Γράφει: Χριστόφορος Χριστοφόρου

Διυλίζοντας τα πακέτα του διαδικτύου

Η πρόσφατη υπόθεση παρακολούθησης και αποκάλυψης τηλεπικοινωνιακών δεδομένων χρηστών του διαδικτύου έχει δημιουργήσει αρκετά ερωτηματικά στην κοινή γνώμη, κυρίως ως προς την δυνατότητα των αρχών να παρακολουθούν πραγματικά τις ενέργειες του καθενός από εμάς όταν επικοινωνούμε μέσω δικτύου. Και δεδομένης της σπουδής που επέδειξε η αστυνομία για τον εντοπισμό των διαχειριστών του blog christofias-watch, έχει εγερθεί το ερώτημα για το κατα πόσο αυτή η δυνατότητα της Κυβέρνησης μπορεί να τύχει κατάχρησης για την επίτευξη και αθέμιτων πολιτικών στόχων.

Το διαδίκτυο στην πράξη είναι ένα σύνολο από υπολογιστές και από συνδέσεις μεταξύ αυτών των υπολογιστών. Όποιος κατέχει τον έλεγχο των υπολογιστών ή/και των συνδέσεων μέσω των οποίων περνούν τα «πακέτα» τα οποία ανταλλάσσει ένας χρήστης με μία ιστοσελίδα, δυνητικά μπορεί να παρακολουθήσει κάποια στοιχεία αυτής της επικοινωνίας χωρίς απαραίτητα να μπορεί να ταυτοποιήσει είτε τον χρήστη, είτε τις ακριβείς ενέργειές του.

Σε κάθε απόπειρα ενός χρήστη να χρησιμοποιήσει μια οποιαδήποτε υπηρεσία του διαδικτύου, εμπλέκονται κατ’ελάχιστο τρεις συσκευές τις οποίες διαχειρίζονται τουλάχιστον τρία διαφορετικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα: Ο χρήστης (client), ο εξυπηρετητής (server) και ο παροχέας υπηρεσιών δικτύου (Internet Service Provider). Από τα τρία αυτά πρόσωπα, ο μόνος που κατέχει όλα τα στοιχεία τα οποία θα ήθελε να ξέρει η αστυνομία ή/και το δικαστήριο είναι ο διαχειριστής του εξυπηρετητή. Ο εξυπηρετητής όμως είναι ταυτόχρονα το λιγότερο προσβάσιμο μέλος της επικοινωνίας και διέπεται κατεξοχήν από διαφορετικό νομικό καθεστώς.

Πολύς λόγος γίνεται για την περίφημη IP διεύθυνση και την δυνατότητά της να αποκαλύψει ποιος χρήστης επικοινώνησε με ποια ιστοσελίδα. Στο σύγχρονο διαδίκτυο οι IP διευθύνσεις έπαψαν πλέον να αντιστοιχούν σε «άτομα» ή «μονοκατοικίες» και αντιστοιχούν πλέον σε «πολυκατοικίες». Για παράδειγμα, το christofias-watch έχει την ίδια διεύθυνση με τα υπόλοιπα εκατοντάδες χιλιάδες blogs της υπηρεσίας blogspot της Google! Ταυτόχρονα, όλοι οι υπολογιστές ενός σπιτιού εμφανίζονται στον παροχέα σαν ένας, εξού και η ενέργεια της αστυνομίας να κατάσχει όχι μόνο τον υπολογιστή του γνωστού δικηγόρου αλλά και αυτόν της συζύγου του. Επιπλέον, εάν η αστυνομία είχε στοιχεία για κάποια IP διεύθυνση που δεν ανήκει σε έναν από τους παροχείς υπηρεσιών διαδικτύου της Κύπρου, τότε το κυπριακό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να διατάξει την αποκάλυψη τηλεπικοινωνιακών δεδομένων, αφού ο παροχέας θα βρισκόταν εκτός της δικαιοδοσίας του.

Η αποκάλυψη της επικοινωνίας μεταξύ IP διευθύνσεων αποτελεί το αντίστοιχο της αποκάλυψης τηλεφωνικών κλήσεων μεταξύ κοινόχρηστων τηλεφωνικών θαλάμων. Απαιτείται η ανάλυση των δίσκων ενός υπολογιστή για να διαφανεί ποια ιστοσελίδα επισκεύθηκε ο χρήστης του υπολογιστή, χωρίς να μπορεί να αποδειχθεί απαραίτητα εάν ο χρήστης έχει καταχωρήσει συγκεκριμένο σχόλιο όπως αυτό που «ανησύχησε» το «πολυεργαλείο» της σημερινής Κυ-βέρνησης, κ. Μ. Δρουσιώτη.

Το πιο ενοχλητικό για όσους κατέχουν στοιχειώδη αντίληψη του πώς λειτουργούν τα blogs και το διαδίκτυο γενικότερα, είναι η μανία του ενάγοντα και ο ζήλος της αστυνομίας να εντοπίσουν όχι τον συντάκτη του ανώνυμου σχολίου, αλλά τους διαχειριστές του christofias-watch. Είναι σαφές ότι οι διαχειριστές δεν μπορούν να γνωρίζουν την πραγματική ταυτότητα των σχολιαστών. Και εάν ακόμα πιστώσουμε με άγνοια τον κ. Δρουσιώτη και την χορωδία που τον περιβάλλει, δύσκολα μπορούμε να πιστώσουμε με τέτοια ασχετοσύνη το τμήμα ηλεκτρονικού εγκληματος της Αστυνομίας Κυπρου. Και είναι σαφές ότι έχει περισσότερη αξία για την σημερινή Κυβέρνηση να αποκαλυφθεί η ταυτότητα των διαχειριστών ώστε να ενορχηστρωθεί η διαπόμπευσή τους. Ετσι κι αλλιώς ο «εν κινδύνω» παραπονούμενος φρόντισε να αναπαραγάγει την «απειλη» τόσο αποτελεσματικά, που θα έπρεπε πλέον να ζει σε καταφύγιο…