Γράφει: Γεώργιος Κολοκασίδης

Συνένωση του κεντρώου χώρου;

Το ερώτημα επανήλθε στην επιφάνεια μετά την πρόσφατα αναληφθείσα πρωτοβουλία του επίτιμου προέδρου της ΕΔΕΚ, και δεσπόζουσας ιστορικής προσωπικότητας του ενδιάμεσου χώρου, Βάσου Λυσσαρίδη. Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά που συζητείται κάτι τέτοιο. Κατά αραιά διαστήματα επανέρχεται στην δημοσιότητα χωρίς όμως ποτέ να τελεσφορήσει. Ως αποτέλεσμα εκφράζεται απογοήτευση ή χλευασμός, ανάλογα με την οπτική του καθενός.

Υπάρχουν οι συνθήκες για την συνένωση του χώρου; Αυτό είναι ένα βασικό ερώτημα προκειμένου να κριθεί αν υπάρχει αντικείμενο. Από μια ιδεολογική σκοπιά η απάντηση είναι σαφώς θετική. Μεταξύ του Δημοκρατικού Συναγερμού και του ΑΚΕΛ υπάρχει ένας χώρος με σχετικά ομοιογενή στοιχεία, ο οποίος όμως βρίσκεται κατακερματισμένος σε έναν αριθμό κομμάτων. Με την κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού έπαυσε να υπάρχει εκείνη η οξεία ιδεολογική αντιπαράθεση που υπήρχε προ της δεκαετίας του ’90. Ολες οι πολιτικές δυνάμεις, περιλαμβανομένου του κομμουνιστο-γενούς ΑΚΕΛ, έχουν αποδεχθεί ως παγιωθέν πλαίσιο πολιτικής λειτουργίας την λεγόμενη αστική δημοκρατία. Αυτή η αναγνώριση αναπόδραστα έχει συστείλει το πολιτικό φάσμα και έχει φέρει πιο κοντά, εκ των πραγμάτων, και τις δυνάμεις που συνθέτουν τον ενδιάμεσο χώρο.

Πέρα όμως από τα ιδεολογικά υπάρχει και η προσέγγιση στα εθνικά ζητήματα. Λόγω των κυπριακών ιδιαιτεροτήτων αυτό το ζήτημα είναι και η ουσιωδέστερη παράμετρος αξιολόγησης πολιτικής συγγένειας. Παραδοσιακά, ΕΔΕΚ και Δημοκρατικό Κόμμα είχαν μια συμπόρευση στο εθνικό ζήτημα. Αυτό παλαιότερα περιλάμβανε και ένα πρόσθετο στοιχείο: Την μακαριακή αφοσίωση και των δύο κομμάτων. Κυπριανού και Λυσσαρίδης, ιδρυτές των δύο κομμάτων, προέρχονταν από τον κύκλο συνεργατών του αοίδιμου αρχιεπισκόπου. Αυτή η πρώτη ύλη των συγκλίσεων βρήκε πρακτική εφαρμογή στην πρόσφατη περίοδο της διακυβέρνησης Παπαδόπουλου, αλλά και στην προεκλογική συμμαχία επανεκλογής του. Γύρω από τον αείμνηστο Τάσσο Παπαδόπουλο συγκεντρώ-θηκαν όλες οι δυνάμεις, οι οποίες συνθέτουν το μωσαϊκό του ενδιάμεσου χώρου. Τα βιώματα της διακυβέρνησης Παπαδόπουλου, και ειδικότερα το «ΟΧΙ», ενίσχυσαν τους πολιτικούς δεσμούς στο στρατόπεδο του ενδιάμεσου χώρου. Το ίδιο αποτέλεσμα είχε και η μάχη που δόθηκε για επανεκλογή του Τάσσου Παπαδόπουλου, με κυρίαρχο στοιχείο την εθνική του πολιτική.

Το απόσταγμα των πιο πάνω είναι η ενίσχυση των κεντρομόλων δυνάμεων στον ενδιάμεσο χώρο. Το επόμενο εύλογο ερώτημα είναι, γιατί δεν επετεύχθη η συνένωση. Δεν είναι δύσκολο να εντοπιστούν οι λόγοι. Η πραγματικότητα είναι ότι ο κάθε κομματικός χώρος, ιδίως οι μακροβιότεροι, κτίζουν μέσα από τα χρόνια ο καθένας την δική του ιδιοπροσωπία. Η ιδιοπροσωπία αυτή έχει τα δικά της πολιτικά και τελετουργικά στοιχεία, ώστε να καθίσταται συναισθηματικά δυσχερής η εγκατάλειψη μιας κομματικής ταυτότητας. Είναι αυτός ο φυσικός κομματικός συναισθηματισμός που αξιοποιείται ανάλογα και από μερικούς. Καλύτερα ένα μικρότερο μαγαζί που ελέγχεται παρά ένα μεγαλύτερο αλλά ανεξέλεγκτο. Αυτά τα ανασταλτικά στοιχεία μπορούν να υπερκεραστούν μόνο από ιστορικές ισχυρές προσωπικότητες των χώρων. Η διακυβέρνηση Παπαδόπουλου ήταν μια συγκυρία που όμως πέρασε αναξιοποίητη.

Εν πάση περιπτώσει, αυτή την στιγμή η δύναμη της αδράνειας είναι τέτοια που η συνένωση καθίσταται πολύ δύσκολο εγχείρημα. Εφικτότερος ο στόχος που έθεσε και ο επίτιμος πρόεδρος της ΕΔΕΚ. Ας καθιερωθεί πρώτα ένας λυσιτελής συντονισμός προς χάρη του εθνικού θέματος και μετά βλέπουμε. Εξάλλου θα ήταν επιζήμιο σφάλμα αν στην αναζήτηση του μέγιστου θυσιαζόταν και το έλασσον.

 

Ο Γεώργιος Κολοκασίδης είναι Αναπληρωτής Προέδρος του Δημοκρατικού Κόμματος