Παρουσίαση: Η δίκη των πιθήκων
Η Άποψη δημοσιεύει για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα αποσπάσματα από τα πρακτικά της δίκης των πιθήκων, δηλαδή της δίκης του δασκάλου Scopes, ο οποίος καταδικάστηκε διότι δίδασκε στους μαθητές την δαρβινική θεωρία. Η πολυδιαφη-μισμένη δίκη έλαβε χώρα από τις 10-21 Ιουλίου 1925 και έγινε διάσημη μέσα και από την ταινία «Inherit the Winds». Τα αποσπάσματα που ακολουθούν είναι ελεύθερη μετάφραση από τις αγορεύσεις των δύο συνηγόρων, πρώτα της κατηγορούσας αρχής (Bryan) και ακολούθως της υπεράσπισης (Durrow).
Jennings Bryan
Το ερώτημα εντιμότατε δεν είναι κατά πόσο πρέπει να διδάσκεται η Βίβλος. Το ερώτημα είναι κατά πόσο μια μειονότητα σε αυτή την πολιτεία, έχει το δικαίωμα να αναγκάσει τους γονείς των παιδιών να πληρώσουν τον μισθό ενός δασκάλου που διδάσκει ότι η Βίβλος δεν λέει την αλήθεια και ότι αυτά που πιστεύουν τα παιδιά μας είναι ψευδή και επικίνδυνα. Δεν χρειαζόμαστε εμπειρογνώμονες εντιμότατε, διότι κάθε ένορκος είναι και γνώστης της Βίβλου. Αυτή είναι η ομορφιά των λόγων του Θεού. Δεν χρειάζεται εμπειρογνώμονες ή επιστήμονες για να την κατανοήσουμε. Η μόνη αλήθεια της Βίβλου είναι η κατανόηση των λόγων του Κυρίου και τα συναισθήματα που αυτή μεταφέρει στους πιστούς. Η Βίβλος είναι ο λόγος του Θεού και η έκφραση της μόνης ελπίδας του ανθρώπου για σωτηρία. Δεν μπορούμε να δεχθούμε ότι διάφοροι εμπειρογνώμονες και επιστήμονες θα διώξουν την Βίβλο και θα την αντικαταστήσουν με μια θεωρία της εξέλιξης, σύμφωνα με την οποία οι πρόγονοί μας βρίσκονταν στην ζούγκλα. Ο Θεός έφτιαξε τον άνθρωπο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση και κανένας δεν μπορεί με ψεύτικες θεωρίες να διώξει τον λόγο του Θεού από τις καρδιές των ανθρώπων και να ισχυριστεί ότι ο άνθρωπος είναι συγγενής του πιθήκου και ότι οι ηθικές μας αξίες δεν έχουν οποιοδήποτε νόημα.
Όχι μόνο δεν έχουν αποδεικτικά στοιχεία, αλλά ούτε και έχουν την αρχή της ζωής. Μήπως σας είπαν πότε ξεκίνησε η ζωή; Ούτε λέξη. Κανένας τους δεν είναι σε θέση να σας πει πότε ξεκίνησε η ζωή. Δεν σας είπαν κατά πόσο η ζωή ξεκίνησε χάρη στον Θεό ή όχι. Τίποτα δεν σας είπαν, παρά το γεγονός ότι ονομάζουν τους εαυτούς τους εμπειρογνώμονες. Θέλουν να μας πείσουν με τις ασαφείς διακηρύξεις τους για την εξέλιξη, μια εξέλιξη που δεν γνωρίζουν πότε αρχίζει και που τελειώνει. Θέλουν να αντιμετωπίσουν την ζωή ως μυστήριο το οποίο κανένας δεν μπορεί να εξηγήσει και θέλουν να τους πιστέψετε χωρίς να ρωτήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Κανένας τους δεν εξηγεί με τις θεωρίες τους τα μεγάλα αινίγματα της ζωής, διότι τα προβλήματα της ζωής δεν τους ενδιαφέρουν. Δεν τους ενδιαφέρει πώς να ζήσουν, αλλά πώς να υποβαθμίσουν την πίστη των μικρών παιδιών που πιστεύουν στον Θεό και που έχουν την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο χάρη σε αυτόν. Θέλουν με την εξέλιξη να διώξουν τον Θεό από τον κόσμο μας και να δεχθούμε τα λόγια του Δαρβίνου ότι η αρχή όλων των πραγμάτων είναι ένα μυστήριο για εμάς.
Clarence Durrow
Ο νόμος λέει ότι δεν πρέπει να διδάξουμε οποιαδήποτε θεωρία για την καταγωγή του ανθρώπου που έρχεται σε αντίθεση με την θεϊκή θεωρία, όπως αυτή περιλαμβάνεται στην Βίβλο. Ας αφήσουμε για την ώρα την χρήση της λέξης «θεϊκή». Κανένα κοινοβούλιο οπουδήποτε δεν έχει αρκετή εξουσία για να χαρακτηρίσει οποιοδήποτε βιβλίο ως θεϊκό. Τι είναι η Βίβλος; Την έχω διαβάσει εντιμότατε, με όση σοφία διαθέτω. Άλλοι μπορεί να την αντιλαμβάνονται πολύ καλύτερα. Άλλοι μπορούν να πιστεύουν ότι την αντιλαμβάνονται καλύτερα, χωρίς να το πράττουν. Αλλά σε γενικές γραμμές γνωρίζω τι είναι. Γνωρίζω ότι υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα θεϊκό βιβλίο και δεν έχω την παραμικρή ένσταση στο γεγονός αυτό. Γνωρίζω ότι υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που βρίσκουν παρηγοριά και ανακούφιση στην Βίβλο σε περιόδους δύσκολες για αυτούς και είμαι ο τελευταίος που θα έκανα οτιδήποτε για να τους αποστερηθεί αυτή η δυνατότητα. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζω τις θρησκευτικές πεποιθήσεις κάθε ανθρώπου σε αυτό τον κόσμο. Αν κάποιος βρίσκει κάτι στην ζωή αυτή που του δίνει παρηγοριά, υγεία και ευτυχία, τότε θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να πιστεύει σε αυτό.
Η Βίβλος όμως δεν είναι ένα βιβλίο εντιμότατε. Αποτελείται από 66 περίπου βιβλία, γραμμένα σε μια περίοδο μεγαλύτερη των 1000 ετών. Είναι πρωτίστως ένα βιβλίο για την θρησκεία και την ηθική. Δεν είναι επιστημονικό βιβλίο. Ποτέ δεν ήταν και ούτε αυτός υπήρξε ο σκοπός του. Τίποτα μέσα δεν δίνει οδηγίες για το πώς να χτίζεται ένας σιδηρόδρομος ή ένα ατμόπλοιο ή και οποιαδήποτε άλλη από τις εφευρέσεις που έχουν επιτρέψει στον πολιτισμό μας να προοδεύσει. Δεν είναι εγχειρίδιο χημείας, ούτε και γεωλογίας, ούτε και βιολογίας, ούτε και είναι ένα βιβλίο για την εξέλιξη. Υπάρχουν αναμφίβολα ορισμένα όργανα στον άνθρωπο που παραμένουν τα ίδια και ο άνθρωπος δικαιούται να προσθέτει σε αυτά που γνωρίζει, όσα πιστεύει και σε όσα ελπίζει. Αυτή είναι η δουλειά της θρησκείας και δεν μπορώ να βρω το παραμικρό λάθος σε αυτή. Κανένα απολύτως.
Ποιος είναι αυτός που θα μας πει ποιο είναι το αυθεντικό νόημα της Βίβλου, ώστε να γνωρίζουμε ποιο είναι το ποινικό αδίκημα όσων διδάσκουν κάτι αντίθετο με αυτή; Η ζωή μου και η ζωή σας εντιμότατε και η ζωή κάθε Αμερικανού πολίτη στηρίζεται στην ανοχή και στην κατανόηση των συνανθρώπων του. Αν οι άνθρωποι δεν είναι ανεκτικοί, αν δεν μπορούν να σεβαστούν τις απόψεις ο ένας του άλλου, αν δεν μπορούν να αφήσουν τους άλλους να ζήσουν όπως νομίζουν καλύτερα, τότε η ζωή κανενός μας δεν είναι ασφα-λής. Αυτή είναι μια χώρα που αποτελείται από Άγγλους, Ιρλανδούς, Σκωτσέζους, Γερμανούς, Ευρωπαίους, Ασιάτες, Αφρικανούς, ανθρώπους κάθε λογής, κάθε θρησκείας και κάθε είδους επιστημονικών πεποιθήσεων. Ποιος είναι αυτός που θα μας μετρήσει για να κρίνει ποιοι είναι αυτοί που έχουν δίκαιο και ποιοι όχι; Ποιος είναι ανάμεσά μας τόσο σοφός;
Αν σήμερα κρίνετε ότι η διδασκαλία της εξέλιξης στα δημόσια σχολεία είναι αδίκημα, αύριο αυτή θα απαγορευθεί και στα ιδιωτικά σχολεία και τον επόμενο χρόνο οπουδήποτε. Μετά μπορεί να απαγορεύσετε βιβλία και εφημερίδα και να προσπαθήσετε να επιβάλετε τις δικές σας πεποιθήσεις στους άλλους. Αν μπορείτε να κάνετε το ένα, τότε μπορείτε με την ίδια ευκολία να κάνετε και το άλλο. Η άγνοια και ο φανατισμός είναι πάντα ανάμεσά μας και τρέφονται και φουντώνουν. Και σύντομα εντιμότατε οι άνθρωποι θα τεθούν αντιμέτωποι ο ένας με τον άλλο, όπως και οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις και ο ένας θα προσπαθεί όπως και στον Μεσαίωνα να κάψει όσους επιχειρούν να φέρουν οποιαδήποτε καινούρια γνώση και φώτα στον ανθρώπινο νου.