Γράφει: Γιώργος Αθανασάκης

Ο Ρότζερ Φέντερερ και το κρασί των αθανάτων

Πώς κρίνεται το μεγαλείο στον αθλητισμό; Ποιος είναι ο καλύτερος όλων; Στα ομαδικά αθλήματα η απάντηση είναι πάντα πιο δύσκολη σε σχέση με τα ατομικά. Την δεκαετία του 1960, όταν ο ακατανίκητος Μπιλ Ράσελ κατακτούσε έντεκα πρωταθλήματα με την Βοστώνη, ο Ουίλτ ‘δε Στιλτ’ Τσάμπερλεν πετύχαινε εκατό πόντους σε ένα αγώνα, τέλειωνε μια σεζόν με πενήντα πόντους και τριάντα ριμπάουντ μέσο όρο ανά αγώνα και όταν βαρέθηκε έγινε ο πρώτος σέντερ που τερμάτισε την χρονιά πρώτος στις ασίστ. Ο ηγέτης Μπιλ ήταν ο πρωταθλητής έντεκα χρονιές στις δώδεκα, αλλά ο Ουίλτ, με μόνο ένα πρωτάθλημα, ήταν ατομικά ασυναγώνιστος. Ποιος θα πρέπει να θεωρηθεί ως ο κορυφαίος;

Εκείνο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί είναι το ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν τον τίτλο του κορυφαίου. Ο Μάικαν και ο Κούζι την δεκαετία του 1950, ο Ουίλτ και ο Ράσελ την δεκαετία του 1960 (και από κοντά ο Όσκαρ, ο Μπέιλορ και ο Ουέστ), ο Καρίμ την δεκαετία του 1970, ο Μάτζικ και ο Μπερντ την δεκαετία του 1980, ο Τζόρνταν την δεκαετία του 1990, ο Σακίλ και ο Ντάνκαν την πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα. Αναγκαστικά ένας από αυτούς είναι και ο καλύτερος όλων των εποχών, αν και τα κριτήρια για σύγκριση εποχών μεταξύ τους συχνά διαφέρουν.

Στα ατομικά αγωνίσματα τα πράγματα φαίνονται πιο απλά. Οι τίτλοι καθορίζουν τον καλύτερο. Και πάλι όμως αυτό δεν αρκεί. Ο Φέντερερ κατέκτησε δεκαπέντε τίτλους στα μεγάλα τουρνουά, αλλά οι εξήντα σχεδόν συνολικοί τίτλοι του απέχουν αρκετά από τους 109 του Τζίμμυ Κόνορς, τους 94 του Λεντλ ή τους 77 του Τζόνι Μακ. Ακόμα και αν φέτος ο Ρότζερ τερματίσει πρώτος στην συνολική βαθμο-λογία, αυτή θα είναι η πέμπτη μόλις φορά πίσω από τις έξι του Σάμπρας και του Τίλτεν ή τις οκτώ του Πάντσο Γκονζάλεζ. Οπωσδήποτε ο Φέντερερ μάλλον δεν θα κατακτήσει ποτέ και τους τέσσερις μεγάλους τίτλους σε μια χρονιά (εκτός αν τα καλύτερα μας τα έχει φυλάξει για το τέλος) όπως κατάφερε δύο φορές ο Λαβέρ και μια φορά ο Μπουτζ. Και ακόμα δεν έχει κατακτήσει το χρυσό σλαμ καριέρας όπως ο Άγκασι.

Κάποιοι θα ισχυριστούν -σωστά- ότι το ταμπλό των ανδρών σήμερα αν και έχει αναμφίβολα μεγαλύτερο βάθος, εντούτοις δεν έχει τον συνωστισμό κορυφαίων ονομάτων που είχε η δεκαετία του ογδόντα με τους Βιλάντερ, Μπέκερ, Έντμπεργκ, Λέντλ, Μάκενρο. Κάποιοι άλλοι θα ισχυριστούν ότι ακόμα και ο Φέντερερ δεν έχει το ταλέντο του Μποργκ, την μαγεία του Πέρι, την συνέπεια του Ρόζγουολ ή την κυριαρχία του Κρέιμερ. Μπορεί κάποιος να θεωρείται εν πάση περιπτώσει ως ο κορυφαίος, άμα έχει αρνητικό ρεκόρ νικών απέναντι στον μεγαλύτερο προσωπικό του αντίπαλο, τον Ράφα Ναδάλ;
Η ώρα του απολογισμού

Ο τίτλος του καλύτερου όλων δεν είναι απλή υπόθεση ακόμα και στα ατομικά αθλήματα. Ο Ρόκι Μαρσιάνο αποχώρησε από τα ριγκ ανίκητος, ενώ ο Σούγκαρ Ρέι Ρόμπινσον ψηφίζεται συχνά από τους φίλους του μποξ ως ο μεγαλύτερος πυγμάχος που έζησε ποτέ. Για το ευρύ κοινό όμως (όπως και για αρκετούς ειδικούς) κανένας δεν θα μπορέσει ποτέ να συγκριθεί με τον Μοχάμετ Αλί, τον άνθρωπο που για πολλούς συμβολίζει όσο κανένας το άθλημα του μποξ. Στο γυναικείο τένις ελάχιστοι θα διαφωνήσουν ότι ο τίτλος της καλύτερης όλων των εποχών ανήκει είτε στην Γκραφ, είτε στην Ναβρατίλοβα, με πιθανές ανθυποψήφιες (ανάλογα με την εποχή), την Λεγκλέν, την Γουίλς, την Κόννολι, την Κωρτ ή την Έβερτ. Μπορεί όμως άραγε να αμφισβητήσει κανείς ότι το σημαντικότερο πρόσωπο που ανέδειξε ποτέ το γυναικείο τένις (ή ίσως και ο γυναικείος αθλητισμός) είναι η Μπίλι Τζιν Κινγκ, της οποίας η πολιτιστική και κοινωνική σημασία εκτός των γηπέδων του τένις μόνο με τον Αλί μπορεί να συγκριθεί;

Οι υποψήφιοι για τον τίτλο του κορυφαίου όλων των εποχών στο αντρικό τένις είναι μετρημένοι. Ο μεγάλος Μπιλ Τίλτεν, ο Μπουτζ, ο Κρέιμερ, ο Πάντσο Γκονζάλεζ, ο Ροντ Λαβέρ και ο Κεν Ρόζγουολ, ο Μπγιορν Μπόργκ, ο Τζίμι Κόνορς, ο Πιτ Σάμπρας και ο Ρότζερ Φέντερερ. Σε ένα άρθρο μας στην «Άποψη» που δημοσιεύθηκε πριν από περισσότερο από δεκαπέντε μήνες, είχαμε καθορίσει τα κριτήρια σύγκρισης των μεγαλύτερων τενιστών όλων των εποχών και καταλήγαμε ως ακολούθως:

«Η θέση του Federer ανάμεσα στους καλύτερους τενίστες όλων των εποχών είναι εξασφαλισμένη, αλλά ο ισχυρισμός ότι αυτός είναι ο καλύτερος όλων των εποχών είναι ακόμα πρόωρος. Με δεδομένο ότι φέτος για πρώτη φορά οι αντίπαλοι παίκτες και ιδιαίτερα οι Nadal και Djokovic φαίνονται ικανοί να κλονίσουν την παντοκρατορία του, ο Federer καλείται να παραμείνει στην κορυφή, κερδίζοντας και πάλι το Wimbledon και το US Open ή -είναι άραγε δυνατόν;- το Roland Garros, ώστε να μπορεί να διεκδικήσει τον ανεπίσημο τίτλο του καλύτερου τενίστα όλων των εποχών».

Η ώρα του απολογισμού έφθασε. Ο Φέντερερ κατέκτησε και πάλι το Γουίμπλεντον και το Αμερικανικό Όπεν και -ναι, είναι δυνατόν- το Ρολάντ Γκαρός. Το σημαντικότερο, κατάφερε μετά από μια περίοδο που απλά φαινόταν ακαταμάχητος, να πέσει λαβωμένος από τον Ναδάλ και να ξανασηκωθεί και να ξαναφανεί ανίκητος. Ο Φέντερερ εξασφάλισε την θέση του στην αθανασία του αθλητισμού, όταν αφού πέρασε προσωρινά από το δέος του ανίκητου στα όρια του ανθρώπινου, επανήλθε μονίμως πλέον στην ονειροφαντασιά του θρύλου, όπως ο Σάμπρας το 2002, η Γκραφ το 1999, η Έβερτ το 1985 και ο Αλί στην συγκλονιστική μάχη στην ζούγκλα απέναντι στον Φόρεμαν. Αν και στον καλύτερο τελικό Γουίμπλεντον όλων των εποχών είχε χάσει από τον Ναδάλ, ο φετινός τελικός απέναντι στον Ρόντικ υπήρξε νικητήριος, βγαλμένος από τα πιο τρελά όνειρα των φίλων του τένις.

Αν ο εικοστός αιώνας υπήρξε ο αιώνας των θρύλων του αθλητισμού, του Αλί και του Τζο Λούις, του Μπέιμπ Ρουθ και του Τσάμπερλεν, της Νάντια Κομανέτσι, του Πελέ και του Μαραντόνα, του Τζέσι Όουενς και του Καρλ Λιούις, του Ζάτοπεκ και του Παάβο Νούρμι, του Ράσελ και του Τζόρνταν, του Κρόιφ και του Πλατινί, του Μάτζικ και του Μπερντ, του Μαρκ Σπιτς και του Τζόνι Βάσμιλλερ, του Σεργκέι Μπούμπκα και του Τζαμπάρ, του Μποργκ, του Τίλτεν, του Σάμπρας και του Λαβέρ, η πρώτη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα έχει προσθέσει με ανεξίτηλη μελάνη ένα ακόμα όνομα στις αθάνατες μορφές του αθλητικού γίγνεσθαι. Πάνω από τον Τάιγκερ Γουντς, πάνω από τον Μπάρι Μποντς, πάνω από τον Γιουσείν Μπολτ, πάνω από τον Σακίλ Ο Νιλ, πάνω από τον Μίκαελ Σουμάχερ, πάνω από τον Μάικλ Φελπς, η πρώτη αθλητική δεκαετία του αιώνα μας μπορεί να εκφραστεί με ένα και μόνο όνομα και με μια και μόνο φωτογραφία: Ρότζερ Φέντερερ, ο καλύτερος όλων.