρος του ιδρύματος

«το Σπίτι του Ηθοποιού»

στην Κατερίνα Γκότση

 

Εδώ και δύο δεκαετίες, το όνομα της Άννας Φόνσου έχει συνδεθεί με το Σπίτι του Ηθοποιού, για την ίδια ένα όνειρο ζωής. Άνθρωπος γενναιόδωρος και με ελεύθερη σκέψη, μιλάει με μεγάλη αγάπη για τους ηθοποιούς και σεβασμό για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Αντί να γκρινιάζει ή να στέκεται μοιρολατρικά απέναντι στα προβλήματα, κινητοποιείται και αναζητά η ίδια τρόπους να τα αντιμετωπίσει. Με αισιοδοξία και ενθουσιασμό μας μιλάει για το όραμα της στο οποίο τόσο έχει πιστέψει και το οποίο στηρίζει με όλες της τις δυνάμεις, καθώς το βλέπει σιγά σιγά να υλοποιείται την «Επίδαυρο» της, όπως η ίδια το χαρακτηρίζει.

Τί είναι για ‘σας το σπίτι του ηθοποιού;

Το Σπίτι του Ηθοποιού είναι το όνειρο μου, με το οποίο βασανίζομαι είκοσι χρόνια. Στην αρχή το είχα πάρει λίγο επιπόλαια, ήθελα να κάνω κάτι πιο μικρό, μετά πείσμωσα γιατί πούλησα τα σπίτια μου, έδωσα λεφτά σ’αυτή την ιστορία και με καίει, γι’ αυτό θέλω και να το τελειώσω. Το έκανα για τους συναδέλφους που περνάνε άσχημες στιγμές, οι πιο πολλοί φύγαν από τη ζωή δυστυχώς, δεν πρόλαβαν να το χαρούνε, αλλά το΄χω και για τους νέους ηθοποιούς που σπουδάζουν, που έρχονται και από την Κύπρο και από την επαρχία και προκειμένου να νοικιάζουν σπίτια, προσωρινά μπορούν να μένουν όσο κρατάν οι σπουδές τους στο Σπίτι του Ηθοποιού.

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα;

Αυτό που έχουμε τελειώσει, η πανσιόν ας πούμε, μπορεί να φιλοξενήσει τριάντα άτομα, αλλά με το μπάνιο τους, με όλες τις προδιαγραφές ενός ωραίου ξενοδοχείου. Το διπλανό όμως κτήριο, γιατί έχουμε πάρει και ένα διπλανό κτήριο και αυτό εξαόροφο, έχουμε ρίξει τους έξι ορόφους και περιμένουμε από την Πολιτεία να μας δώσει τα λεφτά που έχει υπογράψει για να το τελειώσουμε. Εκεί κάνουμε πιο πολλά πολιτιστικά πράγματα: έχουμε ένα μικρό θεατράκι, που θα μπορούν νέοι ηθοποιοί να εκφράζονται, να μην έχουν από πάνω τους τον φόβο του επιχειρηματία με τα χρήματα, έχουμε τεχνολογία, έχουμε ένα κλαμπ που θα μπορούμε να συγκεντρωνόμαστε, σαν εστιατόριο, έχουμε χώρο και νηπιαγωγούς για να κρατάμε τα παιδιά των ηθοποιών όταν κάνουνε πρόβες, κι έχουμε κι απ’έξω όλο τον πεζόδρομο που είναι 800 τετραγωνικά. Εκεί έχουμε κάνει θέατρο του δρόμου, και θα γίνουν και δύο μαγαζιά, το ένα θα πουλάει βιβλία και το άλλο cd και πράγματα του θεάτρου.

Πόσο εύκολη ήταν η υλοποίηση όλου αυτού του φιλόδοξου σχεδίου;

Πάρα πολύ δύσκολη. Κατ’αρχήν δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα παρά μόνο το ένα κτήριο. Αλλά κάνουμε και εκθέσεις και πολλά πολιτιστικά στο Σπίτι του Ηθοποιού. Τώρα είμαστε και στο Πεκίνο, «Η Επιρροή του Αρχαίου Δράματος στην Όπερα του Πεκίνου», μαζί με το Ίδρυμα Μερκούρη και το Υπουργείο Πολτισμού. Ήτανε μια πολύ μεγάλη δουλειά, μια έκθεση φοβερή, για ένα μήνα κατά τους Παραολυμπιακούς. Μετά κάναμε πέρσι το «Τέχνη στην Τέχνη», πως έχουνε ζωγραφίσει οι Έλληνες ζωγράφοι Μυταράς, Φασιανός κ.α.- έχοντας σαν έμπνευση τους ήρωες του θεάτρου, της τραγωδίας. Κι εμείς βάλαμε τα αντίστοιχα ρούχα που έχει φορέσει η Παξινού, η Βλαχοπούλου κλπ. Είμαι συλλέκτρια των ρούχων αυτών. Έχουμε κάνει δυο πλειστηριασμούς με έργα τέχνης. Έχουμε κάνει μια συναυλία στο Παλλάς και μια συναυλία στο Ηρώδειο πέρσι. Κάνουμε πολλά πράγματα σαν Σπίτι του Ηθοποιού. Προσπαθώ να κάνουμε πολλά πράγματα για να δίνουμε το παρόν. Δεν είναι να λέμε «οι καημένοι οι ηθοποιοί».. Δεν είμαστε καημένοι κατ’αρχήν, μοναξιά έχουμε οι ηθοποιοί.

Πιστεύετε ότι έχουν αδικηθεί οι ηθοποιοί στην Ελλάδα;

Βέβαια έχουν αδικηθεί, δεν έχουν τις ίδιες απολαβές που έχουν οι τραγουδιστές. Εξάλλου και τα περιοδικά δεν ασχολούνται πια με τους ηθοποιούς, ασχολούνται με τους δημοσιογράφους που έχουνε γίνει φίρμες και με τους τραγουδιστές και με τα μοντέλα. Δεν νομίζω να ασχολούνται τι κάνει η Μπέτυ Αρβανίτη, αν ανεβάζει την ‘Επιστροφή της Γηραιάς Κυρίας’ του Ντύρρενματ, στα ψιλά θα γραφτεί αυτό.

Θεωρείτε ότι είχαν άλλη μεταχείριση οι παλαιότεροι ηθοποιοί;

Ναι, ο τύπος μας τιμούσε πιο πολύ. Θυμάμαι ότι τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα με έπαιρναν οι δημοσιογράφοι και με ρωτούσαν «έχεις κανα νέο;», «θες να σου γράψουμε κάτι;», «έχεις καμία φωτογραφία;», «τι κάνεις, τι θα κάνεις». Τώρα πρέπει εγώ να τους πάρω και να τους πω «το χειμώνα είμαι στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και παίζω ένα πολύ σπουδαίο έργο με αυτόν τον σκηνοθέτη». Αλλιώς..

Δεν ενδιαφέρονται πια..

Καθόλου.

Υπήρχαν όμως οι ανάλογες απολαβές στους παλαιότερους ηθοποιούς; Το ανάλογο ενδιαφέρον από το κράτος; Ή απλά ήταν ο τύπος κι ο κόσμος που ενδιαφερόταν;

Ο τύπος κι ο κόσμος. Εμείς είμαστε οι πιο χαμηλοσυνταξιούχοι, και κάνω ολόκληρο αγώνα γι’αυτό.. Μας κολλούσαν δεν μας κολλούσαν ένσημα, δεν τους πηγαίναμε στα δικαστήρια, δεν θα πάω εγώ έναν επιχειρηματία στα δικαστήρια και να μη μου κολλήσει τα ένσημα. Οπότε έχει καταντήσει η μεγαλύτερη σύνταξη του ΙΚΑ να είναι 600 ευρώ. Αυτό που λένε καμιά φορά, στον Ανδρέα Μπάρκουλη για παράδειγμα που διεκδικούσε να πάρει τιμητική σύνταξη, «μα τόσα λεφτά;..». Ποια λεφτά, δεν περάσανε λεφτά από τα χέρια μας! Καταρχήν εγώ έπαιρνα πολύ λίγα λεφτά από τον κινηματογράφο, αλλά και στο θέατρο. Εκτός από τη Βουγιουκλάκη που έπαιρνε πολλά, οι άλλοι.. Δεν ξέρω, εγώ πάντως έπαιρνα πολύ λίγα. Όταν άρχισα να παίρνω πιο πολλά τον σταμάτησα τον κινηματογράφο.

Το πρόγραμμα ενός ηθοποιού δεν ακούγεται πολύ κουραστικό;

Αυτά λέω πολλές φορές στους ηθοποιούς. Πάνε το πρωί στην τηλεόραση, κάνουνε πολλές φορές ραδιόφωνο και παίζουνε και στο θέατρο. Όσο και σπουδαίος ηθοποιός να είσαι, και η Παξινού να είσαι, δεν μπορεί να είσαι καλός, η κούραση σε προδίδει έτσι δεν είναι; Και τότε εμείς που κάναμε κινηματογράφο και το βράδυ πήγαινα θέατρο, εγώ προσωπικά δεν ήμουν πάντοτε καλή. Τα Σαββατοκύριακα ήμουνα καλή που δεν έκανα και γύρισμα. Ή έβαζα τέτοια υπερένταση που γινόμουν πτώμα μετά. Μετά το θέατρο πήγαινα σπίτι μου κατάκοπη, έλεγα θα πεθάνω.

Έχετε νιώσει ποτέ σε κάποια παράσταση ότι δεν ήσασταν τόσο καλή όσο θέλατε;

Πάρα πολλές φορές. Ήξερα την απόδοση μου, ήξερα πόσα πιο πολλά θα είχα κάνει, αλλά επειδή ήμουνα πολύ κουρασμένη, δεν μπορούσα. Βέβαια είναι πολλά τα χρόνια τώρα πια που δεν κάνω κινηματογράφο και όταν κάνω θέατρο δεν κάνω τίποτε άλλο. Δεν με προδίδω.. Γι’αυτό και δεν ξέρω πως παίζουν οι ηθοποιοί που λένε «έχασε τον πατέρα του και πήγε κι έπαιξε». Εγώ δεν θα μπορούσα ποτέ να τα κάνω αυτά τα πράγματα.

Τι θα κάνατε;

Δεν θα πήγαινα. Δεν το συζητάω αυτό. Δεν θα πήγαινα, κι ας μη πλήρωνε ένα μήνα. Τι, θα πεινάσω; Φτωχιά ήμουνα, θα τα βρω εγώ. Είναι δυνατόν να χάσω τον πατέρα μου ή τη μάνα μου και να πάω στο θέατρο; Έχασα εγώ τη μάνα μου, ήταν να κάνουμε πρεμιέρα την άλλη μέρα και θα κάναμε και τις ‘Εκκλησιάζουσες’, που ήταν όνειρο ζωής να παίξω εγώ αυτόν τον ρόλο. Η παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Ρόδου. Εκεί θα κάναμε πρεμιέρα και μετά θα ερχόμασταν στο Ηρώδειο και ήρθα να πάρω τη μάνα μου, δεν είχε τίποτα η γυναίκα, και την έχασα ξαφνικά μέσα σε δέκα λεπτά από οξύ έμφραγμα. Και ειδοποιώ ότι δεν θέλω να ξανάρθω. Πήρα και τη Μελίνα Μερκούρη που ήταν Υπουργός Πολιτισμού και μου λέει «δεν το συζητάμε, θα αναβάλλουμε την πρεμιέρα. Αλλά τι είναι αυτό, δεν θέλω να ξανάρθω;» Λέω «πώς θα γίνει, θα αναβάλλουμε τη μια μέρα και θα’ρθω να παίξω την άλλη»; Αναβάλλαμε την πρεμιέρα δεκαπέντε μέρες, εγώ με ψυχιάτρους και τέτοια, κι ενώ ήταν να κάνουμε μια μεγάλη τουρνέ, κάναμε λίγες παραστάσεις και σταμάτησα. Αυτά είναι τραύματα, δεν χάνω μάνα κάθε μέρα, ενώ τις ‘Εκκλησιάζουσες’ μπορεί και να τις ξαναπαίξω.

Πιστεύετε όμως ότι ένας ηθοποιός που δεν έχει τη δυνατότητα να στηριχτεί κάπου οικονομικά και είναι νέος και θέλει, δεν λέω να χτίσει καριέρα, να επιβιώσει απλά, μπορεί να το κάνει αυτό;

Δεν ξέρω, εγώ πάντως και νέα ηθοποιός να ήμουνα θα το έκανα, και από το γεγονός αυτό που σου λέω πάνε και 25 χρόνια, δεν είναι και τώρα, και είχα ανάγκη.. Θα το έκανα πάντοτε, δεν θα μπορούσα να πάω να παίξω.

Άρα, δεν πιστεύετε ότι είναι θέμα ηλικίας οι συμβιβασμοί, είναι θέμα ανθρώπου…

Είναι θέμα ανθρώπου.

Κοιτάζοντας πίσω, ποια θεωρείτε ότι ήταν η μεγαλύτερη προσφορά σας; ότι κάνατε τον κόσμο ομορφότερο σαν ηθοποιός, ή ότι αφήσατε κάτι για τους ηθοποιούς, που κάποιος θα το πάρει και θα το πάει πιο πέρα;

Κοίτα να δεις, κάποιος μου ζήτησε να ομορφύνω τον κόσμο βέβαια, κι αυτός ήταν ο πατέρας μου. Πιστεύω το δεύτερο, ότι έχω κάνει κάτι και θα το συνεχίσουνε. Πιστεύω ότι αυτό θα μείνει από μένα αν και θα ήθελα να μείνουν τα έργα τα θεατρικά που έχω κάνει και σβηστήκανε. Γιατί ένας ηθοποιός τι είναι; Δυο ώρες και τελείωσε. Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο μου έργο είναι αυτό. Το Σπίτι του Ηθοποιού είναι η Επίδαυρος μου. Και αν οι ηθοποιοί το καταλάβουνε και το πάρουνε, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει κανείς.