Γράφει: Επιμενίδης

Υστερόγραφο: Μια αντίληψη περί δημοκρατίας

Επιμενίδης

«Δημοκρατία είναι όταν αποφασίζεις έχοντας μπροστά σου όλα τα δεδομένα». Αυτή ήταν η ερμηνεία που έδωσε ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ αμέσως μετά τη νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές. Ακολούθως, ο τέως Γενικός Γραμματέας του κόμματος και νυν Πρόεδρος του κράτους, κ. Δ. Χριστόφιας, διευκρίνισε πως ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το ΑΚΕΛ πρέπει να κρίνεται εκ του αποτελέσματος διότι, όπως πρόσθεσε, στην Ευρώπη, τα αριστερά κόμματα που άλλαξαν τις διαδικασίες εκλογής της ηγεσίας τους «δεν είδαν χαΐρι.» Επομένως, για τα κρίσιμα ζητήματα, όπως η επιλογή ηγέτη, πρέπει να αποφασίζουν οι λίγοι, αυτοί που γνωρίζουν πιο είναι το καλό του κόμματος και του τόπου. Οι πολλοί, δηλαδή η βάση του κόμματος, δεν είναι σε θέση να αποφασίσουν επειδή, κατά τον Άνδρο Κυπριανού, δεν έχουν μπροστά τους όλα τα δεδομένα.

Η ηγεσία του ΑΚΕΛ αντιλαμβάνεται τη ενδοκομματική δημοκρατία ως έναν θεσμό, ο οποίος πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες συντήρησης της ιδεολογίας και της πολιτικής ισχύος του κόμματος. Αυτή είναι βεβαίως μια ελιτίστικη αντίληψη περί δημοκρατίας: Οι λίγοι και εκλεκτοί, αυτοί που είναι σε θέση να γνωρίζουν, αυτοί που έχουν όλα τα δεδομένα μπροστά τους, μόνο αυτοί μπορούν να αποφασίσουν. Ποια είναι λοιπόν αυτά τα δεδομένα που γνώριζαν οι 105 εκλεκτοί και που δεν μπορούν να τα γνωρίζουν ή δεν είναι σε θέση να τα αξιολογήσουν οι υπόλοιποι ΑΚΕΛικοί; Ποια είναι αυτά τα δεδομένα που οδήγησαν στην εκλογή του Άνδρου Κυπριανού και όχι του Νίκου Κατσουρίδη; Τι εμποδίζει τον νέο ηγέτη του ΑΚΕΛ να τα αποκαλύψει, έστω εκ των υστέρων;

Πολλοί θα πουν ότι το ΑΚΕΛ έτσι είναι: Ένα συντηρητικό κόμμα το οποίο παραμένει προσκολλημένο σε κάποιες νόρμες του κομμουνιστικού του παρελθόντος. «Το ΑΚΕΛ καθοδηγείται στην δράση του από τη μαρξιστική-λενινιστική κοσμοθεωρία», σύμφωνα με το καταστατικό του. Μια τέτοια κοσμοθεωρία δεν επιτρέπει, ίσως εξ ορισμού, την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο το ΑΚΕΛ λειτουργεί. Το ουσιαστικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι κατά πόσο το ΑΚΕΛ θα αλλάξει την αντίληψή του περί δημοκρατίας, αλλά πώς θα κατορθώσει να συντηρήσει την τρέχουσα αντίληψή του στο πλαίσιο μιας κοσμοθεωρίας περί καπιταλισμού και ατομικισμού. Δηλαδή, πώς μπορεί το ΑΚΕΛ να επιβιώσει ως κόμμα του εργαζόμενου λαού ή, εν πάση περιπτώσει, ως ένα κόμμα όλου του λαού όπως είπε ο κ. Χριστόφιας σε έναν άλλο κόσμο από αυτόν που δογματίζει;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ίσως αυτονόητη. Το ΑΚΕΛ μπορεί να διαιωνίσει την αντίληψή του περί δημοκρατίας συνεχίζοντας να λειτουργεί στο πλαίσιο ενός μυστικισμού, ο οποίος επιτρέπει στην ηγεσία του να επικαλείται κάποιους ύψιστους λόγους και δεδομένα που μόνο λίγοι μπορούν να γνωρίζουν και μόνο αυτοί μπορούν να παίρνουν τις κρίσιμες αποφάσεις. Το ΑΚΕΛ μπορούσε κάλλιστα να λειτουργήσει με άλλο τρόπο και να είναι το ίδιο αποτελεσματικό. Επιλέγει όμως την συντήρηση ενός μυστικιστικού τρόπου λειτουργίας, ο οποίος θυμίζει κάτι από τις διαδικασίες εκλογής εκκλησιαστικών ηγετών στο Βατικανό. Μόνο που σε αυτή την περίπτωση δεν βλέπουμε άσπρο καπνό να βγαίνει από τις καμινάδες του γνωστού κτιρίου στην οδό Εζεκία Παπαϊωάννου, ως ένδειξη «αποτέφρωσης» των δεδομένων που μόνο οι λίγοι θα έπρεπε να γνωρίζουν. Όπως επίσης και δεν ξέρουμε αν οι εκλεκτοί 100 και οι άλλοι πέντε μυστικοί τελούν κάποιου είδους τελετουργία για να εμπνευστούν, προκειμένου να εξετάσουν με τον ορθό τρόπο όλα τα δεδομένα που έχουν μπροστά τους και να λειτουργήσει με αυτό τον σχεδόν μαγικό τρόπο η εσωκομματική «δημοκρατία».