Παγκόσμια οικονομική κρίση και κυπριακή οικονομία
Υπό αυτό το πρίσμα, ταυτόχρονα όμως χωρίς εκπτώσεις στην επιστημονικότητα της ανάλυσής του, επιχειρεί ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου να προσεγγίσει το φαινόμενο στο νέο του βιβλίο, με τίτλο «Παγκόσμια Οικονομική Κρίση και Κυπριακή Οικονομία». Πρόκειται για ένα μικρό, ευανάγνωστο εγχειρίδιο για την οικονομική κρίση και την πορεία της στον ένα χρόνο που μεσολάβησε από το ξέσπασμά της, αλλά και για τις συνέπειές της στην κυπριακή οικονομία.
Αναλυτικός, αλλά και απολύτως κατανοητός, ο πρώην Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας θέτει το δάχτυλο «επί τον τύπον των ήλων». Δεν ωραιοποιεί την κατάσταση, αλλά ούτε την μεγαλοποιεί, όπως αρκετοί συγγραφείς πράττουν προκειμένου να δελεάσουν το αναγνωστικό κοινό.
«Με κάθε επιφύλαξη μπορεί να υποστηριχθεί ότι το έτος 2009 θα είναι το πιο δύσκολο και κρίσιμο στην όλη διάρκεια της παγκόσμιας κρίσης. Αναμένεται ότι τούτο θα αποτελέσει το μεταίχμιο της μετάβασης από την πλήρη έξαρση των συνεπειών της κρίσης στην σταδιακή σταθεροποίηση και με βραδείς ρυθμούς στην ανάκαμψη, η οποία εύλογα προβλέπεται, εκτός οποιουδήποτε δραματικού απροόπτου, να αρχίσει περί το τέλος του τρέχοντος έτους ή τις αρχές του 2010» (σελ. 42).
Όπως σε κάθε σοβαρό οικονομικό πόνημα, ο συγγραφέας καταφεύγει στην αλήθεια των αριθμών για την τεκμηρίωση των απόψεων και των προβλέψεών του. Διακριτικά καυστικός, όπου χρειάζεται, παραμένει όμως στα πλαίσια της εμπειρογνωμοσύνης του, χωρίς να καταφεύγει σε πολιτικές μεθόδους, μια παγίδα στην οποία συχνά πέφτουν συγγραφείς παρόμοιων βιβλίων. Ιδιαίτερα δε για την κυπριακή περίπτωση, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Πρέπει να είμαστε πλήρως ή, τουλάχιστον, επαρκώς ενημερωμένοι. Όπως έχει ήδη αναφερθεί για τα δημόσια οικονομικά, δεδομένων των προβλέψεων για τα έσοδα και τις δαπάνες, η εκτίμηση είναι ότι αντί πλεονάσματος 0,7% που προβλέπει ο προϋπολογισμός του 2009, θα έχουμε έλλειμμα γύρω στο 2,5%-3%. Το θέμα θα εξαρτηθεί, σε τελική ανάλυση, από την νοικοκυρεμένη διαχείριση που θα τύχουν τα δημόσια οικονομικά και, ακόμη, από το κατά πόσον οι αρχές που διαχειρίζονται την οικονομία μας, και, κυρίως, το Υπουργείο Οικο-νομικών και η Κεντρική Τράπεζα, θα αποφασίσουν να διαχειριστούν από κοινού και με την επιβαλλόμενη συνεργασία τα χρηματοοικονομικά και τα πραγματικοοικονομικά θέματα και να τερματίσουν την φθοροποιό για την οικονομία αντιπαλότητά τους» (σελ. 29-30).
Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η οπτική του συγγραφέα για την επαύριο της κρίσης. Σε αντίθεση με αρκετούς, υπερβαλλόντως τολμηρούς αναλυτές, αποφεύγει την ερμηνεία της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης ως ενός περάσματος σε ένα νέο κοινωνικοοικονομικό σύστημα. Αντί αυτού, αναφέρεται σε «αλλαγές και θερεπείες» στα πλαίσια του ισχύοντος, αλλά και σε μια νέα τάξη πραγμάτων, με νέες ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων του πλανήτη: «Αναμφίβολα, μέσα από την δραματική κρίση που διέρχεται και την οικονομική και κοινωνική δοκιμασία της, η ανθρωπότητα οδεύει προς μια νέα εποχή, με ένα ανανεωμένο, πιο αξιόπιστο και ασφαλές κοινωνικό σύστημα, μια πιο τιθασσευμένη οικονομία της ελεύθερης αγοράς, με βάση τις αλλαγές και τις θεραπείες που θα υπαγορεύουν τα παθήματα της παρούσας φοβερής κρίσης. Σφάλλουν όσοι νομίζουν ότι το σύστημα θα καταρρεύσει. Το σύστημα θα διορθωθεί, θα ανανεωθεί και θα αναπροσαρμοσθεί ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες των καιρών και, κυρίως, για να εξυπηρετεί δικαιότερα και επαρκέστερα τις ανάγκες της προόδου και ευημερίας της κοινωνίας».
Αν μπορούσαμε να αναφερθούμε σε ένα μειονέκτημα του εν λόγω βιβλίου, αυτό θα συνίστατο στην αναπόφευκτη τρωτότητά του από το πέρασμα του χρόνου και τις εξελίξεις, κάτι το οποίο χαρακτηρίζει όλα τα επίκαιρα συγγράμματα. Ακόμη και με αυτά τα δεδομένα όμως, η ανάλυση του Χριστόδουλου Χριστοδούλου για τα αίτια και τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στις πρώτες είκοσι σελίδες, αλλά και η αντίστοιχη αναφορά του στις συνέπειές της στην κυπριακή οικονομία, αποτελούν ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για τον μελετητή του μέλλοντος.