Γράφει: Ελένη Σταύρου

Θύελλα στο Πακιστάν: Ο πόλεμος κατά των Ταλιμπάν

«Η καταστολή της νέας ανανεωμένης εξέγερσης των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν θα πετύχει μόνο εάν καταφέρουμε να σταθεροποιήσουμε την κατάσταση στο Πακιστάν» τόνισε η Υπουργός Εξωτερικών της Αμερικής Χίλαρι Κλίντον. Και συνέχισε ότι η Κυβέρνηση Ομπάμα κρίνει την εξέγερση των Ταλιμπάν στο Πακιστάν ως άκρως ανησυχητική.

Η Αμερικανική Κυβέρνηση πραγματοποίησε εσπευσμένες επαφές και διαβουλεύσεις με την Πακιστανική Κυβέρνηση και με πολιτικούς και στρατιωτικούς αρχηγούς, για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος που απορρέει από την ενδυνάμωση των Ταλιμπάν και στις δύο γειτονικές χώρες.

Η Αλ Κάιντα και οι Ταλιμπάν, οι οποίοι ήλεγχαν το Αφγανιστάν πριν εκδιωχθούν από τις Αμερικανο-Νατοϊκές δυνάμεις και τις αφγανικές αρχές, πιστεύεται ότι κρύβονταν και χρησιμοποιούσαν ως βάσεις εξορμήσεώς τους την περιοχή του Βορειοδυτικού Πακιστάν, στα βουνά Χίντου Κους, τα οποία καλύπτουν το Ανατολικό και Κεντρικό Αφγανιστάν, το Βορειοδυτικό Πακιστάν και την Βορειοδυτική Ινδία.

Ενώ ο Πρόεδρος του Πακιστάν, Ασίφ Αλί Ζαρντάρι, συναντούσε τον Πρόεδρο Ομπάμα στην Ουάσιγκτον και τον ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν στην Νέα Υόρκη, οι στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας του εφορμούσαν κατά των ισλαμιστών Ταλιμπάν, διότι οι τελευταίοι δεν του άφησαν επιλογή όταν καταπάτησαν την Συμφωνία Εκεχειρίας που είχαν υπογράψει με την Κυβέρνηση του Πακιστάν. Αντί να εγκαταλείψουν τα όπλα, όπως συμφωνήθηκε, εισέβαλαν σε δύο γειτονικές επαρχίες, την Μπουνέρ και την Ντίρ και εξήγγειλαν ότι θα καταλάβουν ολόκληρο το Πακιστάν.

Δύναμη 4000 περίπου μαχητών Ταλιμπάν έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την Μιγκόρα, την κεντρική πόλη του Σουάτ, όπου ήδη έχουν εκτελέσει επτά άμαχους με την κατηγορία ότι ήσαν πληροφοριοδότες των αντιπάλων τους και τα πτώματά τους τα εξέθεσαν στην πλατεία για παραδειγματισμό. Στην συνέχεια οι Ταλιμπάν ανήγειραν αναχώματα και τοποθέτησαν ναρκοπέδια για να αμυνθούν στον Πακιστανικό στρατό. Ο στρατός, με την σειρά του, έστειλε στην Κοιλάδα Σουάτ ενισχύσεις με αεροπλάνα και ελικόπτερα, καθώς και περισσότερα στρατεύματα.

Έντρομος ο άμαχος πληθυσμός έχει εγκλωβιστεί στην Κοιλάδα του Σουάτ, ενώ οι δύο πλευρές ετοιμάζονται για κλιμάκωση των εχθροπραξιών. Τα Ηνωμένα Έθνη προσφέρουν κάθε δυνατή βοήθεια στις εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων που διαφεύ-γουν διαμέσου των συνόρων με το Αφγανιστάν.

Οι αξιωματούχοι των ΗΕ αναφέρουν ότι πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι ζήτησαν προστασία από τις υπηρεσίες του διεθνούς οργανισμού την πρώτη εβδομάδα του Μάη. Από αυτούς το 80% φιλοξενούνται από συγγενείς τους, ενώ εκατό χιλιάδες βρίσκουν καταφύγια σε στρατόπεδα προσφύγων.

Όταν ήρθησαν οι περιορισμοί ασφαλείας και διέλευσης για δύο ημέρες, άλλες εκατό χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους με μοτοσυκλέτες, κάρα, ποδήλατα, ακόμη και πεζή, δημιουργώντας φοβερό πρόβλημα συνωστισμού στα στρατόπεδα προσφύγων, τα οποία, ήδη, φιλοξενούν ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Η πακιστανική κυβέρνηση και ο ΟΗΕ αναφέρουν ότι γύρω στα 2,1 εκ. κάτοικοι έχουν εκτοπισθεί, καθιστώντας την έξοδο αυτή την μεγαλύτερη στην ιστορία του Πακιστάν τα τελευταία 62 χρόνια.

Παρά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στο Σουάτ, οι Ταλιμπάν δεν πτοήθηκαν και συνέχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους σε άλλες περιοχές της χώρας. Μεταξύ άλλων, κατέστρεψαν φάλαγγα οκτώ φορτηγών οχημάτων του ΝΑΤΟ, που μετέφεραν προμήθειες σε Αμερικανικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν.

Ο Αρχηγός του Αμερικανικού Στρατού της ζώνης των επιχειρήσεων, Στρατηγός Ντέιβιντ Μακ Κίραν, αντικαταστάθηκε από τον Στάνλεϋ Μακ Κρύσταλ σε μια προσπάθεια εφαρμογής νέων λύσεων στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, αφού τα προβλήματα θεωρούνται αλληλένδετα από τις αμερικανικές αρχές.

Έγκυροι πολιτικοί και στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πολεμική σύρραξη στο Πακιστάν θα συνεχιστεί και ίσως περάσουν μήνες πριν λήξει. Ο Πρόεδρος Ζαρτάρι προσπαθεί να αντιμετωπίσει την θύελλα με αποφασιστικότητα και να εδραιώσει την θέση του. Την ίδια στιγμή οι «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα» καταγγέλλουν ότι δέχονται απειλές από τους Ταλιμπάν για ρεπορτάζ και άρθρα δυσμενή για την πλευρά τους. Η επικοινωνιακή πτυχή του πολέμου λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη, όχι μόνο από τις αρχές του Πακιστάν και του Αφγανιστάν, αλλά και από τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ που συμμετέχουν με στρατεύματά τους. Εάν δεν ηττηθούν οι Ταλιμπάν, θα συνιστούν απειλή για την σταθερότητα και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή.

Το πιο ανησυχητικό από όλα, όμως, είναι ότι το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά όπλα και μόνο η σκέψη ότι υπάρχει περίπτωση να πέσουν στα χέρια των Ταλιμπάν, προκαλεί ρίγη ανασφάλειας στους πολιτικούς αναλυτές ανά τον κόσμο. Εννοείται ότι οι πυρηνικές κεφαλές, οι οποίες υπολογίζονται γύρω στις εκατό, φυλάσσονται από επίλεκτα τμήματα. Η βάση Καχούτα, η οποία καλύπτει πολλά χιλιόμετρα και εργοδοτεί χιλιάδες υπαλλήλους, υπήρξε η πηγή από όπου ο επιστήμονας Αμπντούλ Καντίρ Χαν πούλησε πυρηνική τεχνολογία σε κράτη όπως η Λιβύη, η Β. Κορέα και το Ιράν. Με βάση τα όσα πιστεύουν οι αμερικανικές αρχές, οι εξτρεμιστές μεθοδεύουν την διείσδυσή τους σε αυτές τις εγκαταστάσεις, υποβάλλοντας αιτήσεις για να εργοδοτηθούν εκεί.

Υπάρχουν και κάποια θετικά στοιχεία. Ο στρατός έχει εντείνει τις επιθέσεις του χρησιμοποιώντας κομάντος από αέρος, οι οποίοι ήδη έχουν καταφέρει σοβαρά πλήγματα σε αρκετές πόλεις όπως η Μινγκόρα, η μεγαλύτερη πόλη του Σουάτ. Επίσης εξαγγελίες του στρατού ότι θα κλιμακωθούν οι επιχειρήσεις στο Νότιο Γουαζιριστάν είχαν ως αποτέλεσμα 10.000 Ταλιμπάν να εγκαταλείψουν την περιοχή. Το δύσκολο όμως στο Βόρειοδυτικό Πακιστάν για τις τοπικές αρχές είναι να διατηρήσουν υπό τον κυβερνητικό έλεγχο τα εδάφη που ανακτά ο στρατός.

Σημαντικός, επίσης, θετικός παράγοντας στην εκστρατεία της Κυβέρνησης και του στρατού για την πάταξη των Ταλιμπάν είναι η συμπαράταξη της πλειοψηφίας του λαού και των πολιτικών κομμάτων της χώρας.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα γίνει μετά από αυτή την αναμέτρηση; Πρώτα από όλα η Κυβέρνηση πρέ-πει να εκπαιδεύσει, να εξυγιάνει και να εξοπλίσει την αστυνομία, να προσπαθήσει να ελέγξει τις περιοχές που ανέκτησε ο στρατός και να στηρίξει την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ανοικοδόμηση που θα ακολουθήσει. Σε αυτό θα συνδράμει και η Αμερική, πρωτίστως όμως είναι ευθύνη της πακιστανικής Κυβέρνησης να αποδείξει στον λαό ότι μετά την ήττα των Ταλιμπάν θα ακολουθήσει ένα καλύτερο και σταθερό μέλλον για την χώρα.

Ο Πρόεδρος Ομπάμα, βάσει ενός ολοκληρωμένου σχεδίου, προσπαθεί επιπρόσθετα να υπερκεράσει και να απομονώσει τους ενόπλους και πολυπλόκαμους βραχίονες των τρομοκρατικών ορδών με μια παράλληλη πολιτική και διπλωματική αντεπίθεση καλής θέλησης προς το Ισλάμ γενικά. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα συμβάλει και στην αποκλιμάκωση της έντασης με το Ιράν. Η «σύγκρουση των πολι-τισμών και των θρησκειών» πρέπει να αποτραπεί για το καλό ολόκληρης της ανθρωπότητας.

 

Η Ελένη Σταύρου είναι διδάκτωρ μεσογειακών και μεσανατολικών σπουδών