EΝ ΣΥΝΤΟΜΙΑ: Οικονομία
ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΑΚΕΤΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΝ ΟΛΙΓΟΙΣ
Ο Πρόεδρος Χριστόφιας ανακοίνωσε εντέλει το πακέτο στήριξης της οικονομίας ύψους 300 εκατομμυρίων Ευρώ το οποίο αναμένεται να επιταχύνει το ρυθμό της οικονομικής μεγέθυνσης και να διατηρήσει την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα. Τα 51 από αυτά τα εκατομμύρια προορίζονται για τον πάλαι ποτέ ζωογόνο τομέα του τουρισμού και τα 245 προς τον προβληματισμένο τομέα των κατασκευών.
Ο Πρόεδρος ανακοίνωσε ότι στα μέτρα στήριξης του τουρισμού περιλαμβάνονται η απάλειψη του τελών διανομής που μέχρι τώρα συνέλεγαν οι τοπικές αρχές από τα ξενοδοχεία, η μείωση των τελών αεροδρομίου και του ΦΠΑ στις τιμές διανυκτέρευσης και η εφαρμογή ενός σχεδίου προώθησης και ανάπτυξης του τοπικού τουρισμού. Για τον τομέα των κατασκευών τα μέτρα περιλαμβάνουν ένα νέο πρόγραμμα δανειοδότησης για ζευγάρια χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, την κατασκευή νέων προσφυγικών οικισμών, μαζί με τα σχέδια που έχουν ήδη ανακοινωθεί για κατασκευή και επιδιόρθωση σχολικών κτιρίων και κοινωνικές παροχές. Ταυτοχρόνως, η Κυβέρνηση αποφάσισε όπως διατηρήσει τις υπάρχουσες καταθέσεις στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, ύψους 700 εκ. ευρώ, για επιπρόσθετους τρεισήμισι μήνες, ως ένα μέτρο στήριξης της ρευστότητας των εμπορικών τραπεζών και κίνηση «καλής ελπίδας» προς την περιβόητη μείωση των επιτοκίων.
Ο Πρόεδρος δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις δύσκολες στιγμές που περνά η παγκόσμια οικονομία, ως επίσης και στις δυσμενείς προβλέψεις για το 2009. Υπογράμμισε όμως το ότι η κυπριακή οικονομία αναμένεται να επηρεαστεί σε μικρότερο βαθμό συγκρινόμενη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης και ότι η Κυβέρνηση έχει αποτελεσματικά και εγκαίρως καταστρώσει ένα σχέδιο για να αντιμετωπίσει την ενδεχόμενη κρίση. Οι προσπάθειες της Κυβέρνησης για τόνωση της οικονομίας θα στηριχθούν στους ακόλουθους παράλληλους στόχους: 1) Να επιταχυνθεί ο βαθμός εφαρμογής του προγράμματος ανάπτυξης, 2) να επιταχυνθούν τα προγράμματα ανάπτυξης που επικεντρώνονται σε κυβερνητικά προγράμματα στέγασης, 3) να δοθεί περισσότερη βοήθεια και συμπαράσταση στις τοπικές αρχές και 4) να απλοποιήσει τις διοικητικές διαδικασίες για να αποφευχθούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια. Ο Πρόεδρος είπε επίσης ότι ο ιδιωτικός τομέας έχει να παίξει τον δικό του σημαντικό ρόλο και να συνεισφέρει στην μάχη κατά της χρηματοοικονομικής κρίσης.
Η Κυβέρνηση ακολουθεί μια οικονομική στρατηγική για τους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση και κάλεσε τις τράπεζες (ξανά) να υιοθετήσουν χαμηλότερα επιτόκια. Είπε επίσης ότι ο Υπουργός Οικονομικών θα υπογράψει μια συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για δάνεια με προνομιακές συνθήκες για την χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ
Η ύπαρξη απευθείας πτήσεων, οι κλιματολογικές συνθήκες και η συμμετοχή μας στην ΕΕ είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο τον Κυπριακό τουρισμό. Αυτό έδειξε η νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, η οποία είχε ως σκοπό να εξετάσει τους καθοριστικούς παράγοντες του διεθνούς τουρισμού στην Κύπρο. Χρησιμοποιώντας ένα εξειδικευμένο οικονομετρικό υπόδειγμα και δεδομένα από την Στατιστική Υπηρεσία, τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού, τον Διεθνή Οργανισμό Τουρισμού και την Διεθνή Τράπεζα (από τον Ιανουάριο του 2003 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2006) η έρευνα αυτή εκτίμησε την ζήτηση του τουρισμού στην Κύπρο. Τα αποτελέσματά της δείχνουν ότι η ζήτηση για τουρισμό δεν επηρεάζεται από το συγκριτικό κόστος των διακοπών στην Κύπρο (όπως αναμενόταν), αλλά αυξάνεται καθώς μειώνεται το κόστος μεταφοράς των τουριστών, είτε αυτό είναι το ταξιδιωτικό κόστος, είτε η δυσκολία πρόσβασης στην Κύπρο. Όταν όμως αφαιρείται το κόστος μεταφοράς (που είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας στην ζήτηση για τουρισμό), τότε το κόστος των διακοπών στην Κύπρο φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την ζήτηση του τουρισμού. Επίσης, οι κλιματολογικές διαφορές, η κοινή Ευρωπαϊκή ταυτότητα και η καλύτερη κάλυψη της χώρας προέλευσης των τουριστών με απευθείας πτήσεις προς στην Κύπρο επηρεάζουν σημαντικά την τουριστική ζήτηση και πρέπει να αποτελούν στρατηγικούς στόχους του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού.
ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΤΗΝ ΠΥΛΑ;
Οι καταθέσεις στις εμπορικές μας τράπεζες μειώθηκαν αισθητά κατά το τέλος του περασμένου έτους, ως αποτέλεσμα και του γεγονότος ότι οι Ρώσοι αποσύρουν τις καταθέσεις στους για να προλάβουν τις ανάγκες που τους προκαλεί η μαινόμενη παγκόσμια κρίση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, ο ρυθμός αύξησης των καταθέσεων στο τέλος του 2008 ήταν στο χαμηλότερό του επίπεδο, εφόσον περιορίστηκε στο 6.6% και ο όγκος των καταθέσεων στα 66 δις. ευρώ, από τα 52.5 δις. που ήταν τον Δεκέμβριο του 2007. Η πιο μεγάλη ανησυχία για τις κυπριακές τράπεζες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι διεθνείς τραπεζικές μονάδες (γνωστότερες ως υπεράκτιες τράπεζες), αποτελεί η μαζική μείωση (18%) στις καταθέσεις από μη κάτοικους της ΕΕ, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι Ρώσοι, ενώ υπάρχουν και αρκετοί Ουκρανοί.
Ωστόσο, τον ίδιο καιρό αναφέρεται ότι Ρώσοι επενδυτές σχεδιάζουν να κατασκευάσουν ένα θεματικό πάρκο στην Πύλα, όπου ζουν οι Τουρκοκύπριοι μαζί με τους Ελληνοκύπριους. Το έργο αυτό έχει σαν στόχο να φέρει τις δύο κοινότητες πιο κοντά. Αναφέρθηκε επίσης ότι αυτό το επιχείρημα θα κοστίσει 800 δις ευρώ και θα αποτελέσει (αν και όταν πραγματοποιηθεί) την μεγαλύτερη επένδυση που έγινε ποτέ στην Κύπρο. Από αυτό το επιχείρημα αναμένεται να δημιουργηθούν σχεδόν 3000 γραφεία και καταστήματα, ελκύοντας περισσότερους από μισό εκ. τουρίστες στο νησί.
Για την εκπλήρωση αυτού του σκοπού οι Ρώσοι επιχειρηματίες ενώθηκαν με τους ντόπιους για να διαμορφώσουν ένα consortium το οποίο ονόμασαν “Boema”. Ο διευθύνων σύμβουλος της Boema, Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, ανέφερε ότι οι επιχειρηματίες αυτοί αποτελούν σεβαστούς επενδυτές με ενδιαφέροντα σε όλη την Ευρώπη και οι οποίοι έχουν μόλις ολοκληρώσει ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο στην Μόσχα. Δεν αποκάλυψε όμως τα ονόματά τους, παρά μόνον ότι ένας από αυτούς έχει την βάση του στην Κύπρο. Στο θεματικό αυτό πάρκο θα υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση και από τα κατεχόμενα.
Ο ΟΜΠΑΜΑ ΠΙΕΖΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ
Ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχίζει τις προσπάθειές του για την γρήγορη εφαρμογή του πακέτου στήριξης της οικονομίας (stimulus package) το οποίο ανακοίνωσε αμέσως μετά την ορκομωσία του. Ο πρώτος έγχρωμος Πρόεδρος ενός από τα πλέον ρατσιστικά κράτη στον κόσμο αποκάλεσε αυτό το πακέτο (το οποίο μπορεί να φθάσει και τα 900 δις δολάρια) ως απολύτως απαραίτητο για την οικονομία. Οι εκκλήσεις του κ. Ομπάμα συνοδεύονται από υπενθυμίσεις ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, εφόσον η ανεργία αυξάνεται και το πακέτο αυτό αναμένεται να δημιουργήσει 4 εκ. νέες θέσεις εργασίας, όπως αναφέρει και ο Larry Summers, ο οποίος είναι ο επικεφαλής του εθνικού οικονομικού συμβουλίου του Λευκού Οίκου.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην υλοποίηση του σχεδίου αποτελούσε η ασυμφωνία μεταξύ της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας όσον αφορά σε σημαντικά του μέρη. Οι διαφορές αυτών των δύο νομοθετικών σωμάτων αναφέρονται κυρίως στην επέκταση του γενικού σχεδίου ιατρικής βοήθειας Medicaid και σε κάποια φορολογικά θέματα. Μετά τον τελικό συγκερασμό των δύο αυτών απόψεων, στις 16 Φεβρουαρίου, αναμένεται να ακολουθήσει μια άμεση και γενική αλλαγή του σχεδίου προς μια πιο μεγάλη στήριξη του τομέα της εκπαίδευσης και των πολιτειακών και τοπικών κυβερνήσεων, για να αποφευχθεί η είσοδος της Αμερικανικής οικονομίας σε μια κατιούσα δίνη. Τον ίδιο καιρό φαίνεται ότι σχεδόν 600,000 θέσεις εργασίας χάνονται κάθε μήνα και το ποσοστό ανεργίας στις ΗΠΑ είναι 7.6% το ψηλότερο εδώ και 17 χρόνια.
