Γράφει: Πέτρος Βασιλείου

Η αναξιοκρατία στην κυπριακή κοινωνία

Μέρος Α: Τα αναξιοκρατικά Πανεπιστήμια

Η Δυναστεία Χριστινάκη

Θύελλα έχει ξεσπάσει εδώ και μερικούς μήνες στην Ελλάδα σχετικά με την χαρακτηριζόμενη από τον τύπο ως «Δυναστεία Χριστινάκη». Οι αποκαλύψεις που ήλθαν ως συνέχεια της υπόθεσης Βατοπαιδίου και αφορούν σε σύμβουλο της ελλαδικής Αρχιεπισκοπής με καταγωγή από την Κύπρο, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους ελλαδικούς ακαδημαϊκούς κύκλους.

Η γνωστή ιστοσελίδα gurforum.org (πρώην greekuniversityreform.wordpress.com), καθώς και ελλαδικές εφημερίδες έχουν προβεί σε αποκαλύψεις αναφορικά με το ζήτημα. Η «Σύγχρονη Άποψη» έψαξε το ζήτημα και τα γεγονότα έχουν ως ακολούθως:

Ο Παναγιώτης Χριστινάκης, αναπληρωτής Καθηγητής Θεολογίας, διορίστηκε Πρόεδρος της Θεολογικής Σχολής Αθηνών τον Σεπτέμβρη του 2001. Τον Μάιο του 2002 η σύζυγός του Ελένη εκλέχθηκε από λέκτορας απευθείας στην βαθμίδα Αναπληρωτή Καθηγητή, χωρίς πρώτα να περάσει από την βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή, όπως είναι η συνήθης διαδικασία. Τον Αύγουστο του 2003 ο Παναγιώτης Χριστινάκης εκλέχθηκε πρωτοβάθμιος τακτικός Καθηγητής. Την ίδια περίοδο ανέλαβε την εκπόνηση της διδακτορικής της διατριβής η κόρη του ζεύγους, Ειρήνη Χριστινάκη υπό την επίβλεψη και στο γνωστικό αντικείμενο του πατέρα της. Η Ειρήνη Χριστινάκη είχε προηγουμένως αναλάβει εκπόνηση διατριβής στο γνωστικό αντικείμενο της εκκλησιαστικής ιστορίας, ενώ πιο πριν είχε αναλάβει την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο στο γνωστικό αντικείμνο του εκκλησιαστικού δικαίου, αλλά καμιά από τις διατριβές δεν είχε ολοκληρωθεί.

Τον Φεβρουάριο του 2004 η Ειρήνη Χριστινάκη ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής και εκλέχθηκε απευθείας Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος, παρά το γεγονός ότι δεν διέθετε τις προϋποθέσεις ελάχιστου χρόνου διδακτικής ή ερευνητικής εμπειρίας. Για να γίνει αυτό η κ. Χριστι-νάκη χρίστηκε ως επιστήμων διεθνούς κύρους, παρά το γεγονός ότι ακόμα και στην σημερινή εργογραφία της που μπορεί κάποιος να βρει στην ιστοσελίδα της Σχολής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, δεν έχει οποιεσδήποτε δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά και χωρίς να γίνει η απαιτούμενη από το νόμο ψηφοφορία. Τον Αύγουστο του 2005 η Ελένη Χριστινάκη διορίστηκε πρωτοβάθμια Καθηγήτρια χωρίς να συμπληρώσει τριετία στην βαθμίδα του Αναπληρωτή, ενώ τον Μάρτιο του 2006 ο σύζυγος της Ειρήνης Χριστινάκη και γαμπρός του Παναγιώτη Χριστινάκη, Αθανάσιος Γλάρος, δάσκαλος, διορίζεται απευθείας Επίκουρος Καθηγητής του τμήματος.

Από το 2005 ως το 2007 Πρόεδρος της Σχολής ήταν η Ελένη Χριστινάκη, ενώ από το 2007 μέχρι σήμερα η Ελένη Χριστινάκη εκλέχθηκε Κοσμήτορας της Σχολής και ο Παναγιώτης Χριστινάκης δρούσε ως Αναπληρωτής Πρόεδρος. Τον Φεβρουάριο του 2008 η Ειρήνη Χριστινάκη εκλέχθηκε απευθείας στην θέση της πρωτοβάθμιας Καθηγήτριας του τμήματος, ενώ η αδελφή της και κόρη του ζεύγους Χριστινάκη, Όλγα, ανέλαβε τον Ιούλιο του 2008 την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής με επιβλέπουσα την αδελφή της Ειρήνη. Λίγους μήνες προηγουμένως ο γιος του ζεύγους Επαμεινώνδας, δάσκαλος στην Κύπρο, ξεκίνησε διδακτορική διατριβή στο γνωστικό αντικείμενο και με επιβλέποντα τον πατέρα του, παρά το γεγονός ότι δεν είχε πτυχίο θεολογίας, ούτε μεταπτυχιακό που ήταν απαιτούμενα τυπικά προσόντα για την έναρξη διδακτορικού.

Ο Παναγιώτης Χριστινάκης δεν διέψευσε τα γεγονότα, όπως τίθενται πιο πάνω σε δηλώσεις του στον ελλαδικό τύπο, αλλά ανέφερε πως η ανέλιξη της κόρης του οφείλεται στην αξία της και σημείωσε ότι δεν μπορεί να απαγορευθεί στα παιδιά του ή στην σύζυγό του να ασχολούνται με το ίδιο γνωστικό αντικείμενο με αυτόν και να ανελίσσονται.

Η υπόθεση Παπαλεοντίου

Η υπόθεση Χριστινάκη δεν είναι βέβαια σε καμιά περίπτωση «ελλαδικό φαινόμενο» (εξάλλου αφορά σε κυπριακή οικογένεια), αν και το εύρος της οικογενειοκρατίας που παρατηρήθηκε υπήρξε πρωτοφανές. Το φαινόμενο σύνθεσης των επιτροπών ανέλιξης κατά τρόπο που να ευνοούνται συγκεκριμένοι υποψήφιοι ή να κόβονται ενοχλητικοί υποψήφιοι από ανέλιξη, είναι αρκετά συχνό στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, το οποίο ταλαιπωρείται εδώ και αρκετά χρόνια από φαινόμενα αναξιοκρατίας.

Είναι αρκετά γνωστό το φαινόμενο στο Πανεπιστήμιο Κύπρου να επιλέγονται πρόσωπα για την θέση ειδικών επιστημόνων στο Πανεπιστήμιο, χωρίς οποιαδήποτε προκήρυξη της θέσης και με μοναδικό κριτήριο την φιλία ή ειδικές σχέσεις με το καθηγητικό προσωπικό του Πανεπιστημίου, κατά τρόπο ώστε να αποκτήσουν προϋπηρεσία για μελλοντικές προκηρύξεις. Οι θέσεις που προκηρύσσονται εξάλλου είναι συχνά φωτογραφικές, κατά τρόπο ώστε να απευθύνονται προς συγκεκριμένο υποψήφιο που μόνος πληρεί τα συγκεκριμένα προσόντα στο συγκεκριμένο θεματικό αντικείμενο και κατά τρόπο ώστε να αποκλείονται ενδεχόμενοι ανταγωνιστές.

Η σύνθεση της επιτροπής κρίσης είναι καθοριστική, όχι μόνο για την ανέλιξη ενός προσώπου, αλλά αντίστοιχα και για την μη ανέλιξή του. Η περίπτωση Παπαλεοντίου είναι χαρακτηριστική. Ο Λευτέρης Παπαλεοντίου, Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, είναι από τους γνώστες και μελετητές της κυπριακής λογοτεχνίας, με δεκάδες δημοσιεύσεις και έχοντας σημαντικότατο επιστημονικό έργο, ενώ βιβλία του διδάσκονται σε ξένα πανεπιστήμια. Το μειονέκτημά του όμως ήταν ότι ήταν φίλα προσκείμενος προς τον Καθηγητή Κεχαγιόγλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με τον οποίο συγκεκριμένοι Καθηγητές του Πανεπιστημίου Κύπρου βρίσκονται στα μαχαίρια.

Ως αποτέλεσμα ο Παπαλεοντίου κρίθηκε… Ανάξιος για μετεξέλιξη στην θέση του Αναπληρωτή Καθηγητή και ζητήθηκε ο διωγμός του από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε μια πρωτοφανή απόφαση ακόμα και για τα κυπριακά δεδομένα. Για όσους γνωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις, η απόφαση στηριζόταν σε προσωπικές εμπάθειες και ήταν προειλημμένη σε μια προσπάθεια ικανοποίησης προσωπικών τσιφλικιών. Οι αντιδράσεις πλήθους πνευματικών φορέων και προσωπικοτήτων από την Κύπρο, την Ελλάδα και άλλες χώρες έχουν αφήσει βέβαια ανεπηρέαστους τους τσιφλικάδες, οι οποίοι ζητούν την εκπαραθύρωση του Παπαλεοντίου από το Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Η πρυτανεία των δημοσίων σχέσεων

Παρόμοια κρούσματα αναξιοκρατίας συναντώνται αρκετά συχνά στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ενώ οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των ακαδημαϊκών των συγκεκριμένων τμημάτων κάθε άλλο παρά κινούνται σε ακαδημαϊκά επίπεδα. Δυστυχώς το κλίμα στα Πανεπιστήμια είναι ιδιαίτερα βαρύ. Η διαμάχη για πρόσωπο που δίδασκε χωρίς διδακτορικό τίτλο, έχοντας διαπράξει πλαστογραφία, είναι χαρακτηριστική. Η υπόθεση συγκαλύφθηκε και έγινε αιτία για ομηρικούς καβγάδες μεταξύ των μελών του επίμαχου τμήματος. Νεοσυσταθέν τμήμα του Πανεπιστημίου έχει εξάλλου καταστεί ήδη γραφικό μέσα από τις αντιπαραθέσεις των μελών του και τα φαινόμενα αναξιοκρατίας στους διορισμούς.

Όλα αυτά βέβαια σε βάρος της πληθώρας άξιων επιστημόνων και διδασκόντων του Πανεπιστημίου, που κατάγγειλαν απαξιωτικά φαινόμενα διαφθοράς στην Σύγχρονη Άποψη. Η πρυτανεία του Πανεπιστημίου φαίνεται ανίκανη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα φαινόμενα αυτά, σε μια προσπάθεια να τηρήσει καλές σχέσεις με την κυβέρνηση και γενικότερα με τους κομματικούς μηχανισμούς. Είναι χαρακτηριστικές οι πιέσεις που ασκήθηκαν πρόσφατα για τον διορισμό του παγκοσμίως μοναδικού ανθρώπου που κατέχει ταυτόχρονα τον τίτλο του πρώην Καθηγητή Οξφόρδης και Κέιμπριτζ για διορισμό στην θέση Λέκτορα του τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Μέσα σε όλα αυτά η Πρυτανεία αναμένει από τους πολίτες να την λάβουν σοβαρά υπόψη ως προς το θέμα της εισδοχής εισακτέων με GCE. Αν δεν επιβάλεις όμως πρώτα την αξιοκρατία στα του οίκου σου, πώς να πείσεις για οτιδήποτε;

Η περίπτωση Γραβάνη

Φαινόμενα αναξιοκρατίας υπάρχουν βέβαια και στο ΤΕΠΑΚ. Η υπόθεση του Φώτιου Γραβάνη είναι χαρακτηριστική. Ο διαπρεπής Καθηγητής Φώτιος Γραβάνης υπέβαλε αίτηση για θέση Καθηγητή στο Τμήμα Αγροτικής Παραγωγής και Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων στο ΤΕΠΑΚ. Για την θέση υποβλήθηκαν δύο αιτήσεις, αλλά η αίτηση του κ. Γραβάνη απορρίφθηκε διότι κρίθηκε ως μη κατάλληλος για διορισμό λόγω περιορισμένης πείρας και επιστημονικών δημοσιευμάτων και ανεπαρκούς επιστημονικού έργου.

Με απόφασή του ημερ. 9 Ιανουαρίου 2009 το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του ΤΕΠΑΚ και αποφάσισε ότι από την έκθεση αξιολόγησης απουσίαζαν σχεδόν όλα τα σημαντικά στοιχεία, ενώ υπήρχε αβεβαιότητα και ως προς το κατά πόσο το εκλεκτορικό σώμα συνεδρίασε καν για να καταλήξει στα συμπεράσματα που περιέχονταν στην έκθεση. Επιπρόσθετα κρίθηκε πως οι αντι-φάσεις που περιέχονταν στην ίδια την έκθεση ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικές, ενώ ήταν αβέβαιο κατά πόσο υπήρξε σύγκληση έστω του εκλεκτορικού σώματος ως συλλογικού οργάνου ή κατά πόσο ανταλλάχθηκαν απόψεις μεταξύ των μελών του.

Μέρος Β: Η αναξιοκρατική ΕΔΥ

Μια απόφαση καταπέλτης

Στις 20/5/2009 ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δημήτρης Χατζηχαμπής εξέδωσε μια απόφαση στην υπόθεση Μαρίνα Παπανικολάου και άλλοι v. Δημοκρατίας που δεν άφηνε χώρο για παρερμηνείες. Η ΕΔΥ προχώρησε στον διορισμό 82 προσώπων στην θέση Βοηθού Ασφαλιστικού Λειτουργού στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ενώπιον της ΕΔΥ είχαν κληθεί 328 υποψήφιοι που είχαν συστηθεί από την Συμβουλευτική Επιτροπή. Οι Αιτητές προσέφυγαν κατά της πρόσληψης συγκεκριμένων ενδιαφερομένων μερών, προς όφελος των οποίων υπήρξε μεταβολή σε σχέση με την τελική σειρά κατάταξης που υπήρχε ενώπιον της Συμβουλευτικής Επιτροπής. Το Δικαστήριο σχολίασε με ιδιαίτερη καυστικότητα:

«Πρόδηλο είναι ότι η ανατροπή της σειράς αυτής προς όφελος των ΕΜ στο στάδιο της ΕΔΥ οφείλετο στην καλύτερη αξιολόγησή τους από την ΕΔΥ στην ενώπιόν της προφορική εξέταση. Όλα τα ΕΜ αξιολογήθησαν «Εξαίρετοι» από την ΕΔΥ, η δε αιτιολογία που έδωσε η ΕΔΥ για την επιλογή τους, πέραν της περιγραφικής αναφοράς στην βαθμολογία που είχαν από την ΣΕ (και που ασφαλώς δεν τους κατέτασσε μεταξύ των 82 πρώτων), περιο-ρίσθηκε στην παρατήρηση ότι είχαν την εξαίρετη αξιολόγησή της για την ενώπιόν της προφορική εξέταση, (προσθέτοντας μόνο για το ΕΜ3 ότι είχε ΒΑ μη σχετικό με τα καθήκοντα της θέσης και για το ΕΜ7 ότι είχε δίπλωμα σχετικό με τα καθήκοντα της θέσης). Τους Αιτητές τους αξιολόγησε όλους «Πολύ Καλός».

Πρόδηλο είναι επίσης ότι η απόφαση της ΕΔΥ πάσχει εκ θεμελίων, στερούμενη παντελώς αιτιολογίας όπως εισηγούνται και οι Αιτητές, χωρίς να υπει-σέρχομαι στους άλλους λόγους ακύρωσης. Έχω διεξέλθει όλες τις αξιολογήσεις της ΕΔΥ για την ενώπιόν της προφορική εξέταση και έχω μετρήσει 82 αξιολογήσεις «Εξαίρετος», ακριβώς δηλαδή όσες και οι θέσεις! Ακόμα πιο εκπληκτικό, αυτοί ήσαν και οι 82 επιλεγέντες από την ΕΔΥ, ουσιαστικά με την αιτιολογία ότι είχαν αξιολογηθεί από την ΕΔΥ στο ψηλότερο επίπεδο απόδοσης! Η ΕΔΥ λοιπόν παραγνώρισε και ουδόλως έλαβε υπόψη της όλη την προηγηθείσα διαδικασία ενώπιον της ΣΕ, η οποία και αποσκοπούσε στον προσδιορισμό αντικειμενικής αξίας και (βρίσκω πολύ δύσκολο να δεχθώ από σύμπτωση) αξιολόγησε «Εξαίρετος» ακριβώς 82 υποψηφίους για να τους επιλέξει στην συνέχεια για μόνο ουσιαστικά τον λόγο ότι τους είχε αξιολογήσει έτσι! Το σκανδαλώδες της προσέγγισης αυτής, που πλήττει την ίδια την αξιοπιστία της ΕΔΥ, είχε σαν αποτέλεσμα να διαγραφεί εντελώς η διαδικασία ενώπιον της ΣΕ, ώστε να διερωτάται κανείς προς τι η διαδικασία εκείνη, αν όχι χάριν εμφανίσεων, αφού η ΕΔΥ ούτως ή άλλως θα επέλεγε εκείνους τους οποίους η ίδια θέλησε να αξιολογήσει «Εξαίρετος» στην ενώπιόν της προφορική εξέταση, δηλαδή τα ΕΜ τα οποία κατά το πλείστον πόρρω απείχαν των Αιτητών στην σειρά κατάταξης της ΣΕ. Απέβη έτσι η πλήρης «συμπτώσεων» προφορική εξέταση ενώπιον της ΕΔΥ το μοναδικό κριτήριο επιλογής και μάλιστα με τρόπο που αφήνει πολλά ερωτηματικά στο δικαστήριο όπως και σε κάθε απλό πολίτη. Δεν περιποιεί τιμή στο κράτος δικαίου και στην διαφάνεια επιλογής η απόφαση αυτή της ΕΔΥ.

Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε

Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι βέβαια ορθή. Η ΕΔΥ έχει καθιερώσει, όπως μας πληροφόρησαν δικηγόροι που ασχολούνται με διοικητικό δίκαιο, την τακτική να ονομάζει «εξαίρετους» μόνο όσους επιθυμεί να προάγει, κατά τρόπο ώστε να προβαίνει ουσιαστικά σε ένα παζάρι μεταξύ των μελών της ως προς τα πρόσωπα που θα προαχθούν ανά περίπτωση. Κάθε κομματάρχης, βουλευτής ή και φέρελπις πολιτικός θεωρεί αυτονόητο ότι μπορεί να σηκώνει το τηλέφωνο και να ζητά από τα μέλη της ΕΔΥ να βοηθήσουν τον τάδε υποψήφιο γιατί είναι του κόμματος ή τον δείνα υποψήφιο γιατί θα γίνει του κόμματος κ.ο.κ. Είναι γεγονός ότι ο νόμος Τάσσου Παπαδόπουλου με την υποχρεωτική διεξαγωγή εξετάσεων έχει δυσκολέψει την άσκηση παζαριού σε περιπτώσεις διορισμών σε κλίμακες εισδοχής στην δημόσια υπηρεσία, αν και βέβαια τα παζάρι παραμένει ακμαίο, ενώ όσο πιο ψηλή είναι η κλίμακα, τόσο μεγαλώνει και ο βαθμός παζαριού.

Το ερώτημα που παραμένει είναι πώς μπορούν να κριθούν τα προσόντα των υποψηφίων από ανθρώπους που δεν έχουν παρόμοια ή συναφή προσόντα και ρωτούν όποιες ερωτήσεις τους καπνίσει, ανάλογα με το ποιος θα τους έχει τηλεφωνήσει αναφορικά με τον υποψήφιο. Άνθρωποι χωρίς μεταπτυχιακά ή γνώσεις σε ξένες γλώσσες ή γνώσεις σε συγκεκριμένα θεματικά αντικείμενα, καλούνται να εξετάσουν κατά πόσο οι υποψήφιοι είναι κατάλληλοι για διορισμό ή γνωρίζουν το αντικείμενο ή έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις. Αποτέλεσμα είναι βέβαια να ακμάζει το ρουσφέτι και η αναξιοκρατία.

Τα Δικαστήρια που δεν βοηθούν

Ακόμα πιο προβληματικό είναι ότι το σύστημα έχει μετατραπεί σε ένα περίεργο κυκεώνα προσφυγών. Όλοι οι συνάδελφοι μιας υπηρεσίας βρίσκονται σε δικαστική διαμάχη απέναντι στους υπόλοιπους συναδέλφους τους, η οποία συνήθως διαρκεί δύο με τρία χρόνια, ενώ αν υπάρχει και έφεση μπορεί να διαρκέσει και πέντε ή έξι. Συχνά μάλιστα υπάρχει επαναδιορισμός των ίδιων προσώπων και νέα προσφυγή, με αποτέλεσμα να βλέπουμε συχνά στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας διορισμούς με ημερομηνία ισχύος προ εικοσαετίας, γεγονός που σημαίνει με απλά λόγια ότι για είκοσι χρόνια ο διορισμός ακυρώνεται χωρίς αποτέλεσμα.

Μέρος Γ: Προσφορές του Δημοσίου

Τι γίνεται με τον Μιλτιάδη;

Ο Φιλελεύθερος σε άρθρο της 18ης Ιανουαρίου 2009 δημοσίευσε ένα άρθρο φωτιά. Σύμφωνα με το άρθρο έξι από τα δέκα μεγάλα έργα της Κυβέρνησης για το 2009 δόθηκαν στην εταιρία του Προέδρου της Ομόνοιας και καλού φίλου του Προέδρου, Μιλτιάδη Νεοφύτου. Συγκεκριμένα στην εταιρία αυτή δόθηκαν το Κρατικό Θέατρο ΘΟΚ, αξίας 20 εκατομμυρίων ευρώ, το Κτίριο Διοίκησης του Πανεπιστη-μίου Κύπρου και το Κτίριο Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου, το Κτίριο Κοινωνικών Δραστηριοτήτων αξίας 19 εκατομμυρίων, τα Γραφεία Πολεοδομίας και Οικήσεως αξίας 22 εκατομμυρίων και ο Κυκλικός Κόμβος του ΓΣΠ αξίας 21 εκατομμυρίων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα τα μόνα μεγάλα έργα που δεν δόθηκαν στην εταιρία Μιλτιάδης Νεοφύτου ήταν το Μέγαρο Πολιτισμού Κύπρου, η Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου, η Σχολή Οικονομικών και Διοίκησης του Πανεπιστημίου και το Αλιευτικό Καταφύγιο στο Ζύγι.

Η εταιρία Μιλτιάδης Νεοφύτου κέρδισε επίσης δύο μεγάλα έργα του Δήμου Λεμεσού και συγκεκριμένα την επέκταση του αποχετευτικού δικτύου του ΣΑΛΑ αξίας 14 εκατομμυρίων και τα έργα στην Ακτή Ολυμπίων στην Λεμεσό. Αντίθετα από τα μεγαλύτερα ιδιωτικά έργα του 2009 (Tower 25, Deloitte & Touche, Q Business Park, The Q, American Heart Institute, Residence 51, Tiffany Mall, Interorient Navigation Offices, Davil Lloyd Sport Village) κανένα δεν ανήκει στην εταιρία Μιλτιάδης Νεοφύτου.

Οπωσδήποτε τα πιο πάνω πιθανώς αποδεικνύουν μόνο ότι η εταιρία Μιλτιάδης Νεοφύτου έχει επικεντρωθεί στις μεγάλες κρατικές προσφορές και εξάλλου από ότι ακούμε η εταιρία αυτή είναι αρκετά σοβαρή εταιρία, ενώ οι ίδιοι οι εργαζόμενοι στην εταιρία χαρακτήρισαν όσα λέγονται μυθεύματα. Από την άλλη όμως εκείνο που προβληματίζει είναι κατά πόσο είναι θεμιτό όταν η πιο επιτυχημένη πλέον εργοληπτική εταιρία σε κρατικά συμβόλαια ανήκει στον Πρόεδρο της Ομόνοιας, ο οποίος έχει τόσο φιλικές σχέσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ώστε ανέλαβε να του χτίσει σπίτι παρά το γεγονός ότι όπως δήλωσε ο Πρόεδρος, αυτή δεν είναι η συνήθης δουλειά του και το κάνει ως προσωπική χάρη. Χάθηκε να αναλάβει ένας μικροεργολάβος το σπίτι του Προέδρου, ώστε η γυναίκα του Καίσαρα να φαίνεται και τίμια (χωρίς να αμφισβητούμε ότι πιθανώς να είναι);

Ο Πρόεδρος και οι προσφορές

Γεγονός είναι ότι η στάση του Προέδρου της Δημοκρατίας απέναντι στις προσφορές του Δημοσίου δεν υπήρξε μέχρι σήμερα ενθαρρυντική. Ο Πρόεδρος ίσως δεν αντιλαμβάνεται τι ακριβώς είναι το ευρωπαϊκό δίκαιο ή ποια η εναρμόνιση που έγινε στην Κύπρο με αυτό στον τομέα των προσφορών του Δημοσίου, αλλά πάντως κάποιος σύμβουλος (έστω ο γαμπρός του) μπορούσε να του το είχε εξηγήσει. Όταν ο Πρόεδρος δήλωσε επανειλημμένα ότι οι επιχειρηματίες πρέπει να συνετιστούν και να μην προσφεύγουν στα δικαστήρια όταν χάνουν τις προσφορές του Δημοσίου, ώστε να προχωρούν τα έργα, το παζάρι έσκασε στα γέλια. Όπως μας δήλωσαν επιχειρηματίες, ουσιαστικά η δήλωση του Προέδρου ισοδυναμούσε με έκκληση για απευθείας ανάθεση των δημοσίων συμβάσεων, εφόσον αν οι επιχειρηματίες υιοθετούσαν την εισήγηση του Προέδρου αυτό θα συνεπαγόταν ότι δεν θα υπήρχε πλέον οποιοσδήποτε έλεγχος ή περιορισμός της διαφθοράς στα κρατικά έργα.

Η εισαγωγή ευρωπαϊκών κανόνων για τις προσφορές του Δημοσίου δεν έχει δυστυχώς αποθαρρύνει την κυπριακή διαφθορά. Επιχειρηματίες μας κατάγγειλαν ότι η διαφθορά κυριαρχεί στην πλειοψηφία των διαγωνισμών για προσφορές του Δημοσίου, ενώ όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό τόσο και σημαντικότερο είναι να γνωρίζεις ποιον πρέπει να λαδώσεις. Αυτό δεν συνεπάγεται βέβαια ότι όλοι τα παίρνουν όπως λέγεται συχνά. Υπάρχουν έντιμοι άνθρωποι που ασχολούνται με τα συμβούλια προσφορών, αλλά δυστυχώς ένας διεφθαρμένος αρκεί για να καταστήσει ολόκληρη την διαδικασία σάπια.