Γράφει: Γιώργος Κέντας

Υστερόγραφο: Εκτός πλαισίου η Έκθεση της Επιτροπής

Η έκθεση της Επιτροπής καταγράφει με σαφή τρόπο την αποτυχία της Τουρκίας να εκπληρώσεις τις θεσμικές της υποχρεώσεις. Παρόλα αυτά, η Επιτροπή λειτούργησε εκτός του πλαισίου των ομόφωνων αποφάσεων των κρατών μελών της ΕΕ, αφού δεν αναφέρθηκε στις κυρώσεις που θα πρέπει να επιβληθούν.

Η αστοχία της Επιτροπής επικεντρώνεται στην εσκεμμένη άγνοια που επέδειξε έναντι βασικών προνοιών που απορρέουν από την Δήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005. Αυτές οι πρόνοιες αφορούν στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η ΕΕ σε περίπτωση αποτυχίας της Τουρκίας να εκπληρώσει τις θεσμικές τις υποχρεώσεις. Σύμφωνα με την Δήλωση, τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφώνησαν ομόφωνα ότι σε περίπτωση που η Τουρκία δεν εφαρμόσει το σχετικό Πρωτόκολλο, τότε υπόκειται αυτόματα σε δύο ειδών κυρώσεις: Πρώτο, αριθμός κεφαλαίων δε θα ανοίξουν για διαπραγμάτευση. Δεύτερο, η όλη διαδικασία των διαπραγματεύσεων θα επηρεαστεί.

Δεδομένου ότι πριν από τρία χρόνια το Συμβούλιο αποφάσισε το πάγωμα 8 κεφαλαίων και έδωσε στην Τουρκία παράταση τριών χρόνων για να εκπληρώσει τις θεσμικές της υποχρεώσεις, η Επιτροπή θα έπρεπε να εξετάσει το ενδεχόμενο κυρώσεων. Στην έκθεση γίνεται μεν αναφορά στις αποφάσεις του Συμβουλίου και στην Δήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, αλλά δεν εξετάζονται οι συγκεκριμένες πρόνοιες που αναφέρουν ξεκάθαρα τις επιπτώσεις που θα έχει η Τουρκία εάν αποτύχει να εφαρμόσει το σχετικό Πρωτόκολλο.

Παρόλο που η έκθεση της Επιτροπής δεν είναι δεσμευτική, εντούτοις είναι υποχρεωμένη να λειτουργεί στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (δηλ. της συνόδου αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ). Σε καμιά περίπτωση η Επιτροπή δεν μπορεί να παραβλέπει ουσιαστικές πρόνοιες, όπως αυτές που αναφέρονται στην παράγραφο 3 της Δήλωσης, δεδομένου ότι αυτό το κείμενο έχει περιληφθεί στο διαπραγματευτικό πλαίσιο της Τουρκίας και είναι νομικά δεσμευτικό.

Ανεξάρτητα από την έκθεση, το Συμβούλιο οφείλει να λάβει απόφαση στην βάση του προβλεπόμενου νομικού πλαισίου και να απαντήσει στο εξής ερώτημα: Πώς θα επηρεαστεί η όλη διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, δεδομένου ότι η τελευταία αρνείται να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της; Ως γνωστό το Συμβούλιο αποτελείται από εκπροσώπους κρατών μελών και κατά συνέπεια οι αποφάσεις που λαμβάνει είναι πολιτικές. Σε καμιά περίπτωση, όμως, το Συμβούλιο δεν μπορεί να αγνοήσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λάβει αποφάσεις.

Η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να ζητήσει τα προβλεπόμενα, δηλαδή να επιβληθούν κυρώσεις στην Τουρκία προκειμένου να συμμορφωθεί. Τυχόν κατάθεση πρότασης για αναβολή θα είναι εκτός πλαισίου και θα αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική θέση της Λευκωσίας.