Ο τέως Διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Βάσος Γεωργίου, είχε την ευθιξία να παραιτηθεί μετά την αποκάλυψη της περίφημης επιστολής που είχε φύγει με φαξ από το γραφείο του προς το Υπουργείο Άμυνας, με αιτήματα ευνοϊκής μεταχείρισης εθνοφρουρών. Ο δημόσιος διάλογος που ακολούθησε αναλώθηκε σε ένα παιχνίδι φθοράς της εξουσίας από πλευράς της αντιπολίτευσης και σε μια προσπάθεια υποβάθμισης του περιστατικού από πλευράς κυβέρνησης και ΑΚΕΛ. Ο ίδιος ο κ. Γεωργίου μίλησε για αιτήματα που αφορούν σε “ανθρωπιστικά θέματα”. Το ίδιο και ο Υπουργός Άμυνας, ο οποίος μάλιστα ζήτησε να σταματήσει ο λαϊκισμός. Είναι γεγονός ότι ρουσφέτι γινόταν πάντα, επί όλων των κυβερνήσεων. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί την συνέχιση αυτής της πρακτικής από την παρούσα κυβέρνηση. Ούτε την απαλλάσσει από τις ευθύνες της τώρα που αποκαλύφθηκαν συγκεκριμένα περιστατικά.

Τι δεν ακούστηκε στα πλαίσια του διαλόγου που ακολούθησε τόσο το ηλεκτρονικό μήνυμα της ιδιαιτέρας του κ. Κυπριανού, όσο και την επιστολή που έφυγε από το γραφείο του κ. Γεωργίου; Τι παρέλειψαν οι πολιτικοί να μας πουν σε σχέση με το ακμάζον –και με στοιχεία πλέον- ρουσφέτι στην Κύπρο; Δεν μπήκαν στον κόπο να μας εξηγήσουν, εάν φυσικά το πιστεύουν, γιατί το ρουσφέτι είναι κάτι κακό. Γιατί δεν θα έπρεπε να υφίσταται ως συνήθης πρακτική στα πλαίσια του πολιτικού μας συστήματος. Ιδού λοιπόν πέντε ξεκάθαροι λόγοι που υποστηρίζουν ότι το ρουσφέτι οποιασδήποτε μορφής (ακόμα και υπό τον μανδύα του ανθρωπισμού) είναι κακό και δεν πρέπει να συμβαίνει, στα πλαίσια μιας ευνομούμενης πολιτείας:

Γίνεται εν κρυπτώ, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και του πολιτειακού, πολιτικού και κοινωνικού ελέγχου.Παρακάμπτει τις νόμιμες, θεσμοθετημένες διαδικασίες του κράτους, οι οποίες συχνά-πυκνά υπολειτουργούν λόγω του ρουσφετιού (π.χ. εξετάσεις διορισμού στο δημόσιο, ή νόμιμες διαδικασίες μιας μονάδας στο στράτευμα).Ευνοεί όσους έχουν το “μέσον” και αδικεί όσους δεν το έχουν και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στο κράτος και στους νόμους.Όταν προβαίνεις σε ρουσφέτι, όντας κρατικός αξιωματούχος ή αξιωματούχος κυβερνώντος κόμματος, είναι γνωστό ότι δεν υπάρχει περίπτωση να ευνοήσεις οπαδό αντιπάλου κόμματος ή πολιτικό διαφωνούντα, εκτός εάν είναι προσωπικός φίλος ή συγγενής. Κατά συνπέπεια, ισχύουν δύο μέτρα και σταθμά. Επ’ αυτού, το περίφημο ηλεκτρονικό μήνυμα που “ξέφυγε” από την ιδιαιτέρα του ΓΓ του ΑΚΕΛ είναι ενδεικτικότατο.Ως επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά το ρουσφέτι αλλοιώνει τα πολιτικά κίνητρα της ψήφου, αλλοιώνοντας κατ’ επέκταση το ίδιο το πολίτευμα. Οι εκλογείς δεν προσέρχονται στην κάλπη για να επιλέξουν μεταξύ πολιτικών προτάσεων, αλλά για να πριμοδοτήσουν το υποσχόμενο μέσον τους.
Υ.Γ: Δεν υπαινισσόμαστε ότι οι υποθέσεις της γραμματέα του κ. Κυπριανού, ως επίσης και του κ. Γεωργίου, θα έπρεπε να οδηγήσουν στην παραίτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δεν αντέχουμε όμως να αποφύγουμε την σύγκριση, έστω και αν πρόκειται για πολύ διαφορετικές περιπτώσεις: Στις 9 Αυγούστου του 1974, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον παραιτήθηκε αφού αποδείχθηκε από δημοσιογραφική έρευνα ότι η υπόθεση τοποθέτησης συσκευών παρακολούθησης στα κεντρικά γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος, στο κτίριο Watergate, στην Ουάσιγκτον, ήταν εν γνώσει του. Πολύ βαρύ ατόπημα. Αναρωτηθήκατε όμως τι αντίστοιχο ατόπημα θα έπρεπε να γίνει στην Κύπρο, για να εξελιχθεί στην συνέχεια σε ένα Χριστόφιας-gate, ή με οποιουδήποτε Προέδρου το όνομα να αποτελεί το πρώτο συνθετικό; Προφανώς κάποιο πολύ βαρύτερο…

Στις σελίδες αυτού του περιοδικού έχουμε αναφερθεί ξανά και έχουμε στηλιτεύσει τον κλειστό χαρακτήρα του κυπριακού πολιτικού συστήματος. Ενός συστήματος που χαρακτηρίζεται από έντονη κομματοκρατία και που διέπεται από μια λογική τύπου «αν έχεις κόμμα διάβαινε». Σε μια χώρα όπου τα συμβούλια των ημικρατικών οργανισμών διορίζονται βάσει κομματικών κριτηρίων, όπου οι Βουλευτές ή υποψήφιοι χρησιμοποιούν ως πεδίο ανάπτυξης της πολιτικής τους ατζέντας τα εθνικά μνημόσυνα και τους γάμους, όπου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συμβουλεύεται για το κυπριακό τους αρχηγούς των κομμάτων και όχι επιστημονικά ειδικευμένα άτομα και όπου διαλέγεις ποδοσφαιρική ομάδα αναλόγως του ποιο κόμμα υποστηρίζεις (ή το αντίστροφο). Με όλα του όμως τα στραβά και τα ανάποδα, το κλειστό και πανταχού παρόν αυτό σύστημα είχε ένα πλεονέκτημα, το οποίο δύσκολα το συναντάει κανείς σε άλλα κράτη, ακόμα και στα πιο αναπτυγμένα: Το πλεονέκτημα της διακομματικής διαβούλευσης και συνεννόησης μέσα από ένα διαρκή διάλογο, ανεξαρτήτως της εκλογικής δύναμης της κάθε παράταξης. Το πλεονέκτημα αυτό πρόσφερε μέχρι τώρα την ευκαιρία και στα μικρότερα κόμματα (και κατ’ επέκταση στους πολίτες που τα ψήφισαν) να έχουν δημόσιο βήμα από τα ΜΜΕ, να εισέρχονται στην Βουλή και να συμμετέχουν στο νομοθετικό της έργο, να λαμβάνουν την κρατική χορηγία και να συμμετέχουν στο Εθνικό Συμβούλιο. Με την κυοφορούμενη ρύθμιση, καταργείται και αυτό το μοναδικό ίσως θετικό στοιχείο του πολιτικού μας συστήματος, το οποίο το καθιστούσε πιο ανθρώπινο, και πιο δημοκρατικό από τα αντίστοιχα πολιτικά συστήματα του φιλελεύθερου, δημοκρατικού κόσμου.

Με την επέκταση του εκλογικού μέτρου, το κυπριακό πολιτικό σύστημα θα ενστερνιστεί τους στυγνούς κανόνες της ασύδοτης αγοράς: Οι μεγάλοι μεγαλώνουν και οι μικροί μικραίνουν. Θα εξαλειφθεί το κίνητρο υπερψήφισης ενός μικρού κόμματος και θα κυριαρχήσει και στις βουλευτικές εκλογές η λογική της χαμένης ψήφου, κατά τα πρότυπα των προεδρικών εκλογών. Μικρά πολιτικά κόμματα που είχαν αρχίσει να διαμορφώνουν μια παράδοση στην πολιτική ζωή της Κύπρου θα μείνουν εκτός Βουλής και, σταδιακά, ελλείψει εκλογικής δύναμης και κρατικής χορηγίας, θα οδηγηθούν σε μαρασμό. Από την εξέλιξη αυτή θα οφεληθούν τα δύο μεγάλα κόμματα και θα ενισχυθεί ο διπολισμός. Θα δημιουργηθεί μία κατάσταση «πολιτικού ιμπεριαλισμού», δηλαδή μια κατάσταση του τύπου «ο νικητής τα παίρνει όλα», όπως συμβαίνει στις αγορές του ακραίου νεοφιλελευθερισμού και των μονοπωλίων. Και σε ένα προεδρικό σύστημα, όπου δεν υπάρχει ουσιαστικός κοινοβουλευτικός έλεγχος στο έργο της εκτελεστικής εξουσίας, ο ενισχυμένος διπολισμός απέχει απλώς ένα βήμα από τον μονοκομματικό ολοκληρωτισμό.

Το πιο ενδιαφέρον όμως στοιχείο είναι το εξής: Ο πολιτικός αυτός ιμπεριαλισμός, με την ενισχυμένη ροπή προς τον ακραίο διπολισμό, εάν τελικά επικρατήσει, θα έχει μεν την σφραγίδα των δύο μεγάλων κομμάτων, αλλά πρωτίστως θα έχει υιοθετηθεί επί διακυβέρνησης ΑΚΕΛ. Ενός ΑΚΕΛ που είχε κάποτε καταστήσει σύνθημά του την εναντίωση στον ιμπεριαλισμό και στην ασυδοσία των απορρυθμισμένων αγορών. Πώς λοιπόν τώρα το ΑΚΕΛ εξωθεί το πολιτικό σύστημα της Κύπρου στην απορρύθμιση και στον πολιτικό ιμπεριαλισμό; Για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι τα ιδεολογικά συνθήματα είναι κούφια και εξυπηρετούν απλά σε πολιτικές σκοπιμότητες. Τουλάχιστον στην Κύπρο της «δίκαιης κοινωνίας» …

Στις σελίδες αυτού του περιοδικού έχουν εκφραστεί σε πάμπολλες περιπτώσεις απόψεις και προβληματισμοί σχετικά με την έλλειψη στρατηγικής από πλευράς της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μια έλλειψη στρατηγικής, εμφανής όλο αυτό το διάστημα μέσα από την αδυναμία της Κυβέρνησης να δώσει πειστικές απαντήσεις για το τι θα έπραττε αν ο κ. Ταλάτ έχανε τις εκλογές, δεδομένης φυσικά της πολλάκις εκπεφρασμένης πεποίθησης των κυβερνώντων ότι «άλλο Ταλάτ και άλλο Έρογλου». Γενικότερα, αυτή η έλλειψη στρατηγικής ήταν εμφανής εξ’ αιτίας της έλλειψης σχεδίου Β’ σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών. Μια έλλειψη που δεν γίνεται αντιληπτή τόσο από τις κατά καιρούς ξεκάθαρες τοποθετήσεις του Προέδρου, σύμφωνα με τις οποίες όντως δεν υπάρχει σχέδιο Β’, όσο από τις επιλογές του στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων. Όλο αυτό το διάστημα, από την εκλογή του και έπειτα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδινε την εντύπωση ότι η διαπραγματευτική του τακτική κρεμμόταν από την παρουσία του Ταλάτ στην άλλη πλευρά του τραπεζιού, χωρίς την ύπαρξη ξεκάθαρων στόχων και μέσων για την επίτευξή τους. Την ίδια στιγμή, στην διεθνή κοινότητα, εξ αιτίας της εικόνας που επικράτησε περί ανάδειξης στην αρχηγία των δύο κοινοτήτων «του κατάλληλου είδους ηγεσίας για την λύση του κυπριακού» (διά στόματος του Βρετανού ΥΠΕΞ Ντ. Μίλιμπαντ), καλλιεργήθηκε η αντίληψη ότι οι δύο θα έκαναν ό,τι ήταν αναγκαίο για την επίτευξη μιας όποιας συμφωνίας. Μόνο που για την διεθνή κοινότητα το περιεχόμενο της λύσης δεν είχε οποιαδήποτε σημασία, με αποτέλεσμα πλέον να παρακολουθούμε αμήχανα την πίεση να στρέφεται προς την πλευρά του θύματος και όχι της -δήθεν «γωνιασμένης»- Τουρκίας. Προς την πλευρά εκείνη που απέδειξε διαχρονικά ότι είναι πιο ευάλωτη στις έξωθεν πιέσεις και όχι προς εκείνη που δημιούργησε και συντηρεί το πρόβλημα.

Με δυο λόγια, η αποχώρηση Ταλάτ από την ηγεσία του ψευδοκράτους μοιά-ζει πλέον με την απώλεια του παράγοντα Χ (x-factor) της λύσης του κυπριακού, αν λάβουμε υπόψη την λογική που επικράτησε τα τελευταία δύο χρόνια.

Παρακολουθούμε λοιπόν σήμερα, με ιδιαίτερη ανησυχία, το σκηνικό το οποίο -κατά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους ξένους- ήταν αναγκαίο για την εξεύρεση λύσης να καταρρέει. Πώς θα διαπραγματευτεί από τούδε και στο εξής ο Πρόεδρος, χωρίς ένα «φίλο και σύντροφο» να κάθεται απέναντί του; Πώς θα εξελιχτεί από τούδε και στο εξής το «δόγμα Χριστόφια», σύμφωνα με το οποίο αναζητείται «λύση από τους Κύπριους για τους Κύπριους»; Πώς θα ενισχυθεί η διαπραγματευτική μας θέση ελλείψει στρατηγικής και δεδομένου του γεγονότος ότι η Τουρκία -ο εντολοδόχος της όποιας ηγεσίας των κατεχομένων- κερδίζει μία προς μία όλες τις μάχες σε διεθνές επίπεδο (Σ.Α. ΟΗΕ, ΕΔΑΔ, ΕΕ); Και, τέλος, το πιο κρίσιμο ερώτημα: Όταν για να κατευνάσει τον «φίλο και σύντροφο Ταλάτ» ο Πρόεδρος χρειάστηκε να υποχωρήσει στην παραμονή 50.000 εποίκων, στην εκ περιτροπής προεδρία και στην σταθμισμένη ψήφο, τι θα χρειαστεί να τάξει στον σκληροπυρηνικό και απόμακρο Έρογλου;

Όταν ακόμα και ένα πρόσωπο θεωρητικά ήπιων τόνων, όπως ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού, μεταβάλλεται στον απόλυτο πρωταγωνιστή της καθεστωτικής συνωμοσιολογίας, η «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» αποκτά νέα δυναμική. Όταν ο πολίτης ακούει άναυδος τον Γενικό Γραμματέα του ΑΚΕΛ να «καταγγέλλει» ότι blogs και σατιρικές εφημερίδες επιδιώκουν την «φυσική εξόντωση του Προέδρου» και ότι συνωμοτικά κέντρα συνεδριάζουν με σκοπό να ανατρέψουν την ενότητα στο εσωτερικό μέτωπο, διερωτάται κανείς πού ζούμε.

Οι επιπόλαιες ατάκες του Άντρου Κυπριανού εμφανώς αποσκοπούν στο να προκαλέσουν συμπάθεια προς τον Πρόεδρο Χριστόφια και στο να αποπροσανατολίσουν την κοινή γνώμη από τις συνεχιζόμενες γκάφες του κυβερνητικού στρατοπέδου. Εντούτοις, η χρονική στιγμή κατά την οποία οι επιπολαιότητες αυτές ξεστομίζονται είναι ιδιαίτερη: Τους τελευταίους μήνες η κοινή γνώμη συγκλονίστηκε από την αποτρόπαια κλοπή του λειψάνου του αποβιώσαντος τέως Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, μιας πράξης που δεν έχει προηγούμενη στην κυπριακή ιστορία. Ακολούθως, η κοινή γνώμη συγκλονίστηκε από την δολοφονία ενός νέου και ικανού ανθρώπου, του Άντη Χατζηκωστή, διευθυντή του Συγκροτήματος Δίας, μιας δολοφονίας που ενέτεινε το αίσθημα ανασφάλειας του μέσου Κύπριου.

Όταν ο Γενικός Γραμματέας του κυβερνώντος κόμματος αναφέρεται σε προσπάθειες για «φυσική εξόντωση» του Προέδρου σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινή γνώμη είναι συγκλονισμένη και ανασφαλής, αυτό συνεπάγεται ότι έχει χαθεί το μέτρο ή ότι χρησιμοποιούνται μέθοδοι προπαγάνδας από τις οποίες είχαμε πιστέψει ότι είχαμε πλέον ως κοινωνία οριστικά απαλλαγεί. Μάλιστα οι συλλήψεις πολιτών, οι οποίοι διαδήλωναν εναντίον του Προέδρου της Δημοκρατίας και οι υπέρμετρα ευαίσθητες αντιδράσεις της Κυβέρνησης απέναντι σε ενέργειες όπως η εκστόμιση συνθημάτων, φανερώνουν μια σαφή πρόθεση αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Παρόμοια προσπάθεια αποπροσανατολισμού είχαμε βιώσει και πριν από μερικούς μήνες όταν ο Σύμβουλος του Προέδρου Τουμάζος Τσελεπής αποχώρησε από το στούντιο του Αντένα, θεωρώντας ότι προσβλήθηκε από τους δικηγόρους συνομιλητές του. Την αποχώρηση Τσελεπή ακολούθησε μια, πρωτοφανής και πάλι για τα κυπριακά δεδομένα, προσπάθεια αναγόρευσής του σε «ιερή αγελάδα», την οποία ανέντιμα είχαν πλήξει οι συνομιλητές του, οι οποίοι έτυχαν επίθεσης μέσω ανακοινώσεων από το κυβερνών κόμμα και τις ελεγχόμενες από αυτό εφημερίδες.

Πώς να μην αισθάνεται ανασφάλεια ο Κύπριος πολίτης όταν υπάρχουν καταγγελίες ότι τα τηλέφωνα Κυπρίων παρακολουθούνται από την ΚΥΠ, εν γνώσει των κυβερνητικών μηχανισμών; Πώς να μην αισθάνεται ανασφάλεια όταν προσκείμενες στον κυβερνητικό μηχανισμό εφημερίδες προβαίνουν σε απρόκλητες επιθέσεις κατά Κυπρίων πολιτικών τους οποίους θεωρούν ως αρνητικούς προς τα συμφέροντά τους; Πώς να μην αισθάνεται ανασφάλεια όταν γνωστή εφημερίδα είχε την απίστευτη έμπνευση να προβεί σε δημοσκόπηση στο διαδίκτυο, με σκοπό να ανακαλύψει κατά πόσο η οικογένεια Παπαδόπουλου είχε κλέψει η ίδια το λείψανο του αποβιώσαντος Προέδρου, φήμη την οποία επιτήδειοι είχαν φροντίσει να διαδώσουν;

Κυβερνητικές εφημερίδες προβαίνουν διαρκώς τον τελευταίο καιρό σε επανάληψη της συνωμοσιολογίας περί μυστικής οργάνωσης απορριπτικών που έχουν ως σκοπό να πλήξουν τον Πρόεδρο και τις διαπραγματεύσεις. Σε αυτή την μυστική οργάνωση υποτίθεται ότι συμμετέχουν πολιτικά πρόσωπα από όλο το φάσμα της κυπριακής πολιτικής σκηνής, καθώς και πολιτικά πρόσωπα και προσωπικότητες από την Ελλάδα. Η συνταγή συνοδεύεται με απανωτές διαμαρτυρίες του Προέδρου περί προσώπων που επιδιώκουν να πλήξουν την (ανύπαρκτη) ενότητα στο εσωτερικό μέτωπο, μια ενότητα την οποία πρώτος βομβαρδίζει καθημερινά με την συμπεριφορά του ο Πρόεδρος. Λίγο πολύ όσοι διαφωνούν με τον Πρόεδρο στιγματίζονται ως συνωμότες, κατά την κλασική προπαγανδιστική λογική: «Ρίξε λάσπη, κάτι θα μείνει».

1)Σελ. 11: «Η λύση (του κυπριακού) πρέπει να προνοεί την αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων και των εποίκων και την αποστρατικοποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τελικός στόχος παραμένει η αποστρατικοποίηση της Κύπρου με την απομάκρυνση των βρετανικών βάσεων». Εκτός από την αποστρατικοποίηση, ποιος από αυτούς τους στόχους έχει πλησιάσει στην εκπλήρωσή του μέσα από τις συνομιλίες;

2)Σελ. 11: «Μια ευέλικτη και ειλικρινής πολιτική… θα δημιουργήσει συνθήκες άσκησης πίεσης στην τουρκική πλευρά, ώστε να συνεργαστεί για λύση». Σε ποιο βαθμό έχει αυτό επιτευχθεί;

3)Σελ. 13: «Θα εργαστούμε άοκνα, με συναινετικό και δημιουργικό πνεύμα για την επίτευξη και εδραίωση της μεγαλύτερης δυνατής συναίνεσης στις αποφάσεις και τους χειρισμούς του κυπριακού (στα πλαίσια του Εθνικού Συμβουλίου)». Είμαστε κοντά στην υλοποίηση αυτού του στόχου;

4)Σελ 23: «Η συλλογικότητα θα αποτελέσει βασικό μέσο του εκσυγχρονισμού της πολιτικής μας ζωής. Ο αυταρχισμός, ο ετσιθελισμός και η αλαζονεία της εξουσίας δεν θα έχουν θέση στην διακυβέρνησή μας». Έχει αυτός ο στόχος επιτευχθεί και έχει η κοινή γνώμη πεισθεί για αυτό;

5)Σελ. 24: «(Θα προωθήσουμε) την ρύθμιση, στην βάση νομοθετικού πλαισίου, του θέματος της λειτουργίας της ΚΥΠ και των σωμάτων ασφαλείας, με στόχο την διασφάλιση της αρχής της μη επέμβασης στην προσωπική ζωή των πολιτών». Είναι οι πολίτες ικανοποιημένοι ως προς αυτό το σημείο, κυρίως δε όσοι έχουν συλληφθεί για πολιτικούς λόγους ή έχουν κληθεί από την ΚΥΠ για καταθέσεις με κριτήριο τις πολιτικές τους αντιλήψεις;

6)Σελ. 35: «Επιβάλλεται να ληφθούν δραστικά και στοχευμένα μέτρα τόσο για την ποιοτική αναβάθμιση της υφιστάμενης ερευνητικής δραστηριότητας όσο και για δημιουργία νέων ερευνητικών ιδρυμάτων». Είναι ο ακαδημαϊκός και ερευνητικός κόσμος της Κύπρου ικανοποιημένος από τις ενέργειες της Κυβέρνησης σε αυτό τον τομέα;

7)Σελ. 38: «(Στόχος μας είναι) η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας με πειθαρχημένες δημοσιονομικές πολιτικές». Σε ποιο βαθμό έτυχε σεβασμού αυτή η διακήρυξη;

8)Σελ. 39: «(Στόχος μας είναι) η επεξεργασία και εισαγωγή σύγχρονης και ευφάνταστης πολιτικής για μετατροπή της Κύπρου σε κέντρο παροχής διεθνών υπηρεσιών». Ποιες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί προς αυτή την κατεύθυνση;

9)Σελ. 79: «Στόχος μας είναι να καταστεί η Κύπρος περιφερειακό κέντρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης». Πόσο κοντά είμαστε στην υλοποίηση αυτού του στόχου;

10)Σελ. 120: «(Αναφορικά με την αναδιάρθρωση του συστήματος ανάπτυξης) με τροποποίηση της νομοθεσίας θα κατοχυρωθούν διαδικασίες διαφανείς και συμμετοχικές (οι τελευταίες τέσσερις λέξεις τονίζονται) σε όλα τα επίπεδα ετοιμασίας των Σχεδίων». Ποιος βαθμός διαφάνειας και συμμετοχικότητας έχει επιτευχθεί σε ό,τι αφορά στα αναπτυξιακά σχέδια;

Φυσιολογικά δεν είναι δυνατό να καλύψουμε με σχετικές ερωτήσεις ένα Πρόγραμμα Διακυβέρνησης 142 σελίδων σε μια σελίδα. Κατά συνέπεια, παραθέτουμε ερωτήσεις για ορισμένα, ενδεικτικά μόνο, ζητήματα. Θα είχε πάντως ενδιαφέρον αν μπορούσαμε να μάθουμε δίπλα από πόσες από αυτές τις ερωτήσεις θα μπορούσαμε να βάλουμε ένα καταφατικό «ό». Τα αποτελέ-σματα μάλλον θα ήταν αποκαρδιωτικά…

Σε κάθε περίπτωση, η ενέργεια του κ. Μίλλετ συνιστά πρωτοφανή υπόσκαψη της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των αρχών και κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για αυτό τον λόγο η έκφραση της λύπης μας για τις επιλογές του δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται να ληφθούν άμεσα και δραστικά μέτρα. Το να ζητήσουμε ευθαρσώς την αντικατάστασή του δεν συνιστά αυτοσκοπό. Ουδείς μπορεί να μας εγγυηθεί ότι ο διάδοχός του θα εκφράζεται και θα πράττει σύμφωνα με τους γραπτούς και άγραφους κανόνες της διπλωματίας και θα σέβεται στοιχειωδώς την χώρα που τον φιλοξενεί. Άλλωστε η θητεία του λήγει οσωνούπω. Θα είχε όμως μία πολύ πιο σημαντική σκοπιμότητα: Θα έστελλε ένα σαφές μήνυμα προς την πατρίδα του κ. Μίλλετ και προς τους υπόλοιπους προστάτες της κατοχικής δύναμης ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ανέχεται την κοροϊδία και δεν μένει απαθής απέναντι σε όσους την αντιμετωπίζουν ωσάν να την έχουν ήδη καταργήσει. Δεν κλείνει τα μάτια σε όσους, από το ίδιο το έδαφός της, δουλεύουν εναντίον της και υπέρ των τουρκικών συμφερόντων, χωρίς ίχνος ντροπής και κατά παράβαση κάθε έννοιας δικαίου και διπλωματικής αβρότητας. Αντίθετα, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ και ΚΥΡΙΑΡΧΟ. Ως τέτοιο οφείλει να ενεργεί και ως τέτοιο οφείλουν οι εταίροι της να την αντιμετωπίζουν.

Η έκθεση της Επιτροπής αποτελεί το αποκορύφωμα μιας καλοστημένης πλεκτάνης των προαγωγών της τουρκικής αίτησης ένταξης, η οποία βασίζεται στην απροθυμία της Κυπριακής Δημοκρατίας να διεκδικήσει τα δικαιώματά της την κρίσιμη στιγμή. Η υποχωρητικότητά μας έχει καταστεί το σημείο-κλειδί της ενταξιακής πορείας της κατοχικής δύναμης, πάνω στο οποίο βασίζονται οι φίλοι της για να καλύψουν τις αμαρτίες της. Και ο περίφημος «οδικός χάρτης», με το νέο χρονοδιάγραμμα και την επανάληψη των ευρωπαϊκών «βελούδινων ραβδισμών», αποτελεί το επόμενο βήμα της συμπαιγνίας. Τελικός στόχος είναι φυσικά η ένταξη της Τουρκίας και ενδιάμεσος στόχος το κλείσιμο του κυπριακού με όρους που θα αναιρούν κάθε μελλοντική δυνατότητα παρεμπόδισής της.

Όλοι οι παίχτες έχουν πλέον ανοίξει τα χαρτιά τους, πλην της Κυπριακής Δημοκρατίας. Βέβαια οι υπόλοιποι πραγματοποιούν τις κινήσεις τους βέβαιοι ότι γνωρίζουν εκ των προτέρων την δύναμη των κυπριακών χαρτιών. Είναι σίγουροι ότι ο Πρόεδρος μπλοφάρει όταν αναφέρεται σε «μονομερή μέτρα κατά της Τουρκίας τον Δεκέμβριο», ότι η Κύπρος δεν έχει την βούληση να χρησιμοποιήσει το εργαλείο του βέτο. Και η ανάλυσή τους θα επιβεβαιωθεί και η επιθυμία τους θα πραγματοποιηθεί εάν εμείς δεν δείξουμε, επιτέλους, στην πράξη ότι σε αυτό το πόκερ παίζουμε και εμείς. Μόνο τότε θα «ξανα-ανακατευτεί» η τράπουλα και θα επαναπροσδιοριστούν οι κανόνες του παιχνιδιού.

1)Θεσπίζεται ειδικευμένο όργανο, αποτελούμενο από εμπειρογνώμονες σε θέματα ασφάλειας και επίλυσης συγκρούσεων, διεθνούς πολιτικής, μακροοικονομικής και διεθνούς δικαίου, το οποίο αναλαμβάνει να εκπονεί έρευνες και να καταρτίζει εκθέσεις σχετικά με τα απαιτούμενα βήματα για την εξυπηρέτηση των ζωτικών συμφερόντων του κράτους. Οι εκθέσεις αυτές αποτελούν βαρό-μετρο για τις αποφάσεις του αρχηγού του κράτους.

2)Ο αρχηγός του κράτους συμβουλεύεται ανεξάρτητες δεξαμενές σκέψης, στα πλαίσια των οποίων αποκρυσταλλώνονται οι επικρατούσες αντιλήψεις περί των εθνικών συμφερόντων εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας της χώρας.

3)Κατόπιν τούτων, σε συνεργασία με τους αρμόδιους υπουργούς και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις εσωτερικές και διεθνείς παραμέτρους, καταλήγει στην προτιμητέα στρατηγική, στον καταλληλότερο δηλαδή συνδυασμό μέσων και σκοπών για την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων.

4)Στα πλαίσια της δημοκρατικότητας και της αναλογικότητας ενός υγειούς πολιτικού συστήματος, ενημερώνει το κοινοβούλιο ή τους αρχηγούς των κομμάτων, ακούει τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους και τις εισάγει, στο βαθμό που είναι δυνατό, στην εθνική στρατηγική.

5)Όλα αυτά προϋποθέτουν βάθος χρόνου σε ό,τι αφορά στο διάστημα μεταξύ αποκρυστάλλωσης και υλοποίησης της στρατηγικής, αλλά και το εξής αυτονόητο: Τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα τυγχάνουν σεβασμού και διαχρονικής αποδοχής από όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Βασικότερο των ζωτικών εθνικών συμφερόντων, το οποίο καθορίζει και όλα τα υπόλοιπα, είναι η επιβίωση του κράτους.

Αντί αυτών, η Κυπριακή Δημοκρατία λειτουργεί ως εξής:

1)Το κυπριακό, από το οποίο εξαρτάται η εξυπηρέτηση του ζωτικού συμφέροντος της επιβίωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποτελεί το βασικό διακύβευμα μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων του τόπου. Ο Πρόεδρος εκλέγεται βάσει προεκλογικού προγράμματος που καταρτίζεται με γνώμονα την ρήξη του με τις θέσεις του προκατόχου του στο κυπριακό.

2)Όταν ο Πρόεδρος και επίσημος διαπραγματευτής και εκφραστής των θέσεων της Δημοκρατίας περάσει στο στάδιο της υλοποίησης των εξαγγελιών του, δέχεται «συμβουλευτικές επιθέσεις» από τους ξένους που εμπλέκονται στην διαδικασία επίλυσης του κυπριακού. Συχνά ο εκάστοτε Πρόεδρος είναι εξαιρετικά δεκτικός σε αυτές, αν και συνήθως αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Τουρκίας και της Βρετανίας.

3)Ο Πρόεδρος συμπεριφέρεται στις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού βάσει των προσωπικών του αντιλήψεων και των φόβων που του δημιουργούνται από τα σύνδρομα μοιρολατρείας και ηττοπάθειας που καλλιεργήθηκαν στην πολιτική μας ηγεσία μετά το 1974.

4)Ο Πρόεδρος συγκαλεί το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από τους αρχηγούς των πολιτικών δυνάμεων και στα πλαίσια του οποίου επιχειρείται συγκερασμός των θέσεων όλων των πολιτικών δυνάμεων (ή όσων πολιτικών δυνάμεων κρίνει ο Πρόεδρος ότι η άποψή τους βαραίνει για την διευκόλυνση της πολιτικής του θέσης). Το γεγονός ότι το Εθνικό Συμβούλιο είναι το μόνο συντεταγμένο όργανο που συμβουλεύει τον Πρόεδρο, αποτελεί από μόνο του απόδειξη της έλλειψης μακροπρόθεσμης στρατηγικής και εμπειρογνωμοσύνης.

5)Δεν υπάρχει συναντίληψη σε ό,τι αφορά στο πλέον ζωτικό συμφέρον, την επι-βίωση του κράτους και τους όρους αυτής.

Δυστυχώς η μέχρι τώρα γραμμή του κ. Χριστόφια έχει δημιουργήσει στους ξένους ένα προηγούμενο προσδοκιών για την δική μας υποχωρητικότητα. Οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν πειστεί για τις αγνές μας προθέσεις λόγω εκτίμησης προς το πρόσωπο του κ. Χριστόφια. Δεν αποτιμούν την κατάσταση με συναισθηματισμό. Αντίθετα, γνώμονά τους αποτελεί η ψυχρή λογική της στάθμισης κόστους/οφέλους. Στόχος της Βρετανίας, των ΗΠΑ και των συνοδοιπόρων του στην ΕΕ και τον ΟΗΕ είναι η επιβίωση της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας και μετά τον Δεκέμβριο. Η επίλυση του κυπριακού έρχεται σε δεύτερη μοίρα και μόνον ως παράμετρος του προαναφερθέντος στόχου. Συνεπώς, δεν πρόκειται να στενοχωρηθούν αν αντί μιας λύσης του κυπριακού μας προκύψει τον Δεκέμβριο μια θετική έκθεση για την Τουρκία με άλυτο το κυπριακό, εάν και εφ’ όσον η Κυπριακή Δημοκρατία χρεωθεί ρητά την ευθύνη ενός ενδεχόμενου αδιεξόδου.

Δυστυχώς, η Κύπρος κινδυνεύει να θερίσει σύντομα τις θύελλες που οι κυβερνώντες εδώ και καιρό σπέρνουν. Οι πιέσεις προς την πλευρά μας για ουσιαστικές υποχωρήσεις στο θέμα των χρονοδιαγραμμάτων, της επιδιαιτησίας και των εγγυήσεων αυξάνονται συνεχώς. Και δεν πρόκειται για πιέσεις απλώς προς την πολιτική ηγεσία της Κύπρου, αλλά και προς την κυπριακή κοινωνία την ίδια. Προς τους Ελληνοκύπριους, οι οποίοι απέδειξαν στο παρελθόν ότι προκειμένου για το εθνικό συμφέρον και την διάσωση του κράτους τους, μπορούν να κρατήσουν σταθερά και αποφασιστικά την ασπίδα πάνω από την Κύπρο. Από την άλλη, η τουρκική πλευρά είναι έτοιμη για την μεγάλη τακτική αναδίπλωση από τις προκεχωρημένες θέσεις που προβάλλει τους τελευταίους μήνες, την οποία θα παρουσιάσει ως γενναιόδωρη υποχώρηση προς διευκόλυνση της λύσης. Και ο Πρόεδρος Χριστόφιας μοιάζει έτοιμος να πατήσει την μπανανόφλουδα του ψευδοδιλήμματος μεταξύ της λύσης όπως την θέλει η Τουρκία, ή του καταλογισμού στην πλευρά μας ενός ακόμα αδιεξόδου. Μια μπανανόφλουδα που εδώ και καιρό φαινόταν ευκρινώς στον δρόμο μας, αλλά δεν κάναμε τίποτα για να την αποφύγουμε.

Υ.Γ: Μετά την υπόθεση Αττίλα Ολγκάτζ, άλλη μια απόδειξη της τουρκικής θηριωδίας στην Κύπρο το 1974 οδηγείται προς συγκάλυψη χάριν του «καλού κλίματος». Άλλη μια ευκαιρία να διαπομπευθεί διεθνώς η (υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ) Τουρκία δεν λαμβάνεται καν υπόψη. Ελλείψει κυβέρνησης, ας πάρει επιτέλους ο λαός την αξιοπρέπειά του στα χέρια του.

Στην δεκατετράμηνη ιστορία αυτού του περιοδικού πολιτικοί από όλα ανεξαίρετα τα κόμματα, αλλά και τα ίδια τα κόμματα, έχουν ακούσει «τα εξ’ αμάξης». Έχει ασκηθεί κριτική για σωρεία θεμάτων, από το μεγάλο εθνικό μας πρόβλημα, έως τα πιο απλά ζητήματα της καθημερινότητάς μας. Εν τούτοις, σε καμία περίπτωση δεν γράφτηκε το παραμικρό που να στερείται τεκμηρίωσης. Ποτέ δεν εξαπολύθηκαν κατηγορίες χάριν των κατηγοριών. Ουδεμία κριτική δεν στερείτω περιεχομένου και αιτιολόγησης. Στην περίπτωση όμως της διαχείρισης της μεγάλης αποχής, οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι η κριτική κατά των κομμάτων στερείται σοβαρής τεκμηρίωσης. Οφείλουμε επίσης να σταθούμε και στις ευθύνες των πολιτών, οι οποίοι δεν είναι απλώς παθητικοί αποδέκτες των αποφάσεων των πολιτικών (τότε θα είχαμε δικτατορία). Αντίθετα, έχουν την δυνατότητα να μετέχουν της πολιτικής διαδικασίας και να διαμορφώνουν το πολιτικό τοπίο. Συνεπώς, τα του Καίσσαρος τω Καίσσαρει και τα του Θεού τω Θεώ.

Είναι γεγονός ότι η πολιτική μας ζωή στερείται ποιότητας. Λείπουν στις μέρες μας οι ηγετικές φυσιογνωμίες, οι προσωπικότητες που θα κερδίσουν εμπιστοσύνη του λαού. Μήπως όμως και ο λαός έπαψε να συμπεριφέρεται ως τέτοιος; Η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου δημιούργησε πολίτες έτοιμους να απεκδυθούν της ιδιότητάς τους ως μέρη μιας συλλογικής οντότητας, δηλαδή λαός. «Τι περισσότερο διεθέτει ο τάδε ή ο δείνα πολιτικός από εμένα»; «Γιατί να ψηφίσω τον ένα ή τον άλλον από την στιγμή που κρίνω ότι είναι όλοι το ίδιο»; Ο πολίτης ισχυροποιήθηκε, χειραφετήθηκε και νίκησε τον λαό και αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η σύγχρονη, συμμετοχική δημοκρατία.

Ταυτόχρονα όμως, ο μορφωμένος και χειραφετημένος -λέει- πολίτης, ξαφνιάζει συχνά με τις επιλογές του. Αν και δεν εμπιστεύεται πλέον την πολιτική και τους πολιτικούς ως σύνολο, συχνά «συλλαμβάνεται» να εμπιστεύεται λαοπλάνους, μαθητευόμενους μάγους και αλεξιπτωτιστές, που το μόνο που έχουν να του προσφέρουν είναι ένα αστραφτερό χαμόγελο και σωρείες λόγων, κενών περιεχομένου. «Τα λέει ωραία», ή «έχει γνώσεις» είναι μερικές αφελείς αιτιολογήσεις που σκοπό έχουν να καλύψουν την επιπολαιότητα που οδηγεί τους -εν τέλει απολιτίκ- πολίτες στο να ακολουθούν την οσμή του πολιτικού μάρκετινγκ.

Τα δύο πιο πάνω -απλοποιημένα μεν, υπαρκτά δε- φαινόμενα συνιστούν μια αντίφαση που αποκαλύπτει το εξής ανησυχητικό: Η φαυλότητα των πολιτικών αλληλοτροφοδοτείται με την φαυλότητα μιας (διόλου ευκαταφρόνητης) μερίδας των πολιτών. Και όσο οι πολιτικοί, οι οποίοι διαθέτουν το δημόσιο βήμα, συγκαλύπτουν αυτή την κατάσταση με το να θωπεύουν τους πολίτες-ψηφοφόρους, τίποτα δεν πρόκειται να διορθωθεί.

Τέλος, δεν θα μπορούσε να περάσει ασχολίαστο το περίφημο πρωτοσέλιδο που, με δημοσιογραφικό ύφος χιλίων καρδηναλίων, ανακήρυσσε την «πολιτική της λύσης» ως τον νικητή των εκλογών, ορμώμενο από το άθροισμα του 70% και κάτι των δύο μεγάλων κομμάτων. Το γεγονός ότι μια εφημερίδα καθημερινής κυκλοφορίας (και δη η συγκεκριμένη) προέβαλλε την επομένη των εκλογών αυτό το σενάριο, συνιστά άλλο ένα αποδεικτικό του γεγονότος ότι η αποχή δεν συνιστά πολιτική στάση: Από την στιγμή που ο απέχων δεν έχει την δυνατότητα να δηλώσει την αιτία της αποχής του και απλώς καταγράφεται ως μέρος ενός ποσοστού, τότε ο καθ’ ένας μπορεί να ερμηνεύσει το αποτέλεσμα της κάλπης όπως τον βολεύει και όσο αυθαίρετα επιθυμεί.