Γράφει: Χριστόδουλος Χριστοδούλου

Το διαχρονικό πρόβλημα της παρούσας διακυβέρνησης

Ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου είναι πρώην Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου

Υπάρχει μια καθολική σχεδόν διαπίστωση σχετικά με την παρούσα διακυβέρνηση. Σχεδόν, γιατί κάποιοι, είτε από κεκτημένη ταχύτητα, ή από υπερβολική κομματική μονοδρομικότητα, δεν θέλουν να δουν ή δεν θέλουν να παραδεχθούν την αληθινή πραγματικότητα. Ο λόγος για την παρούσα διακυβέρνηση του Προέδρου Χριστόφια, ο οποίος και σε όλους τους τομείς της διακυβέρνησης υποσχέθηκε και στο προεκλογικό του πρόγραμμα περιέλαβε ότι θα προβεί σε τομές που θα βελτιώσουν την κατάσταση και θα αναβαθμίσουν το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Εγγενής πολιτική ασθένεια, γενικότερης ή έστω ελληνικής προέλευσης ή, τουλάχιστον, μεσογειακής «καταγωγής».

Αυτό που υπόσχονται όλοι οι υποψήφιοι Πρόεδροι δεν το απέφυγε ούτε ο κ. Δημήτρης Χριστόφιας. Αντίθετα υπήρξε σε μερικές περιπτώσεις υπερβολικός. Όπως, για παράδειγμα στο εθνικό μας θέμα. Όπου υποσχέθηκε ότι θα «γωνιάσει» την Τουρκία και ότι, μαζί με τον ιδεολογικό σύντροφο Μεχμέτ Αλή Ταλάτ, θα λύσει το κυπριακό πρόβλημα κατά τρόπο που θα δικαιώσει τις προσδοκίες όλων των Κυπρίων και θα ανταποκρίνεται στις αρχές, τις αξίες και τα ιδεώδη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αλλά τα αποτελέσματα, μετά από δεκαοχτώ μήνες διακυβέρνησης και συνεχών φιλότιμων προσπαθειών της δικής μας πλευράς, είναι γνωστά. Αφού ο κ. Χριστόφιας προέβη σε μονομερείς οδυνηρές παραχωρήσεις καλής θελήσεως, όπως η εκ περιτροπής προεδρία, το συνεταιρικό κράτος των δύο ισότιμων κρατιδίων και η αποδοχή της παραμονής πενήντα χιλιάδων εποίκων, εκείνο που επιτεύχθηκε δεν ήταν να «γωνιαστεί» η Τουρκία αλλά να κα-ταγραφούν, και να θεωρούνται πια ως κρατούμενες, και άλλες επώδυνες παραχωρήσεις της δικής μας πλευράς. Οι Τούρκοι πήραν χωρίς να δώσουν. Και όχι μόνον. Εξακολουθούν να απολαμβάνουν της σθεναρής στήριξης των Αγγλοαμερικανών και της ανοχής των Ευρωπαίων και, τελευταία, και της περίεργης (;) κατανόησης των Ρώσων του Πούτιν. Αλλά εμείς το βιολί μας. Εμμένουμε και στον αδιέξοδο διάλογο και στην ανοχή μας προς τον θρασύτατο, αναξιόπιστο και αχάριστο Ταλάτ και στην μόνιμη επωδό ότι χάρη στην ευέλικτη και αποτελεσματική πολιτική μας έχουμε στριμώξει στην γωνιά και εκθέσει την αδιάλλακτη Τουρκία. Θεός φυλάξοι. Αναμφίβολα πάσχουμε από διαχρονικό σύνδρομο πολιτικής αχρωματοψίας ή πολιτικού ευσεβοποθισμού ή υποτίμησης και υποβάθμισης των δυσμενών πραγματικοτήτων. Αντί να αναδιατάξουμε τις μεθοδεύσεις μας και να αναπροσαρμόσουμε την πολιτική τακτική μας.

Είναι, όμως, και το μέγα θέμα της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Ο Πρόεδρος Χριστόφιας, αγνοώντας, προφανώς, και κατά φυσικό λόγο, βασικές αρχές της λειτουργίας της οικονομίας και της διαμόρφωσης οικονομικής πολιτικής στο ευρύ και παγκόσμιο πλέον χώρο της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς, διεκήρυξε πριν και επαναβεβαίωσε μετά την εκλογή του ότι θα εφαρμόσει γενναιόδωρη κοινωνική πολιτική. Και υποσχέθηκε εκδαπάνηση από τα δημόσια ταμεία πρόσθετου ποσού τριών δισεκατομμυρίων ευρώ στην διάρκεια των πέντε χρόνων της διακυβέρνησής του. Δηλαδή 600 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο ή ποσό ίσο με το 3,5% του ετήσιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Ποσά εκπληκτικά και οπωσδήποτε πολύ πέραν των δυνατοτήτων της κυπριακής οικονομίας, ακόμη και κάτω από κανονικές συγκυρίες και όχι συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Και ο μεν κ. Χριστόφιας δικαιούται να επικαλεστεί την έλλειψη εξειδικευμένης οικονομικής γνώσης. Και να αποφύγει το mea culpa. Ο αρμόδιος, όμως, επί των οικονομικών και οι άλλοι παραπλήσιων αρμοδιοτήτων Υπουργοί; Άπαντες εσίγησαν. Είτε γιατί δεν εκτίμησαν σωστά, είτε γιατί δεν ετόλμησαν να αμφισβητήσουν την οικονομική λογική των επαγγελιών του Προέδρου.

Είχαμε όμως και το πρόσφατο τραγικό, που, υπό άλλες συνθήκες και περιστάσεις, θα ήταν τραγελαφικό. Ο Υπουργός Οικονομικών, συναισθανόμενος πλέον το ασήκωτο βάρος των συνεπειών από την κλιμακούμενη ραγδαία επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών, να εξαγγέλλει αναστολές ή και ακυρώσεις έργων μεγάλου κόστους, τα οποία, αν και υποδομής, εντούτοις εκρίθη ότι θα έπρεπε να αναβληθούν. Γιατί η αναβολή τους δεν θεωρείται ότι αποστερεί την οικονομία από την άμεση συμβολή τους στην ανάπτυξή της.

Άμεση και ισοπεδωτική υπήρξε, όμως, η αντίδραση του Προέδρου κ. Χριστόφια. Ο οποίος, αφήνοντας ακάλυπτο τον επί των Οικονομικών Υπουργό του, δήλωσε δημόσια, και μάλιστα με έμφαση, ότι κανένα έργο στον τομέα του πολιτισμού δεν θα ανασταλεί ή θα ακυρωθεί στην διάρκεια της δικής του προεδρικής θητείας. Και ο κ. Σταυράκης, την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενος, μας καθησύχασε ότι θα γίνουν εξοικονομήσεις δημόσιων δαπανών από τον περιορισμό ταξιδιών (τα οποία αυξάνονται αντί να λιγοστεύουν), στη γραφική ύλη και στα λειτουργικά έξοδα (δηλαδή στις καθαρίστριες, στον ηλεκτρισμό και στο νερό)! Και ο κάθε νουνεχής πολίτης να διερωτάται αν είναι σοβαρά αυτά τα πράγματα. Να υπάρχουν μειώσεις δημόσιων εσόδων και ελλειμμάτων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, ο Πρόεδρος Χριστόφιας να εξουδετερώνει τις ουσιαστικές εξοικονομήσεις αδειάζοντας τον αρμόδιο Υπουργό του και ο τελευταίος να προσπαθεί να περισώσει τα προσχήματα, εξαγγέλλοντας νέες εξοικονομήσεις μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ!

Η παρούσα διακυβέρνηση αποδεικνύεται καθημερινά, εδώ και δεκαοχτώ μήνες, ότι πάσχει από έλλειψη πείρας, γνώσης και επάρκειας. Καταδεικνύει διαχρονικά ότι πάσχει από έλλειψη προγραμματισμού και σχεδιασμού και ότι στερείται στοιχειώδους συντονισμού και δυνατότητας παρακολούθησης της υλοποίησης των αποφάσεων που κατά καιρούς εξαγγέλλει.

Το χειρότερο στην περίπτωση της χώρας και του λαού έγκειται στο γεγονός ότι αυτή η κυβέρνηση, ενώ, θεωρητικά, εμφανίζεται ως συγκυβέρνηση τριών εν συμπράξει κομμάτων, εντούτοις, στην πράξη, λειτουργεί ως ή του ενός ανδρός αρχή. Ο οποίος, ανεξαρτήτως αγαθών προθέσεων και φιλοδοξιών, αδυνατεί να ανταποκριθεί επαρκώς στις απαιτήσεις και των καιρών και των περι-στάσεων. Και λόγω απειρίας περί τα δημόσια, αλλά και λόγω παρωχημένου, αποτυχημένου ιδεολογικού συνδρόμου.

Και ενώ το κατ’ εξοχήν κυβερνών κόμμα του ΑΚΕΛ δια του Γενικού του Γραμματέα, αλλά και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, κατ’ εντολήν του ιεραρχικά πολιτικού προϊστάμενου του, αγωνίζονται να μας πείσουν ότι η παρούσα κυβέρνηση έχει επιτύχει έργο θαυμαστό (!) σε όλους τους τομείς, η κατάσταση χειροτερεύει, μέρα με τη μέρα, σε όλους τους τομείς. Με προεξάρχοντες εκείνους της οικονομίας και του εθνικού μας θέματος. Για να αποδειχθεί ότι το σοβαρότερο πρόβλημα αυτής της διακυβέρνησης έγκειται στο γεγονός ότι αδυνατεί ή δεν τολμά να προσαρμοσθεί και να αναγνωρίσει τις πραγματικότητες. Ότι δεν αντέχει την πολιτική κριτική και δεν αναλαμβάνει το πολιτικό κόστος των δικών της ανεπαρκειών, αδυναμιών και σφαλμάτων. Και αυτοεπαινείται για όσα δήθεν θαυμαστά πράττει, ενώ εγκαλεί τις προηγούμενες κυβερνήσεις για όσα αδυνατεί ή η ίδια κακώς πράττει. Και όμως. Η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο τόπος δεν αντέχει ούτε σε αυτοεπαίνους, ούτε σε ευσεβοποθισμούς ούτε σε συγκαλύψεις. Η κρισιμότητα των πολιτικών και οικονομικών περιστάσεων υπαγορεύει άμεση, πρόσφορη, συλλογική και αποτελεσματική δράση. Η παρούσα διακυβέρνηση έχει πάρει μεγάλη περίοδο χάριτος. Καιρός να προσγειωθεί και να ανταποκριθεί προς τις απαιτήσεις των δύσκολων καιρών. Προτού να είναι αργά για όλους μας.