Στρατηγική στις διακρατικές σχέσεις σημαίνει ύπαρξη αποκρυσταλλωμένων στόχων, αλλά και επίγνωση των μέσων που θα υιοθετηθούν για την επίτευξή τους. Μια διαπραγματευτική στρατηγική εντός των συνομιλιών και εν όψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο δεν μπορεί να σταθεί από μόνη της, στα πλαίσια μιας συνεδρίας του Εθνικού Συμβουλίου (όσο μακρά σε διάρκεια και να είναι αυτή). Μόνον ως μέρος ενός ευρύτερου όλου, μιας ευρύτερης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής, που θα αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό δεν συμβαίνει. Για να είμαστε όμως δίκαιοι, η ευθύνη δεν βαραίνει τον νυν Πρόεδρο περισσότερο από ό,τι βαραίνει όλους τους προηγούμενους. Το πρόβλημα της στρατηγικής ανυπαρξίας έχει τις ρίζες του στην πολιτική μας κουλτούρα. Για να γίνουμε κατανοητοί, παραθέτουμε ορισμένες από τις ενδεικνυόμενες ενέργειες για την διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής σε ένα σοβαρό κράτος:

1)Θεσπίζεται ειδικευμένο όργανο, αποτελούμενο από εμπειρογνώμονες σε θέματα ασφάλειας και επίλυσης συγκρούσεων, διεθνούς πολιτικής, μακροοικονομικής και διεθνούς δικαίου, το οποίο αναλαμβάνει να εκπονεί έρευνες και να καταρτίζει εκθέσεις σχετικά με τα απαιτούμενα βήματα για την εξυπηρέτηση των ζωτικών συμφερόντων του κράτους. Οι εκθέσεις αυτές αποτελούν βαρό-μετρο για τις αποφάσεις του αρχηγού του κράτους.

2)Ο αρχηγός του κράτους συμβουλεύεται ανεξάρτητες δεξαμενές σκέψης, στα πλαίσια των οποίων αποκρυσταλλώνονται οι επικρατούσες αντιλήψεις περί των εθνικών συμφερόντων εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας της χώρας.

3)Κατόπιν τούτων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους υπουργούς και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις εσωτερικές και διεθνείς παραμέτρους, καταλήγει στην προτιμητέα στρατηγική, στον καταλληλότερο δηλαδή συνδυασμό μέσων και σκοπών για την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων.

4)Στα πλαίσια της δημοκρατικότητας και της αναλογικότητας ενός υγειούς πολιτικού συστήματος, ενημερώνει το κοινοβούλιο ή τους αρχηγούς των κομμάτων, ακούει τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους και τις εισάγει, στο βαθμό που είναι δυνατό, στην εθνική στρατηγική.

5)Όλα αυτά προϋποθέτουν βάθος χρόνου σε ό,τι αφορά στο διάστημα μεταξύ αποκρυστάλλωσης και υλοποίησης της στρατηγικής, αλλά και το εξής αυτονόητο: Τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα τυγχάνουν σεβασμού και διαχρονικής αποδοχής από όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Βασικότερο των ζωτικών εθνικών συμφερόντων, το οποίο καθορίζει και όλα τα υπόλοιπα, είναι η επιβίωση του κράτους.

Αντί αυτών, η Κυπριακή Δημοκρατία λειτουργεί ως εξής:

1)Το κυπριακό, από το οποίο εξαρτάται η εξυπηρέτηση του ζωτικού συμφέροντος της επιβίωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποτελεί το βασικό διακύβευμα μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων του τόπου. Ο Πρόεδρος εκλέγεται βάσει προεκλογικού προγράμματος που καταρτίζεται με γνώμονα την ρήξη του με τις θέσεις του προκατόχου του στο κυπριακό.

2)Όταν ο Πρόεδρος και επίσημος διαπραγματευτής και εκφραστής των θέσεων της Δημοκρατίας περάσει στο στάδιο της υλοποίησης των εξαγγελιών του, δέχεται «συμβουλευτικές επιθέσεις» από τους ξένους που εμπλέκονται στην διαδικασία επίλυσης του κυπριακού. Συχνά ο εκάστοτε Πρόεδρος είναι εξαιρετικά δεκτικός σε αυτές, αν και συνήθως αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Τουρκίας και της Βρετανίας.

3)Ο Πρόεδρος συμπεριφέρεται στις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού βάσει των προσωπικών του αντιλήψεων και των φόβων που του δημιουργούνται από τα σύνδρομα μοιρολατρείας και ηττοπάθειας που καλλιεργήθηκαν στην πολιτική μας ηγεσία μετά το 1974.

4)Ο Πρόεδρος συγκαλεί το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από τους αρχηγούς των πολιτικών δυνάμεων και στα πλαίσια του οποίου επιχειρείται συγκερασμός των θέσεων όλων των πολιτικών δυνάμεων (ή όσων πολιτικών δυνάμεων κρίνει ο Πρόεδρος ότι η άποψή τους βαραίνει για την διευκόλυνση της πολιτικής του θέσης). Το γεγονός ότι το Εθνικό Συμβούλιο είναι το μόνο συντεταγμένο όργανο που συμβουλεύει τον Πρόεδρο, αποτελεί από μόνο του απόδειξη της έλλειψης μακροπρόθεσμης στρατηγικής και εμπειρογνωμοσύνης.

5)Δεν υπάρχει συναντίληψη σε ό,τι αφορά στο πλέον ζωτικό συμφέρον, την επι-βίωση του κράτους και τους όρους αυτής.