Γράφει: Ουράνιος Μ. Ιωαννίδης

Με Τόλμη: Για την ιστορία

Την αλήθεια ή τα παραμύθια

του Ουράνιου Μ. Ιωαννίδη

 

Πρέπει να δεχθούμε ότι κάθε νόμισμα έχει δυο όψεις. Όποιος δεν το δέχεται ή δεν έχει δει νόμισμα ή κοροϊδεύει τον ίδιο τον εαυτό του. Το ότι οι άνθρωποι δεν θέλουν όλοι να βλέπουν την ίδια όψη του νομίσματος αλλά επιλέγουν άλλοι την μια κι άλλοι την άλλη είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους. Ο αντικειμενικός όμως και υπεύθυνος παρατηρητής-μελετητής οφείλει να δει και τις δυο όψεις του νομίσματος. Και είναι χρέος του όταν θα δείξει σε τρίτους το νόμισμα να δείξει με τον ίδιο τρόπο και τις δύο όψεις. Όσοι και όποιοι το αποφεύγουν και δείχνουν την μια όψη αποκρύβοντας την άλλη κάνουν λάθος.

Τούτο ισχύει και για τα γεγονότα. Ισχύει για τις αιτίες, τις αφορμές, τα αποτελέσματα και τις συνέπειες. Ισχύει για την διαδοχή του ενός από το άλλο στον δοσμένο χρόνο και τόπο, στην δοσμένη συγκυρία αναγκών και δυνατοτήτων και στα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα. Όπως τούτα όλα ισχύουν για όλα τα γεγονότα, ισχύουν και για τα ιστορικά γεγονότα. Η απόκρυψη λίγων ή πολλών, μικρών ή μεγάλων, η αφαίρεσή τους από την αλληλουχία ή η ανακατανομή τους στην διαδοχή είναι ιστορική παραχάραξη. Όπως παραχάραξη είναι και η σκόπιμη υποτίμηση κάποιων από αυτά και η υπερτίμηση κάποιων άλλων. Παραχάραξη είναι ακόμα και η εξίσωση της μαρτυρίας των παρόντων με την μαρτυρία των απόντων. Κάνουν λάθος όσοι το επιχειρούν. Κάνουν λάθος όσοι παραμένουν δεσμώτες σε παραμύθια που τους γίναν εμμονές. Κάνουν λάθος όσοι παραμένουν αιχμάλωτοι σε καταδικασμένες πρακτικές που μπορεί για μικρό χρόνο να επιβληθούν αλλά πολύ γρήγορα μόνο την χλεύη επισύρουν.

Κάνουν λάθος όσοι επιχειρούν να θολώσουν την αλήθεια, να διαγράψουν την πραγματικότητα, να την προσαρμόσουν στις ανάγκες τους ή να την εναρμονίσουν με τις επιθυμίες τους.

Δεν αποδομείται η αλήθεια με παραμύθια.

Δεν αποδομείται η βιωματικά δομημένη μνήμη.

Δεν διαψεύδονται τα ντοκουμέντα της εποχής, της κάθε εποχής, με ύστερες επινοήσεις και ερμηνείες που εξυπηρετούν αλλότρια συμφέροντα.

Οι πολίτες έχουν και μνήμη και κρίση και πολιτική ωριμότητα. Έχουν ανεξίτηλα τα σημάδια των όσων βίωσαν και δεν ξεχνούν. Όσα κι αν τους σερβιριστούν μπορούν και να τα συγκρίνουν, μπορούν και να τα αξιολογούν. Σε αυτά τα θέματα ισχύει πάντα η ρήση του Δημοκρατικού Adlai Stevenson προς τους Ρεπουμπλικάνους: «Προτείνω μια συμφωνία. Αν σταματήσουν να λένε ψέματα (για μας) θα σταματήσουμε να λέμε (γι’ αυτούς) την αλήθεια».

Ρήση καθολικής ισχύος. Και για τους μεν και για τους δε. Αλήθεια λοιπόν για την ιστορία και όχι ψέματα και παραμύθια.

Ο Ουράνιος Μ. Ιωαννίδης είναι Πρώην Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού