Γράφει: Μάριος Τανούσης , Παντελής Μιτσής

Συνέντευξη: Μάριος Τανούσης «Πολυεθνικές τράπεζες στην Κύπρο»

Πολυεθνικές τράπεζες στην Κύπρο. Επιπτώσεις από την χρηματοπιστωτική κρίση

Μάριος Τανούσης

Πρόεδρος Finance and Leasing Association (Cyprus) και στέλεχος πολυεθνικής τράπεζας στην Κύπρο

στον Παντελή Μιτσή

 

Η συνομιλία μας με τον κ. Μάριο Τανούση ανέδειξε μερικές από τις πιο σημαντικές πτυχές της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης την οποία διερχόμαστε, κυρίως σε ό,τι αφορά στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Έχει επίσης αξία λόγω των αναφορών που γίνονται στο διεθνή ρόλο της Κύπρου ως κέντρου παροχής υπηρεσιών, αλλά και ως μίας ευρωπαϊκής «πύλης» για την Μέση Ανατολή.

Ως πρόεδρος του Finance and Leasing Association (Cyprus), σε πόσο βαθμό πιστεύετε ότι η διεθνής κρίση έχει επηρεάσει την αγορά χρηματοδότησης στην Κύπρο;

Μπορώ να πω ότι οι κυπριακές τράπεζες στέκονται αρκετά καλά απέναντι στην διεθνή οικονομική κρίση, η οποία ως γνωστόν κορυφώθηκε με τα προβλήματα της Lehman Brothers στις ΗΠΑ στις 15 Σεπτεμβρίου. Οι κυπριακές τράπεζες, ευτυχώς, δεν είχαν επενδύσει στα λεγόμενα «τοξικά προϊόντα», τα οποία οδήγησαν αρκετές τράπεζες στις ΗΠΑ (αλλά και στην Ευρώπη και στην Ασία) σε σοβαρά προβλήματα και αυτός ήταν και ο πιο σημαντικός λόγος που δεν είχαμε κι εμείς παρόμοια προβλήματα.

Ένας δεύτερος λόγος ήταν ότι οι κυπριακές τράπεζες ακολούθησαν πιστά τις οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, κυρίως όσον αφορά στο ποσοστό χρηματοδότησης ως προς το ποσοστό συνεισφοράς, ειδικά στο θέμα των οικιστικών δανείων. Ως αποτέλεσμα αποφεύχθηκαν τα προβλήματα των αμερικανικών τραπεζών, οι οποίες δάνειζαν χωρίς πολλές φορές να παίρνουν κάποια συνεισφορά από τον πελάτη τους, κάτι που δεν συνηθίζεται στην Κύπρο.

Ένας άλλος λόγος είναι ότι στην Κύπρο οι εκτιμήσεις των ακινήτων για τα οποία ζητούνται δάνεια χρηματοδότησης γίνονται σε λογικά πλαίσια. Γι’ αυτό τον λόγο οι τράπεζες έχουν μεγάλη πιθανότητα να εξασφαλιστούν σε περίπτωση που κάτι δεν πάει κατ’ ευχή. Στις ΗΠΑ, αντιθέτως, πολλές φορές οι εκτιμήσεις ήταν υπεράνω της αξίας του ακινήτου.

Ο τέταρτος και εξίσου σημαντικός λόγος είναι ότι στις ΗΠΑ οι τράπεζες δάνειζαν πιο κάτω από το βασικό επιτόκιο (prime) -γι’ αυτό και ονομάζεται subprime loans market- ενώ στην Κύπρο οι τράπεζες δεν δάνειζαν πιο κάτω από το βασικό επιτόκιο. Είναι λοιπόν σωστές οι δηλώσεις της Κυβέρνησης και του Υπουργού, σύμφωνα με τις οποίες οι τράπεζές μας στέκονται αρκετά καλά. Πρέπει όμως πάντα να βλέπουμε μπροστά για να είμαστε έτοιμοι σε περίπτωση που θα συμβεί κάτι που θα μας επηρεάσει.

Σε ποιο βαθμό αναμένετε να ωφελέσει μία περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, η οποία αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα;

Πιστεύω ότι τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα (η Fed), θα συνεχίσουν την μείωση των επιτοκίων για να ωθήσουν την οικονομία, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα ρευστότητας στην οικονομία και να μην σταματήσει ο δανεισμός τα δάνεια πρέπει να συνεχίζουν να δίνονται. Αυτό θα βοηθήσει στο απώτερο μέλλον την αποφυγή περεταίρω κρίσης και στην κυπριακή οικονομία. Κατά τον ίδιο τρόπο μπορεί και στις ΗΠΑ και στην ΕΕ να αποτραπεί ο πανικός (ο οποίος ως γνωστόν είναι μεταδοτικός) και που μπορεί να έχει επιπρόσθετες δυσμενείς συνέπειες.

Αυτό που όμως πρέπει να προσέξουμε εδώ πέρα είναι ότι η μείωση των επιτοκίων, η οποία έχει ήδη αρχίσει να γίνεται και θα συνεχιστεί, δεν θα πρέπει να διαρκέσει για πολύ καιρό. Αν γίνει αυτό τότε υπάρχει κίνδυνος να αρχίσουν να παρουσιάζονται πάλι μικρές φούσκες σε εγχώριες και διεθνείς αγορές, οι οποίες ενδεχομένως να προκαλέσουν κάποια άλλη μελλοντική κρίση, όπως π.χ. φούσκωμα τιμών και υπερδανειοδότηση. Γι’ αυτό, ναι μεν στην μείωση των επιτοκίων, αλλά με μέτρο και παρακολούθηση.

Είσαστε επίσης στέλεχος πολυεθνικής τράπεζας η οποία έχει ενεργό παρουσία στην Κύπρο από το 1985 και λειτουργεί ως τοπική εμπορική τράπεζα από το 2002. Μπορείτε να μας αναφέρετε τους κύριους λόγους που προτιμήθηκε η Κύπρος;

Η Κύπρος θεωρείται ασφαλής χώρος δραστη-ριοποίησης μεγάλων οργανισμών για να εξυπηρετήσουν πελάτες τους στην γύρω περιοχή: Μία πολυεθνική θα λάβει υπόψη της την κοντινή απόσταση (proximity) με την Μέση Ανατολή, την Ανατολική Ευρώπη και την Βόρειο Αφρική. Πολλές δε αποφάσεις που έχουν παρθεί για παρουσία πολυεθνικών οργανισμών στην Κύπρο ήταν βασισμένες αρχικά στην χαμηλή φορολογία, όταν υπήρχε το καθεστώς της υπεράκτιας εταιρείας (offshore status) με 4.25% εταιρικό φόρο, αλλά και στην στρατηγική θέση της Κύπρου μαζί με όλες τις άλλες διευκολύνσεις και θετικούς παράγοντες, όπως τις τηλεπικοινωνίες και γενικά την πολύ καλή υποδομή. Είναι όμως και το γεγονός ότι η Κύπρος είναι και μια χώρα όπου μπορείς να δουλεύεις 360 μέρες τον χρόνο και να συνδυάσεις τον τουρισμό με την εργασία business with pleasure.

Ποια είναι τα κύρια πλεονεκτήματα που έχει μία εμπορική τράπεζα στην Κύπρο η οποία ανήκει σε έναν από τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παγκοσμίως;

Η Κύπρος μπορεί να προσφέρει αρκετά πλεονεκτήματα σε μία πολυεθνική τράπεζα ή πολυεθνικό οργανισμό, κυρίως λόγω της υποδομής της, όντας μια δημοκρατική χώρα, ενταγμένη στην ΕΕ, με δικηγορικές και λογιστικές υπηρεσίες που δεν υστερούν άλλων ευρωπαϊκών χωρών και με τηλεπικοινωνίες που επίσης δεν υστερούν, γεωστρατηγικά τοποθετημένη στην Αν. Μεσόγειο και με πολύ καλές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο. Ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα που παρέχει η Κύπρος είναι και ο εταιρικός φόρος, ο οποίος είναι ο πιο χαμηλός στην ΕΕ, στο 10%. Η Κύπρος μπορεί να γίνει ότι για τους Αμερικανούς η Ιρλανδία, αλλά και ένα παράθυρο από την Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη και αντίστροφα.

Ποιες είναι οι πιο σημαντικές προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει μία πολυεθνική τράπεζα στην Κύπρο αυτή την περίοδο;

Κοιτάξτε, οι αποφάσεις παίρνονται από τα κεντρικά γραφεία των πολυεθνικών τραπεζών στις χώρες όπου εδρεύουν. Λόγω των καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί με την οικονομική κρίση παγκοσμίως παρακολουθούνται πάρα πολύ στενά οι εξελίξεις από τις διοικήσεις των τραπεζών στην μητρική χώρα ή στην χώρα που είναι εγγεγραμμένες. Οι πληροφορίες έρχονται με μεγάλη συχνότητα, έχουμε πληροφόρηση σχεδόν καθημερινώς και τα κεντρικά γραφεία αποφασίζουν κάποιες δράσεις, οι οποίες είναι με σειρά προτεραιότητας, ώστε να αντι-μετωπιστεί αυτή η κρίση όσο πιο αποτελεσματικά γίνεται. Και αυτό σίγουρα επηρεάζει οποιαδήποτε πολυεθνική ή οποιονδήποτε οργανισμό που διατηρεί γραφεία και στην Κύπρο. Εξαρτάται όμως πάντοτε από τα κεντρικά του γραφεία και τις προτεραιότητές τους, όπως και από το «exposure», δηλαδή σε πόσο βαθμό είναι εκτεθειμένη η τράπεζα ή ο οργανισμός σε έναν συγκεκριμένο κίνδυνο. Στην παρούσα κατάσταση αυτό αφορά ποια διασύνδεση υπήρχε ή υπάρχει με τις τράπεζες που έχουν καταρρεύσει στις ΗΠΑ. Ενδεχόμενη επέκταση, αλλά και συγκεκριμένα στρατηγικά πλάνα, επηρεάζονται από το κατά πόσον οι πολυεθνικοί οργανισμοί είναι εκτεθειμένοι σε αυτά τα «τοξικά προϊόντα» που οδήγησαν στην παγκόσμια οικονομική κρίση.

Πιστεύετε ότι μπορεί να βγει κάτι θετικό από αυτήν την δύσκολη περίοδο;

Με την παγκόσμια οικονομική κρίση φάνηκε ότι οι οικονομίες των περισσοτέρων χωρών είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους, ιδιαίτερα όσον αφορά είτε τραπεζικά προϊόντα ή υπηρεσίες. Πρέπει λοιπόν να είμαστε πολύ προσεκτικοί στο πού επενδύουμε. Να ζητούμε λεπτομέρειες για να καταλαβαίνουμε το προϊόν στο οποίο πάμε να επενδύσουμε, διότι φάνηκε ξεκάθαρα ότι ακόμα και εταιρείες-κολοσσοί-, όπως η Lehman Brothers, μπορούν να καταρρεύσουν. Πρέπει ως επενδυτές να είμαστε πιο προσεκτικοί, να βλέπουμε περισσότερο την λεπτομέρεια, να μαθαίνουμε και να ρωτούμε όταν δεν καταλαβαίνουμε κάτι, έτσι ώστε πρώτα να διαμορφώνουμε μία σωστή εικόνα και μετά να παίρνουμε τις επενδυτικές μας αποφάσεις.

Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτήν την συνέντευξη είναι αυστηρά προσωπικές.