Γράφει: Χρυσόστομος Καμπανέλλας

Ανακύκλωση ημιακάθαρτου νερού

Το νερό είναι ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά. Δυστυχώς όμως είναι άνισα κατανεμημένο στον πλανήτη. Σε ξηρές και ημίξηρες περιοχές της Γης η παροχή νερού είναι ένα συνεχές πρόβλημα. Η Κύπρος δυστυχώς δεν αποτελεί εξαίρεση. Αυτό φαίνεται καθαρά εάν μελετήσουμε την υδατική ανάπτυξη του τόπου μας από το 1960 μέχρι σήμερα. Θα δούμε ότι κάθε νέο υδατικό έργο που γινόταν για να λύσει το υδατικό πρόβλημα ήταν μεγαλύτερο από το προηγούμενο. Δυστυχώς όμως το πρόβλημα όχι μόνο δεν λυνόταν αλλά, αντίθετα, γινόταν μεγαλύτερο. Το τελευταίο παράδειγμα είναι το έργο του Νοτίου Αγωγού. Πριν 20 περίπου χρόνια, κατά την σχεδίασή του, κανένας δεν πίστευε ότι θα άλλαζαν οι καιρικές συνθήκες τόσο δραματικά και η βροχόπτωση θα μειωνόταν τόσο πολύ.

Επομένως η εφαρμογή τρόπων εξοικονόμησης νερού είναι αναγκαία και ωφέλιμη διέξοδος για αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Γιατί η εξοικονόμηση νερού μέσα από την ίδια πόλη έχει το ίδιο αποτέλεσμα με την επιπρόσθετη παροχή νερού από νέα έργα, αλλά με σημαντικά οικονομικά και άλλα οφέλη. Το νερό που εξοικονομείται από ένα άτομο παρέχεται σε άλλο που το έχει ανάγκη και μάλιστα είναι κατά 4 φορές πιο φθηνό από το νερό που παρέχεται από νέα έργα.

Κάθε μέτρο εξοικονόμησης νερού που εφαρμόζεται είναι ωφέλιμο. Υπάρχουν όμως μέτρα που έχουν περισσότερα πλεονεκτήματα από κάποια άλλα, ανάλογα με τη περιοχή που εφαρμόζονται. Εάν συγκρίνουμε για παράδειγμα, για τον τόπο μας, την ανακύκλωση ημιακάθαρτου (γκρίζου) νερού και την συλλογή νερού της βροχής θα δούμε ότι το γκρίζο νερό το έχουμε καθημερινά, σε μικρές μεν ποσότητες αλλά ικανοποιητικές για να καλύψουν τις ανάγκες μας σε μη πόσιμο νερό (αποχωρητήρια και άρδευση κήπου). Για το νερό της βροχής απαιτείται πολύ μεγάλος αποθηκευτικός χώρος επειδή για οκτώ και πλέον μήνες δεν έχουμε βροχές. Επίσης, εάν συγκρίνουμε τις γεωτρήσεις σε κατοικημένες περιοχές με τα κεντρικά αποχετευτικά συστήματα θα δούμε ότι, παρόλο που και τα δύο εντάσσονται στο υδατικό ισοζύγιο, το κόστος του νερού από την γεώτρηση είναι κατά 20 φορές τουλάχιστον φθηνότερο από το ανακυκλωμένο νερό του κεντρικού αποχετευτικού συστήματος. Το νερό από τους βόθρους καθαρίζεται με φυσικό και ανέξοδο τρόπο και επαναχρησιμοποιείται μέσα στην ίδια πόλη.

Λόγω των υψηλών κόστων που απαιτούνται για την εγκατάσταση κεντρικών αποχετευτικών συστημάτων, διεθνούς φήμης επιστήμονες υποστηρίζουν την αποκέντρωση των κεντρικών αποχετευτικών, ειδικά σε περιοχές όπου δεν χρειάζεται να γίνονται.

Με την αξιοποίηση των ημιακάθαρτων (γκρίζων) νερών εξοικονομούνται μεγάλες ποσότητες πόσιμου νερού, γιατί το 50% του νερού που χρησιμοποιούμε στο σπίτι μας δεν είναι αναγκαίο να είναι πόσιμο, όπως π.χ. το νερό για τα αποχωρητήρια (28%), για την άρδευση κήπων (14%), το πλύσιμο αυτοκινήτου και άλλα (9%). Από το σπίτι μας το ημιακάθαρτο (γκρίζο) νερό (το νερό που προέρχεται από τα μπάνια, τα ντους, τους νιπτήρες, το πλυντήριο ρούχων και ένα μέρος από την κουζίνα) ανέρχεται στο 40% περίπου του νερού που χρησιμοποιούμε στο σπίτι μας.

Το κόστος αγοράς και εγκατάστασης ενός συστήματος (1m3/ ημέρα) για μια κατοικία ανέρχεται από €3200 εώς €3600+ΦΠΑ και η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας επιδοτεί το σύστημα με €3000. Η εγκατάσταση του συστήματος σε υφιστάμενες και νέες κατοικίες είναι εύκολη και η λειτουργία του δεν απαιτεί συντήρηση από εξειδικευμένο προσωπικό.

Η ανακύκλωση γκρίζου νερού είναι ωφέλιμη σε συνδυασμό είτε με τα κεντρικά αποχετευτικά συστήματα, είτε με τις σηπτικές δεξαμενές απορροφητικούς λάκκους.

Σε συνδυασμό με τα κεντρικά αποχετευτικά συστήματα το ίδιο νερό επαναχρησιμοποιείται 3 φορές. Το πόσιμο νερό μετά το μπάνιο καταλήγει στο σύστημα ανακύκλωσης γκρίζου νερού, ακολούθως επαναχρησιμοποιείται στα αποχωρητήρια και καταλήγει στο κεντρικό αποχετευτικό σύστημα, από όπου μετά την επεξεργασία επαναχρησιμοποιείται για άρδευση.

Σε συνδυασμό με τις σηπτικές δεξαμενές απορροφητικούς λάκκους το ίδιο νερό χρησιμοποιείται δυο φορές. Μετά το μπάνιο καταλήγει στο σύστημα ανακύκλωσης γκρίζου νερού, ακολούθως επαναχρησιμοποιείται στα αποχωρητήρια ή/και την άρδευση κήπων, με αποτέλεσμα να μην υπερχειλίζουν οι βόθροι.

Από το 1999 μέχρι σήμερα λειτουργούν σε κατοικίες, στρατόπεδα, σχολεία και γήπεδα πολλά συστήματα ανακύκλωσης ημιακάθαρτου νερού. Για να εφαρμοστούν τρόποι εξοικονόμησης νερού απαιτείται υδατική συνείδηση, όχι μόνο στους καταναλωτές αλλά σε όλα τα επίπεδα. Απαιτείται επίσης συνεχής συνεργασία και διάλογος μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην Ανακοίνωση της (com[2007] 414 Τελικό) προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναφέρεται στις ορθές πρακτικές που υιοθέτησε η Κύπρος με την ανακύκλωση του γκρίζου νερού. Εξαρτάται από εμάς λοιπόν εάν θα παραμείνουμε πρωτοπόροι, ή αν θα χάσουμε την πρωτοβουλία και στον τομέα αυτό.