Γράφει: Μαρίνος Κλεάνθους , Μάριος Χριστοφόρου

Συνέντευξη Μαρίνου Κλεάνθους: Έλεγχος των blogs – Κινδυνεύει το τελευταίο οχυρό της ελευθερίας;

Μαρίνος Κλεάνθους,

Νομικός, διαχειριστής του blog http://marinoskleanthous.blogspot.com/

στον Μάριο Χριστοφόρου

 

Τελικά είναι όντως τα blog φορείς άμεσης δημοκρατίας, όπως πολλοί χρήστες και διαχειριστές διατείνονται, ή πρόκειται απλώς για μια μορφή ηλεκτρονικής επικοινωνίας, με περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης στα κοινά;

Η αλήθεια είναι κάπου στην μέση… Σύμφωνα με τον Μαρίνο Κλεάνθους, νομικό και γνωστό blogger, «τα blog είναι ένας σύγχρονος τρόπος έκφρασης των πολιτών, όπου μπορούν να λένε την άποψή τους προάγοντας τον διάλογο και τον πολιτισμό». Πρόκειται στην ουσία για το μεγαλύτερο πείραμα της εποχής μας: Πώς το σύγχρονο, το μοντέρνο (ηλεκτρονική επικοινωνία) θα αντιδράσει όταν ενωθεί με το παραδοσιακό (διάλογος, συνδιαλλαγή, πολιτισμός).

Σε αυτή την «ένωση» πρωταρχικό ρόλο παίζει ο διαχειριστής. Το έργο του όμως είναι δύσκολο, μερικές φορές δυσχερές. Και αυτό εξ’ αιτίας της φυσικής του αδυναμίας να ελέγξει πλήρως και με αποτελεσματικό τρόπο την ροή πληροφορίας προς το μέσον του. «Ο κάθε διαχειριστής είναι υπεύθυνος για το blog του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένος να ελέγχει το τι σχόλια γράφει ο κάθε ανώνυμος», μας λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους. Η ανωνυμία, η δυνατότητα του χρήστη να μην αποκαλύπτει την ταυτότητά του στον διαχειριστή και στους υπόλοιπους χρήστες σε αυτή την «τριγωνική» επικοινωνία, καθορίζει στην ουσία τα όρια του blog: Λίγο μέσο ενημέρωσης, λίγο μέσο ανταλλαγής απόψεων, λίγο μέσο κοινωνικής συναναστροφής. Πάντοτε όμως με τον… φερετζέ της ανωνυμίας, ο οποίος δεν επιτρέπει στο μέσο να εκτυλιχθεί ως μία ολοκληρωμένη μορφή επικοινωνίας. Και δεν γίνεται και διαφορετικά. Η ανωνυμία βέβαια, πέραν των πρακτικών δυσκολιών που προκαλεί, παρέχει στα blog ένα σημαντικότατο πλεονέκτημα: Τα καθιστά τον τελευταίο χώρο πραγματικά ελεύθερης έκφρασης, μακριά από τα μάτια του «μεγάλου αδελφού» της πολιτικής και κοινωνικής ετικέτας. Μιας ετικέτας που, άλλοτε σκόπιμα και άλλοτε όχι, προκαλεί φοβίες, δημιουργεί ενοχές, περιορίζει επιλογές. Πόσο μάλλον στην Κύπρο, όπου μερικοί έχουν αναγάγει το «φακέλωμα» σε επιστήμη… Εάν βέβαια το blog προσπαθήσει να επεκτείνει τον ρόλο του και ο χρήστης αντιλαμβάνεται το blog ως κάτι περισσότερο από αυτό που πρακτικά μπορεί να είναι, τότε έχουμε πρόβλημα σύγχισης ρόλων και υπέρβασης ορίων.

Η υπόθεση Ξενή Ξενοφώντος όμως αποκάλυψε άλλη μια ιστορία υπέρβασης ορίων. Αυτή την φορά όχι από την πλευρά του χρήστη ή του μέσου. Άλλωστε το Christofias-Watch δήλωσε από την αρχή της λειτουργίας του την ταυτότητά του: Ένα ηλεκτρονικό μέσον άσκησης αντιπολίτευσης δριμείας μεν, αντιπολίτευσης δε- προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, το οποίο συχνά υπερέβαινε τα όρια της αντιπολίτευσης όπως την έχουμε συνηθίσει μέσω των συμβατικών μέσων ενημέρωσης. Η υπέρβαση των ορίων ήρθε αυτή την φορά από την αστυνομία. «Οι χειρισμοί ήταν υπερβολικοί από πλευράς της αστυνομίας. Το ίδιο και η δίωξη του Ξένη Ξενοφώντος που κακώς θεωρήθηκε ο διαχειριστής ή έστω ο υπαίτιος για το ό,τι έχει γραφτεί στο εν λόγω blog», λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους. Και θέτει τα όρια του μέσου που λέγεται Cristofias-Watch, αλλά και την οπτική πίσω από την οποία θα έπρεπε να το αντιλαμβανόμαστε: «Πολλά από τα θέματα που αναγράφονται στο εν λόγω blog τα θεωρώ σάτιρα και είναι μπούρδα να λέγεται ότι η εν λόγω ανάρτηση είχε ως στόχο την φυσική εξόντωση κάποιου». Και όταν η αστυνομία υπερβαίνει τα όρια του ρόλου της, τότε έχουμε ένα ατυχές φαινόμενο υπέρβασης εξουσίας.

Ήταν όμως αυτό το πρώτο περιστατικό υπέρβασης ορίων σε σχέση με τα blogs;

Σύμφωνα με τον Μαρίνο Κλεάνθους, όχι. «Είναι το τρίτο περιστατικό προσπάθειας της πολιτείας να ελέγξει τα blog. Πριν 3-4 χρόνια υπερείχε ένα blog, «ο Προλεταριάτος» , κυρίως αριστερού ρεύματος και όταν άσκησε μια κριτική στον Πρόεδρο Χριστόφια για το ότι υποστήριξε τον Μπαρόζο για Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά από λίγες μέρες άλλαξε ο διαχειριστής. Το δεύτερο περιστατικό είναι από τα έδρανα της Βουλής, από όπου ο κ. Αντρος Κυπριανού μίλησε για σχέδιο φυσικής εξόντωσης του Προέδρου. Το τρίτο περιστατικό η δίωξη του Ξένη Ξενοφώντος».

Μήπως τελικά υπάρχει φόβος για τα blogs και την κοινωνική τους δυναμική και μήπως αυτός ο φόβος προκαλεί επιθυμία ελέγχου τους από το πολιτικό κατεστημένο;

Ο Μαρίνος Κλεάνθους απαντά απερίφραστα: Ναι. «Και ακόμα θέλουν την άρση την ανωνυμίας στα blog. Συζητήθηκε το εν λόγω θέμα σε επιτροπή της Βουλής. Το πολιτικό κατεστημένο ενοχλείται επειδή μέσω των blogs μπορεί ο πολίτης να εκφράσει την άποψή του. Προσφέρουν μεγάλη ελευθέρια και πιστεύουμε ότι θα αποκτήσουν δύναμη για την έκφραση του δημοκρατικού δικαιώματος. Οι εφημερίδες καλώς ή κακώς ακλουθούν μια γραμμή, ενώ στο blog υπάρχει η απόλυτη ελευθέρια, ο καθέ-νας γράφει και λέει ό,τι θέλει, χωρίς να το ελέγχει κανείς».

Αν όντως τα πράγματα έχουν έτσι όπως τα λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους, αν δηλαδή υπάρχει σοβαρή πρόθεση άρσης της ανωνυμίας και ελέγχου των blog, τότε πού οδηγούμαστε;

Κάθε εποχή έχει τις πραγματικότητες και τα δεδομένα της. Ο αναγνώστης ας προσπαθήσει να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, έχοντας υπόψη πότε στο παρελθόν, όταν δεν υπήρχαν blog και διαδίκτυο, οι αρχές επέβαλλαν περιορισμούς επί των εφημε-ρίδων, του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Και ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτών των περιορισμών σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.