TOP 10: Σπάνιες γλώσσες
Τεύχος Μαΐου 2009 | Κατηγορία: Πολιτισμός10. Chamicuro
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μια γλώσσα εξαφανίζεται κάθε δύο εβδομάδες. Περίπου 6.000 γλώσσες ανά το παγκόσμιο βρίσκονται σε κίνδυνο να εξαφανιστούν λόγω θανάτου των εναπομεινάντων προσώπων που επικοινωνούν με αυτές. Μια από τις γλώσσες αυτές είναι και η Chamicuro. Σήμερα υπάρχουν μόλις οκτώ άνθρωποι που μιλούν Chamicuro. Η γλώσσα ομιλείται κυρίως στο Περού και σήμερα θεωρείται γλώσσα προς εξαφάνιση, εφόσον και τα οκτώ πρόσωπα που την μιλούν είναι μιας κάποιας ηλικίας. Δεν υπάρχουν παιδιά που μιλούν Chamicuro, επειδή τα ισπανικά έχουν κυριαρχήσει στην περιοχή. Ωστόσο οι χρήστες της γλώσσας έχουν κατορθώσει να αναπτύξουν ένα λεξικό των βασικών όρων. Στην Chamicuro, το άλογο προφέρεται kawali, το κοτόπουλο polyo, η πάπια pato, ο σκύλος manali και η γάτα mishi.
9. Dumi
Η Dumi είναι μια γλώσσα του Νεπάλ που συνήθως ομιλείται στις περιοχές κοντά στους ποταμούς Tap και Rava. Ομιλείται επίσης στα βουνά της Khotang, που βρίσκεται στο ανατολικό Νεπάλ. Είναι μια γλώσσα Kiranti που ανήκει στην οικογένεια των Θιβετοβουρμανικών γλωσσών. Μόλις οκτώ άνθρωποι μιλούν σήμερα Dumi, με αποτέλεσμα αυτή να θεωρείται ως υπό εξαφάνιση. Υπάρχει ένα λεξικό διαθέσιμο για την γλώσσα, καθώς και αρκετά βιβλία σχετικά με την γραμματική και το συντακτικό της.
8. Ongota
Το 2008, η γλώσσα Ongota εξακολουθούσε να έχει πτωτικές τάσεις. Η Ongota είναι μια αφροασιατική γλώσσα που ομιλείται στην Αιθιοπία, στην δυτική όχθη του ποταμού Weito σε ένα μικρό χωριό. Μόνο έξι γηγενείς ομιλητές γνωρίζουν να χρησιμοποιούν την γλώσσα και όλοι τους είναι ηλικιωμένοι. Υπάρχει πάντως Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας που μελετά την γλώσσα Ongota. Το συμπέρασμά του είναι ότι η γλώσσα ακολουθεί την δομή: Υποκείμενο, αντικείμενο, ρήμα.
7. Liki
Η Liki είναι μια άκρως απειλούμενη γλώσσα που ομιλείται στις Νήσους που βρίσκονται στα ανοικτά της βόρειας ακτής των Sarmi, Jayapura, Kabupaten, και Sarmi Kecamatan, δηλαδή σε όλα σχεδόν τα νησιά της Ινδονησίας. Στο παρελθόν ήταν η γλώσσα που μιλούσαν όλοι οι τοπικοί αξιωματούχοι της περιοχής. Πλέον όμως μόνο πέντε άνθρωποι μιλούν την γλώσσα, οι οποίοι είναι σε όλα σχεδόν τα νησιά της Ινδονησίας. Η καταγωγή της γλώσσας λέγεται ότι είναι Κεντρική Ανατολική, Πολυνησιακή, Ωκεανική και Σάρμι.
6. Tanema
Στα νησιά του Σολομώντος, η γλώσσα Tanema χρησιμοποιείτο σε χώρους, όπως τα Νησιά Vanikolo, η Επαρχία Temotu και το χωριό Emua. Η Tanema είναι Κεντρική- Ανατολική Πολυνησιακή γλώσσα. Σήμερα, η γλώσσα ομιλείται μόνο από 4 άτομα. Αυτό καθιστά την γλώσσα άκρως απειλούμενη. Πολλοί από αυτούς που μιλούσαν Tanema σήμερα μιλούν είτε Pijin ή Teanu, οι οποίες είναι πολύ δημοφιλείς γλώσσες της περιοχής. Στην Tanema το κολύμπι καλείται laro, η εργασία vamora και η ξάπλα munana.
5. Njerep
Η Njerep είναι μια γλώσσα Bantoid που ομιλείται στην Νιγηρία. Παλαιότερα η γλώσσα ομιλείτο και στο Καμερούν. Σήμερα ομιλείται κοντά στην Mambila, ενώ έχει αντικατασταθεί από διαφορετικές διαλέκτους, όπως η Mambila Ba και η Mvop. Υπάρχουν μόνο 4 άτομα που εξακολουθούν και σήμερα να μιλούν Njerep, καθιστώντας την γλώσσα υπό εξαφάνιση, μια και αυτοί που μιλούν την γλώσσα είναι αρκετά ηλικιωμένοι.
4. Chemehuevi
Η Chemehuevi είναι μια Βόρεια Aztecan, Numic γλώσσα που ομιλείται κυρίως στην δυτική ακτή των ΗΠΑ, όπως το Κολοράντο, την Γιούτα, την Αριζόνα, την Νεβάδα και την Καλιφόρνια. Ενώ όμως η φυλή Chemehuevi εξακολουθεί να ανθεί, το ποσοστό των ανθρώπων που μιλούν άπταιστα την γλώσσα φθίνει. Μόλις τρία πρόσωπα μιλούν την γλώσσα πλήρως και αυτοί είναι πια μεγάλης ηλικίας. Το βουνό στην Chemehuevi αναγράφεται kaiv, ο ωκεανός hucip, το δέντρο mahav και το έδαφος tittvip. Ο κάθε ομιλητής της Chemehuevi που πεθαίνει συνιστά και μια κουλτούρα που χάνεται.
3. Lemerig
Μια γλώσσα που μιλιέται στο Βανουάτου, ένα νησί που βρίσκεται στο νότιο τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού περίπου 1000 μίλια ανατολικά της βόρειας Αυστραλίας, είναι η Lemerig. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η γλώσσα που ομιλείται στο νησί Vanua Lava. Δύο μόλις άνθρωποι μιλούν άπταιστα την γλώσσα αυτή, γεγονός που την καθιστά σχεδόν εξαφανισμένη. Η Lemerig αποτελείται από τουλάχιστον τέσσερις διαλέκτους, οι οποίες όμως πια έχουν εξαφανιστεί.
2. Kaixana
Οι περισσότεροι όταν σκέφτονται γλώσσες, σκέφτονται την αγγλική, την γερμανική, την γαλλική, την ισπανική ή και την κινέζικη. Υπάρχουν όμως και γλώσσες που μιλιούνται πια μόλις από έναν άνθρωπο. Η Kaixana είναι μια από τις πλέον απειλούμενες γλώσσες που υπάρχουν σήμερα. Η γλώσσα μιλιόταν παλιά σε ένα χωριό κοντά στις όχθες του ποταμού Japura στην Βραζιλία. Με την πάροδο του χρόνου όμως η Πορτογαλική κυριάρχησε πλήρως. Μόλις ένα πρόσωπο εξακολουθεί να μιλά σήμερα Kaixana με αποτέλεσμα η γλώσσα να εξαφανιστεί μόλις ο τελευταίος ομιλητής της αποβιώσει. Με τον θάνατο κάθε γλώσσας πεθαίνει όμως και ένας πολιτισμός.
1. Taushiro
Η Taushiro είναι μια γλώσσα των ιθαγενών του Περού που ομιλείται στην περιοχή του ποταμού Tigre και του ποταμού Aucayacu οι οποίοι είναι παραπόταμοι του ποταμού Ahuaruna. Είναι γνωστή ως απομονωμένη γλώσσα, που σημαίνει ότι δεν έχει καμία αποδεδειγμένη σχέση με οποιαδήποτε άλλη γλώσσα. Αυτοί που μιλούσαν την γλώσσα συνήθως μετρούσαν μόνο μέχρι το δέκα, με χρήση των δακτύλων τους. Για παράδειγμα, για να πούμε «ένα» στο Taushiro, λέμε washikanto, ενώ για να πούμε ένα αριθμό άνω των δέκα θα πρέπει να πούμε «ashintu» και να δείξουμε ένα δάκτυλο του ποδιού μας. Μόλις ένας άνθρωπος μιλά σήμερα την γλώσσα Taushiro, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι και αυτή σύντομα θα έχει πια οριστικά εξαφανιστεί. Άλλωστε με ποιον να επικοινωνήσεις, όταν είσαι ο μοναδικός που μιλά την γλώσσα σου και σε τι χρησιμεύει μια γλώσσα άμα κανένας άλλος δεν μπορεί να την κατανοήσει;
