Είναι ν’ απορεί και να θαυμάζει κανείς πώς ενώ θέση ή άποψη που γενικά απορρίφθηκε και αποδοκιμάστηκε, επανέρχεται, μεθοδευμένη, δι’ άλλης οδού και απειλεί να επιβληθεί με τη σύμπραξη δύο κομμάτων, που είτε εκ του εμφανούς είτε σιωπηρά (μέσω εξαρτημένων κινήσεων εκπαιδευτικών, οργανώσεων γονιών και μαθητών) είχαν συνταχθεί με την πλευρά εκείνη που διαφωνούσε και μαχητικά αντιτασσόταν στην άποψη αυτή. Αναφερόμαστε, βεβαίως, στην προσπάθεια του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου να εισαγάγει το εξεταστικό σύστημα των αγγλικών GCE ως κριτήριο εισαγωγής φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Είναι να μη θαυμάζει και να μην απορεί κανείς με το θέαμα δύο κομμάτων (ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ) με διαφορετικές, υποτίθεται, «φιλοσοφίες» (αποφεύγουμε τον όρο «ιδεολογίες» προ πολλού χρεοκοπημένο), των οποίων η αντίθεση ήταν εκ των προτέρων δεδηλωμένη, αν όχι για το σύνολο της ηγεσίας τους, τουλάχιστον για την συντριπτική πλειοψηφία των μελών τους, για διαφορετικούς προβαλλόμενους λόγους. Των μεν για κοινωνικούς, των δε για εθνικοπολιτικούς, κυρίως, λόγους. Που φαίνεται διαγράφονται σήμερα, όταν συγκλίνουν τώρα στην αποδοχή και υιοθέτηση ενός συστήματος που μας επαναφέρει στην νεκρανάσταση παλαιών αποικιοκρατικών προδιαγραφών, με το πρόσχημα της εξυπηρέτησης, δήθεν, μιας μικρής (στην αρχή) ομάδας αποφοίτων αγγλόφωνων σχολείων. Πώς γίνεται, στ’ αλήθεια, να συμβαίνει μια τόσο ριζική μεταβολή θέσεων; Όταν η γενόμενη αυτοψία της υποθέσεως έχει δώσει το αναμφισβήτητο πόρισμα των ζοφερών παραμέτρων της;

Ποιο μαγικό ραβδί ποιας Κίρκης μάγισσας ενήργησε τόσο θαυματουργά, ώστε να επέλθει η ριζική μεταβολή, τα ισχυρά επιχειρήματα που προβλήθηκαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ; Με ποια ταχυδακτυλουργική μέθοδο διαγράφονται οι «κοινωνικές ανισότητες», τις οποίες κατάφωρα υπηρετεί το σύστημα GCE και τόσο προκλητικά αγνοούνται; Πώς από την άλλη το εθνικά επιλήψιμο γίνεται «εθνικά νόμιμο»; Δικαιολογημένα οι υποψίες στρέφονται προς άλλες κατευθύνσεις που έχουν σχέση με ανταλλάγματα, εκδουλεύσεις και συναλ-λαγές του παρασκηνίου και γιατί όχι υπακούοντας σε κάποια πολύ φιλική «συμβουλή» άνωθεν και έξωθεν επιφοίτησης. Κάποιοι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να βρισκόμαστε μπροστά σε μια μικρή δοκιμή (τεστ) του πώς θα δράσουν από κοινού τα δύο κόμματα έχοντας, ως γνωστό, την απόλυτη πλειοψηφία, μπροστά σε μια λύση παρόμοια με εκείνη του 2004. Έτοιμοι να στρώσουν το κόκκινο χαλί για να περάσει, αφού ένα άλλο χαλί, άλλου χρώματος δεν κατάφεραν να τραβήξουν κάτω από τα πόδια του «απορριπτικού» Τάσσου Παπαδό-πουλου, όπως ήθελαν οι Αμερικανοί.

Εκτός από το εύκολο και βολικό διπλοπόρτι, που εξασφαλίζεται με την υιοθέτηση του Αγγλικού συστήματος εξετάσεων για τους κατόχους των GCE, η εκδούλευση προς την ιδιωτική εκπαίδευση, και μάλιστα αγγλόφωνη στη συντριπτική πλειοψηφία της, που την εκτρέφει μια χλιαρή έως ανύπαρκτη νομοθεσία, η οποία ραγδαία και αλματωδώς γιγαντώνεται εις βάρος της δημόσιας, είναι εκτός συζητήσεως. Τρομάζει κανείς διαβάζοντας τα ευρήματα έρευνας που παρουσιάζει σε καθημερινή εφημερίδα, φίλα προσκείμενη στην ιδιωτική εκπαίδευση, συντάκτης της εφημερίδας (βλ. «Φιλελεύθερος», 18/4/09) υπό τον λίαν έυγλωττο τίτλο «Πόλος έλξης η ιδιωτική εκπαίδευση στην Κύπρο». Έτσι πληροφορούμαστε ότι το ποσοστό των μαθητών της ιδιωτικής εκπαίδευσης, ενώ στο σχολικό έτος 1994-95 έφτανε στα 7%, το 2008-09 ανήλθε στο 17%, με πρόβλεψη για το 2021-22 ότι θα ανέλθει στο 25% του μαθητικού πληθυσμού.

Πιο πολύ από την παραδοξότητα που χαρακτηρίζει τη στάση που τηρούν τα δύο κόμματα (ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ), θαυμασμό και απορία προξενεί η ανεξάντλητη επιμονή του Πρύτανη ενός δημόσιου Πανεπιστημίου, όπως το Πανεπιστήμιο Κύπρου, να εισαγάγει θεσμό εξετάσεων μιας ξένης χώρας (τα Αγγλικά GCE), με τον οποίο νοθεύεται και υπονομεύεται το ισχύον εσωτερικό σύστημα εξετάσεων, με όλες τις αρνητικές παρενέργειες που έχουν επισημανθεί. Απτόητος ο κ. Πρύτανης δεν διστάζει να παραπληροφορεί και να παραπλανά, χρησι-μοποιώντας το ψευδεπίγραφο «διεθνείς εξετάσεις» για το καθαρόαιμο αγγλικό παίγνιο των εξετάσεων GCE. Θυμηθείτε ακόμη τα περί σύμβασης της Λισαβόνας, που έταζε δεξιά και αριστερά, και ήταν αρκετή μια σύντομη δήλωση της συναδέλφου του κυρίας Κεραυνού, Προέδρου του ΚΥΣΑΤΣ, για να τον «αδειάσει» άπαξ διά παντός (βλ. «Φιλελεύθερος», 29/5/08, «Το ΚΥΣΑΤΣ ‘αδειάζει’ το Πανεπιστήμιο Κύπρου»). Κατά τα άλλα, χωρίς να καταφέρει να αποκρύψει την αλαζονεία του, θέλει να παριστάνει τον υπέρμαχο του διαλόγου, αρκεί να αποφασίζει αυτός πρώτος και τελευταίος.

Εκτός από την καταφανέστατη παραβίαση της αρχής των ίσων ευκαιριών και των επί ίσοις όροις εξεταστικών δοκιμασιών στις οποίες υπόκεινται οι απόφοιτοι όλων των δημοσίων σχολείων για τα οποία αρκετά έχουν λεχθεί από ειδήμονες μελετητές, οι επικρεμάμενοι κίνδυνοι εις βάρος ζωτικής σημασίας τομέων της Κυπριακής Εκπαίδευσης είναι επίσης καταφανέστατοι. Από πλευράς ριζικής ανατροπής εκπαιδευτικών κατευθύνσεων, όπου καταλήγουμε στο περιεχόμενο των αναλυτικών προγραμμάτων, κεντρικό και θεμελιώδες είναι το θέμα της γλώσσας. Είναι εδώ και χρόνια που χρονολογείται η προσπάθεια θεσμοθετήσεως της χρήσης της Αγγλικής ως γλώσσας διδασκαλίας αρχικά στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και μεταγενέστερα στο ΤΕΠΑΚ. Προσπάθειες που ευτυχώς απέτυχαν. Θα προσθέταμε: «Επί του παρόντος», παρακολουθώντας τις πείσμονες μεθοδεύσεις και τις συνεχείς στοχεύσεις κάποιων ισχυρών κύκλων, με εξίσου ισχυρά προγεφυρώματα στο εσωτερικό. Οι εξετάσεις GCE είναι κυριολεκτικά ο Δούρειος Ίππος για την προώθηση τέτοιων σχεδίων. Η υποβάθμιση της Ελληνικής μητρικής γλώσσας θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη, σε περίπτωση υιοθέτησης των σημερινών σχεδίων του κ. Πρύτανη. Η επιβολή της Αγγλικής στην Μέση Εκπαίδευση εξ ανάγκης, όπως θα παρουσιασθεί, ας θεωρηθεί ως άμεσο ενδε-χόμενο. Η ρυμούλκηση της Δημοτικής Εκπαίδευσης, τέλος, θα κριθεί ως κάτι αναπόφευκτο.

Γι’ αυτό ας μη παραπλανούν οι δήθεν μετριοπαθείς προτάσεις συμβιβασμού για μείωση του ποσοστού εισακτέων βάσει του αγγλικού συστήματος εξετάσεων GCE, που προβάλλονται από διάφορους καλοθελητές, χάριν παζαρέματος. Η ουσία και ο κεντρικός στόχος είναι η δημιουργία του μικρού ρήγματος με ένα μικρό ποσοστό, ας πούμε 3% ή και μικρότερο, στο σώμα και το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελληνικής Παιδείας της Κύπρου. Το ρήγμα αυτό θα διευρύνεται συνεχώς με την προβλεπόμενη αύξηση της ζήτησης και των αντίστοιχων πιέσεων που προβλέπονται ότι θα είναι έντονες και συνεχείς για αύξηση του ποσοστού και εύκολα πραγματοποιήσιμες, γνωρίζοντας την κυπριακή πραγματικότητα.

Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει την έκβαση της σημερινής αναμέτρησης, το αποτέλεσμα των στημένων φάσεων του παιχνιδιού, των «ανταλλαγμάτων» και των «τροποποιήσεων», που ρίχνονται στο τραπέζι προς παγίδευση των καθηγητών από εκείνους που κινούν τα νήματα (Υπουργείο Παιδείας-Πρύτανη-τα κόμματα ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ). Θα πρέπει εν τούτοις να αναγνωρισθεί η καρτερική αντίσταση της σημερινής ηγεσίας της ΟΕΛΜΕΚ και της τεράστιας πλειοψηφίας των καθηγητών που την περιβάλλει. Η αντίσταση αυτή ανακαλεί στην μνήμη ανάλογες μέρες άρνησης υποταγής στα καταπιεστικά μέτρα που μηχανεύονταν οι Άγγλοι αποικιοκράτες κατά της Παιδείας μας. Που ζήσαμε ως μαθητές τότε και μεταγενέστερα ως νεαροί καθηγητές. Φαίνεται πως σ’ αυτούς έλαχε ο κλήρος να υπερασπίζονται την τιμή και την υπόληψη αυτού του τόπου.

Ωστόσο δεν είναι δυνατό να κατασιγάσουμε το επίμονο και βασανιστικό ερώτημα που πλανάται αυτές τις μέρες στη σκέψη μας: Είμαστε μήπως μπροστά στο φάσμα μιας επερχόμενης εσωτερικής κατάστασης πραγμάτων, την οποία θα ρυθμίζει και θα καθορίζει η συμμαχία, ή καλύτερα η συμπαιγνία δύο κομμάτων, που προοιωνίζει σοβαρές εξελίξεις στην πορεία του εθνικού μας θέματος, την οποία σχεδιάζουν να υπαγορεύουν και να ποδηγετούν με τις ενδοτικές, κατά κανόνα, επιλογές και αποφάσεις τους;

Το πιο πάνω παράθεμα προέρχεται από κείμενο του δημοσιογράφου Γιώργου Μασσαβέτα δημοσιευμένο στην καθημερινή εφημερίδα «Ελευθερία» της Κέρκυρας στις 18/4/07 στην τακτική του στήλη, με αφορμή το κατάπτυστο βιβλίο της Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού της κ. Ρεπούση. Το κείμενο φέρει τον πολύ χαρακτηριστικό τίτλο: «Γιατί φοβάμαι το εθνικό… Αλτσχάιμερ». Επιβεβαιώνει αυτό που και σήμερα επιχειρείται στην περίπτωση της Κύπρου.

Ο γνωστός Τσέχος συγγραφέας, αρκετά δημοφιλής στους κύκλους των λεγόμενων «προοδευτικών» κατά τα τελευταία χρόνια, πρέπει να απηχεί τη συλλογική μνήμη και εμπειρία που πηγάζει από πραγματικά γεγονότα που βίωσαν οι πολίτες της Ευρώπης προ, κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Με τις βίαιες προσαρτήσεις εδαφών, τις βίαιες μετακινήσεις λαών, τις βίαιες εθνικές μεταλλάξεις. Ο Κούντερα κωδικοποιεί επιγραμματικά τις μεθόδους που μετέρχονται οι εκάστοτε αρχιτέκτονες γενοκτονίας, όργανα των ισχυρών της ημέρας και των συμμάχων τους, και τα στάδια που ακολουθεί η αποεθνικοποίηση των λαών. Που καθόλου δεν διαφέρουν από όσα προωθούνται εις βάρος της Κύπρου, υπό την ψευδωνυμία «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση» και με τη γενναία οικονομική ενίσχυση «μη κυβερνητικών, δήθεν, οργανώσεων», που λειτουργούν υπό διάφορες επωνυμίες τόσο εντός, όσο και εκτός Κύπρου.

Τα πιο πάνω μας βοηθούν να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της απειλής, της οποίας αιχμή και μόνο μπορεί να θεωρηθεί η επίμονη εκστρατεία ορισμένων κύκλων για «αναθεώρηση» των βιβλίων της Ιστορίας. Απειλή που δεν εντοπίζεται σε τοπικό επίπεδο, αλλά με διαπλοκές και ευρύτερες διαστάσεις. Με όσα επισημαίνονται εν συνεχεία πιο κάτω. Ας μην ξεχνάμε πως η απομόνωση, η ηθική και εθνική εξουθένωση, είναι ο τελικός στόχος αυτής της συστηματικής εκστρατείας υπόσκαψης των ερεισμάτων του Κυπριακού Ελληνισμού. Αρκεί να υπενθυμίσουμε ότι οι Κύπριοι, οι Έλληνες της Κύπρου, κάτω από οποιεσδήποτε ιστορικές συνθήκες, μετείχαν, σε όλη τη διαδρομή των αιώνων που προηγήθηκαν, της κοινής Ελληνικής Παιδείας των υπολοίπων Ελλήνων. Από την εποχή των αρχαίων ελληνικών πόλεων-κρατών μέχρι των ελληνικών κοινοτήτων της Τουρκοκρατίας. Και πριν ακόμα από τη σύσταση του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Σ’ αυτήν οφείλεται η συντήρηση και η ύπαρξή τους.

Η αποκοπή των δεσμών αυτών, αυτής της αμφίδρομης πολιτιστικής συμμετοχής, αυτού του ομφάλιου λώρου -όπως μεθοδεύεται σήμερα- σηματοδοτεί τον επικείμενο θάνατο των Ελλήνων της Κύπρου. Με ό,τι αυτός ο θάνατος συνεπάγεται. Μα, φυσικά, τον θρίαμβο των κύκλων εκείνων που με εξαιρετικό πάθος και μακιαβελική πανουργία προωθούν την τελική «λύση του κυπριακού», όπως την εννοούν. Δηλαδή την εξυπηρέτηση των γεωστρατηγικών συμφερόντων της Τουρκίας και των συμμάχων της στην περιοχή.

Ο Ανδρέας Παστελλάς είναι Φιλόλογος

Η Ιστορία στα χέρια επιτηδείων και αδίστακτων εκμαυλιστών των μαζών, από όργανο υπηρετικό της όσο το δυνατό πιο αντικειμενικής γνώσης του παρελθόντος, μετατρέπεται σε ένα ευτελές εργαλείο διαστροφής της ιστορικής μνήμης, προορισμένο να υπηρετήσει τα ταπεινά κομματικά ή πολιτικά συμφέροντα, εφήμερες σκοπιμότητες και καιροσκοπισμούς του συγκεκριμένου συστήματος εξουσίας.

Είναι γνωστές οι σχέσεις των καθεστώτων του πάλαι ποτέ «υπαρκτού σοσιαλισμού» με την Ιστορία. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Σταλινικής κυριαρχίας. Του πόσο δηλαδή κακοπάθησε στα χέρια τους. Κλασικό παράδειγμα η μέθοδος συγγραφής της Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας, που κατάντησε ανέκδοτο. Μετά την παταγώδη αποτυχία τους εκεί, της τακτικής και των μεθόδων τους, φαίνεται πως επιχειρείται σήμερα εδώ από κάποιους αργο-πορημένους τυμβωρύχους νεκρανάσταση (ή βρυκολάκιασμά τους) σε ό,τι απέμεινε από την δύσμοιρη πατρίδα.

Την επιχείρηση αυτή μιας κομματικής παράταξης, που βρέθηκε, κάτω από τις γνωστές συνθήκες, να διαχειρίζεται την κρατική εξουσία, πολύ καλά γνωρίζουμε ότι επικροτεί και συνεπικουρεί ο εξωκυπριακός παράγων, του οποίου η θέση έναντι της Κυπριακής Ιστορίας πάντοτε υπήρξε εκείνη του ένθερμου θιασώτη της ριζικής αναθεώρησης, άν όχι της πλήρους κατάργησής της, αν είναι δυνατό. Συμπλέει με τους κύκλους εκείνους που έχουν στο στόχαστρό τους «το ιστορικό αφήγημα των Ελληνοκυπρίων στην Παιδεία και στα Μ.Μ.Ε.», όπως αποκαλείται σε ειδική αναφορά η Κυπριακή Ιστορία σε έκθεση της International Crisis Group, που ως γνωστό αποτελεί μια καλοστημένη παραφυάδα της αμερικανόπνευστης προπαγάνδας για την προαγωγή των νεοταξικών στόχων τους. Γι’ αυτούς, λοιπόν, η εθνική ιστορία κάθε λαού δεν είναι τίποτε άλλο από ένα «αφήγημα» (προσφιλής τους, υιοθετημένος όρος), ένα δηλ. παραμύθι, χωρίς καμμιά ουσιαστική αξία, με το οποίο, κατά την αυθεντία τους, αποκοιμίζονται ή παροξύνονται εθνικιστικά οι λαοί. Αφήνεται να εννοηθεί ότι μόνοι κάτοχοι και δικαιούχοι διαχειριστές της «αλήθειας» είναι αυτοί, οι μόνοι που γνωρίζουν το πραγματικό συμφέρον των λαών και οι μόνοι που δικαιούνται να υπαγορεύουν το περιεχόμενο των ιστορικών δρωμένων κατά το δοκούν και το συμφέρον. Το δικό τους, φυσικά.

Η άποψη αυτή, αν την ονομάσουμε έτσι, έχει και την θεωρητική υποστήριξή της. Όσοι υποψιασμένοι απλοί αναγνώστες ή συστηματικοί παρατηρητές, παρακολουθούν τα πράγματα, τα σύγχρονα ρεύματα σκέψης, ολοένα συνειδητοποιούν ότι βρισκόμαστε στην πολύ κρίσιμη φάση της μεταοργουελικής εποχής, ζώντας την υπό διαμόρφωση Νέα Τάξη πραγμάτων. Την οριοθετεί και την εμπνέει ο πέραν του Ατλαντικού προς ημάς διαχεόμενος και καταλλήλως καλλιεργούμενος νέος φιλοσοφικός σχετικισμός, ο οποίος καλύπτει και τον χώρο της Ιστορίας. Έτσι συνέβη να διαβάσουμε σε αθηναϊκό περιοδικό τα πιο κάτω άκρως διαφωτιστικά σε παρουσίαση του βιβλίου «Πολιτισμική θεωρία» του P.Smith: «Από την στιγμή όμως που δεν μπορούμε να έχουμε αντικειμενική γνώση του κόσμου, παρά μόνο τις πολλαπλές κειμενικές του εκδοχές και αναπαραστάσεις, η πίστη μας στην αυθεντικότητα και πρωτοκαθεδρία της επιστήμης κλονίζεται. Και τι μένει; Η πολλαπλότητα των ερμηνειών»… «Οι διανοούμενοι της μετανεωτερικής μας εποχής, λέει ο Smith, δεν είναι πλέον νομοθέτες, δηλαδή κάτοχοι και εκφραστές της αλήθειας, αλλά ερμηνευτές, γνήσια τέκνα ενός άκρατου σχετικισμού» (Popular Science, Ιανουάριος 2008, σ.62). Τώρα πώς μεταφράζεται ο «άκρατος» αυτός «σχετικισμός» σε σχέση με την αντικειμενική γνώση του ιστορικού παρελθόντος, μπορούμε να παρακολουθήσουμε έχοντας υπόψη μας το περιεχόμενο πινακίδας αναρτημένης στην είσοδο σύγχρονου ελληνικού μουσείου, με το οποίο προϊδεάζεται ο επισκέπτης, υπό το κράτος βεβαίως των σύγχρονων αυτών «νεωτερικών» αντιλήψεων:

«Το παρελθόν είναι μια ξένη χώρα τα χαρα-κτηριστικά της οποίας διαμορφώνονται σύμφωνα με τις δικές μας προσλήψεις και προτιμήσεις». Όπου, φυσικά, προσθέτουμε εμείς, απουσιάζει εντελώς το αντικειμενικά υπαρκτό και αληθές. Και όπου η Ιστορία καταντά ένα παιχνίδι ρουλέτας, στο οποίο καλείται ο «ειδικός» (ας πούμε ο επικεφαλής των επανα-προσεγγιστικών σεμιναρίων του Όσλο ή του «Λήδρα Πάλας») να την «κανονίσει».

Η αταξία, την οποία ευαγγελίζεται ο φιλοσοφικός, άκρατος ή μη, σχετικισμός, ο οποίος εκπορεύεται από την Δύση και ο οποίος τείνει στην απαξίωση κάθε αξιακού συστήματος, ευλογεί και καταξιώνει κάθε αυθαιρεσία στην περιοχή των επιτευγμάτων του ανθρωπίνου πνεύματος και στην αμοραλιστική άσκηση της πολιτικής δραστηριότητας υπό οποιαδήποτε μορφή. Έτσι δικαιολογείται κάθε αντιεπιστημονική και αντιανθρώπινη αυθαιρεσία.

Η σύμπλευση στο θέμα αντίκρυσης της Ιστορίας των φαινομενικά διαφορετικών ιδεολογικοπολιτικών άκρων του τόπου μας οφείλεται στον υλιστικό ρεαλισμό των πραγματικοτήτων, τον οποίο ασπάζονται και από τον οποίο αμφότερα εμφορούνται και με τον οποίο από μακρού έχουν εξοικειωθεί, απεμπολώντας αρχές και αξίες ζωής. Υπάρχουν και εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η στάση των ντόπιων ηγετών υπαγορεύεται και από την υστερόβουλη επιδίωξη να αποενοχοποιηθεί η Ακελική ηγεσία εδώ και τώρα με κρατική βούλα για την υπό κατηγορία στάση της σε κρίσιμες φάσεις της νεώτερης Κυπριακής Ιστορίας.

Μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα εν εξελίξει βαναυσούργημα τύπου Ρεπούση, με όλη την αναστάτωση που προκάλεσε, ή τελικά θα εξελιχθεί σε μπούμερανγκ εναντίον εκείνων που εκίνησαν την όλη ιστορία της «αναθεώρησης»;

Ο Ανδρέας Παστελλάς είναι φιλόλογος

Δεν είναι πράγμα ασύνηθες ή πρωτάκουστο η επανεξέταση και επαναξιολόγηση ιστορικών γεγονότων με σκοπό την αναθεώρηση πτυχών της Ιστορίας, που όμως διενεργείται κάτω από το αυστηρό βλέμμα της επιστημονικής έρευνας και κριτικής. Αλλά περί αυτού πρόκειται, όταν παρακολουθούμε την πρόσφατη αναθέρμανση του θέματος, λόγω της γνωστής συγκυρίας, προερχόμενη από μια συγκεκριμένη πολιτική παράταξη, της οποίας είναι ευρέως γνωστοί οι λόγοι αυτής της δραστηριότητας και φανερά τα ελατήρια; Έχουν προκύψει πράγματι τέτοια νέα αδιαμφι-σβήτητα στοιχεία, επιστημονικά τεκμηριωμένα, που να επιβάλλουν αυτή τη νέα προσέγγιση και επαναξιολόγηση, υπό τις προϋποθέσεις που προδιαγράψαμε; Εξάλλου ποιοι είναι αυτοί που αποφαίνονται σήμερα με τόσο μάλιστα κατηγορηματικό τρόπο γι’ αυτή την αναγκαιότητα;

Εκείνο που μέχρι τούδε αποκομίσαμε είναι οι γενικόλογες ευκαιριακές δηλώσεις, που αναμασούν διάφορα πρόσωπα περιφερόμενα στο προσκήνιο της τρέχουσας πολιτικής ζωής, των οποίων το πολιτικό παράστημα (αν διαθέτουν τέτοιο) δεν είναι δυνατό να νομιμοποιεί αποφάνσεις που απαιτούν ειδικό βάρος επιστημονικής εγκυρότητας, που ούτε κατά διάνοια διαθέτουν. Και μόνο η παρουσία τους στην ανακίνηση του θέματος υπογραμμίζει τον κομματικό χαρακτήρα και τα πολιτικά ελατήρια που καθορίζουν τη στάση τους.

Χωρίς συγκροτημένη πρόταση

Οι εμμονές αυτές δεν είναι καινούργιες. Αν εξαιρέσουμε την περίοδο της Αγγλοκρατίας, όταν οι Άγγλοι αποικιοκράτες κατάφεραν να εξώσουν από τη Δημοτική Εκπαίδευση, την οποία ήλεγχαν, τα εγχειρίδια της Κυπριακής Ιστορίας και να τα αντικαταστήσουν με άλλα δικά τους, αυτό το ρεφραίν ή γιαλέλι επαναλαμβανόμενο από τους ίδιους αυτούς κύκλους, καθώς και εκείνους των επαναπροσεγγιστικών σεμιναρίων (για να μην τους ξεχνούμε και να μην τους αδικούμε…), ακούεται αδόμενο κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Φαντασθείτε ότι σε κάποια προ ετών έξαρσή του, κατά τη διάρκεια διάσκεψης Τύπου, που ακολούθησε την συνάντηση εκπαιδευτικών, υπό την προεδρία του τότε Προέδρου της Βουλής Αλέξη Γαλανού, μη υπάρχοντος άλλου στοιχείου που να μπορούσε να θεωρηθεί ως εθνικιστικού περιεχομένου, όπως εκείνοι το εννοούν, και να στρέφεται εναντίον των Τούρκων, οι συνεντευξια-ζόμενοι κατέφυγαν στον βυζαντινό αυτοκράτορα Βασίλειο Βουλγαροκτόνο!!

Μέχρι σήμερα δεν αντιληφθήκαμε να προβάλλεται από τους κύκλους αυτούς κάποια συγκροτημένη πρόταση που να περιέχει και να υποδεικνύει συγκεκριμένα σημεία της σύγχρονης ή και παλαιότερης Ιστορίας του νησιού μας που να χρήζουν «διόρθωσης», «συμπλήρωσης» ή «επαναδιατύπωσης», με την απαραίτητη, ασφαλώς, αιτιολόγηση για τις αναγκαίες αλλαγές, αν επιβάλλονται. Αντίθετα, ακούμε από τον Υπουργό Παιδείας για κάποια έκθεση κάποιας επιτροπής που συνεστήθη όχι από τον ίδιο, αλλά από τον κ. Συλικιώτη, Υπουργό Εσωτερικών! Αυτήν επικαλού-μενος και υιοθετώντας την ο Υπουργός Παιδείας κ. Δημητρίου στην συνέντευξη του στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» της 18.5.2008 μας πληροφορεί ότι η Επιτροπή απεφάνθη ότι τα εν χρήσει διδακτικά βιβλία της Ιστορίας της Κύπρου με δυο λόγια είναι απηρχαιωμένα. Γιατί; Ακούστε: «Η έκθεση της Επιτροπής χαρακτηρίζει τα συγγράμματα που έχουμε για την Κυπριακή ιστορία ως παλαιού τύπου βιβλία, εκτός της σύγχρονης εποχής τόσο ως προς την παρουσίαση της ύλης όσο και ως προς το πνεύμα. Προτείνει, λοιπόν, την αναθεώρηση τους». Ιδού, λοιπόν, το ψητό με συνοπτικές διαδικασίες. Καμιά όμως αναφορά ως προς το περιεχόμενο που να θεωρείται «εθνικιστικά» επιλήψιμο. Γιατί απλούστατα δεν ήταν δυνατό να βρεθούν τέτοια στοιχεία.

Μια σύντομη, αναγκαία παρένθεση: ο κ. Συλικιώτης, Υπουργός Εσωτερικών, ηγετικό στέλεχος του ΑΚΕΛ, κατά το συμπτωματικά ολιγοήμερο πέρασμα του από το Υπουργείο Παιδείας, αντικαθιστώντας τον οικείο Υπουργό, θεώρησε ιερό καθήκον του να μη χάσει την ευκαιρία και να δώσει σάρκα και οστά στον προαιώνιο πόθο του κόμματος του να «κανονίσει» την Ιστορία. Έτσι στο άψε σβήσε, χωρίς χρονοτριβή, έστησε επιτροπή για την μελέτη των σχολικών βιβλίων της Κυπριακής Ιστορίας. Η επιτροπή αυτή σε σύντομο χρονικό διάστημα εξέδωσε την προκαθορισμένη ετυμηγορία της. Αυτήν επικαλείται ο νυν Υπουργός προφασιζόμένος ότι αγνοεί τον πραγματικό ρόλο του γεννήτορά της και τα αγνά ελατήρια της ενέργειάς του. Δεν θεωρεί δεοντολογικά σκόπιμο ο κ. Υπουργός να δώσει στην δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της έκθεσης της επιτροπής αυτής, καθώς και τα ονόματα των μελών της;

Τι περιέχουν τα βιβλία

Μέχρις ότου, όμως, αποφασίσει ο κ. Υπουργός να δημοσιοποιήσει ή όχι τα πιο πάνω στοιχεία, επιβάλλεται να σημειωθούν τα ακόλουθα ενημερωτικά: Τα βιβλία, για τα οποία προφανώς γίνεται λόγος από τον κ. Υπουργό, ετοιμάστηκαν και εκδόθηκαν από την Υπηρεσία Αναπτύξεως Προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας Κύπρου. Προορίζονταν για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου. Με τον γενικό τίτλο «Ιστορία της Κύπρου» εκδόθηκαν κατά σειρά τα τεύχη: Α’τάξης, καλύπτοντας την περίοδο «Από τη Νεολιθική μέχρι τη Ρωμαϊκή/(1990), Β’τάξης, «Βυζαντινή περίοδος/(1991) και Γ’τάξης, «Μεσαιωνική-Νεότερη» (1992). Στο τελευταίο, περιλαμβάνεται συμπλήρωμα το οποίο επιγράφεται «Συνοπτικό διάγραμμα σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου». Και υπότιτλο «Από την Ανεξαρτησία της Κύπρου ως το Πραξικόπημα και την Τουρκική Εισβολή (1960-1974)», καταλαμβά-νοντας τις σελίδες 269-303 του παραρτήματος. Σημειωτέον ότι συγγραφέας του Παραρτήματος ήταν ο κ. Κώστας Κατσώνης, φιλόλογος, ο οποίος και σήμερα υπηρετεί ως επιθεωρητής στο Υπουργείο Παιδείας.

Παρ’όλον ότι, όπως αναγράφεται στον τίτλο, καλύπτεται η περίοδος 1960-1974, εντούτοις γίνεται αναφορά ή περιγράφονται γεγονότα εκδήλως μεταγενέστερα, όπως π.χ. η συμφωνία Μακαρίου Ντενκτάς (1977) και ακόμα η ανακήρυξη του τουκοκυπριακού ψευδο-κράτους (1983). Σημειωτέον ότι η αναφορά για το Πραξικόπημα καταλαμβάνει περίπου 4 σελίδες (294-297) και για την Τουρκική Εισβολή και τις συνέπειες της διατίθενται άλλες περίπου 4 σελίδες (297-301). Επομένως ο ισχυρισμός από κάποιους ότι δεν καλύπτεται το Πραξικόπημα, αν δεν αποτελεί σκόπιμη παραποίηση της πραγματικότητας, αναμφίβολα πρόκειται για αδικαιολόγητη άγνοια πρώτου μεγέθους που αφορά όσους ασχολούνται με το αντικείμενο αυτό, του Υπουργού μη εξαιρουμένου. Ο αντικειμενικός και απροκα-τάληπτος αναγνώστης θα δυσκολευόταν πολύ να συμφωνήσει με τις κρίσεις της επιτροπής και πολύ περισσότερο να δεχθεί τα αφοριστικά και κατεδαφιστικά συμπεράσματα στα οποία καταλήγει, και τα οποία επαναλαμβάνει, ακρίτως υιοθετώντας τα ο κ. Υπουργός. Αντίθετα, ο αμερόληπτος αναγνώστης θα εντυπωσιασθεί από την προηγμένη τυπογραφική εργασία που χαρακτηρίζει την έκδοση, την έγχρωμη εικονογρά-φηση και τον εποπτικό εμπλουτισμό των κειμένων, τις πλούσιες αυθεντικές πηγές, τις οποίες παραθέτουν οι συγγραφείς, αλλά και τις πολύ επιτυχείς ασκήσεις και ερωτήσεις που ολοκλη-ρώνουν κάθε κεφάλαιο και αποβλέπουν στο να διεγείρουν την κριτική σκέψη των μαθητών. Εκτός φυσικά από την ψύχραιμη φειδώ λόγου στην έκθεση των γεγονότων. Όσον αφορά δε στον υπουργικό ισχυρισμό ότι υπάρχει έκτοτε κενό 40 χρόνων από το 1974 (και τούτο, όπως δείξαμε, όχι ακριβές), αντίθετα με τη συνταγή που φαίνεται να υιοθετεί ο κ.Υπουργός του «πονεί δόντι, κόβει κεφάλι», θα μπορούσε κάλλιστα να ανατεθεί σε μια συγγραφική ομάδα να καλύψει το όσο απομένει κενό, εφ’όσον κρίνεται τόσο σημαντικό, έστω κι αν πρόκειται για πρόσφατο αδιαμόρφωτο υλικό, προσθέτοντας ένα δεύτερο λιγοσέλιδο παράρτημα, συμπλήρωμα σε μια νέα έκδοση του Τρίτου Τεύχους της Ιστορίας της Γ’τάξης. Και όχι να προβαίνει στην συνολική εξαφάνιση και των τριών τευχών ή βιβλίων. Και μόνο το περιστατικό αυτό καταδεικνύει περίτρανα ότι πρόθεση και στόχος δεν είναι η συμπλήρωση ή διόρθωση κάποιων πτυχών των βιβλίων της Ιστορίας, όπως θα υπέθετε κανείς, αλλά η γενική και συνολική αντικατάστασή τους από άλλα προσαρμο-σμένα στις γραμμές που έχουν ήδη διακηρύξει και αποκαλύψει οι άρχοντες της Ακελικής ηγεσίας. Τούτο εξάλλου επιβεβαιώνεται από την Έκθεση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης («Μανιφέστο διαμορφωτικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, Σύνοψη της Φιλοσοφίας και των Προτάσεων. Λευκωσία, 31 Αυγούστου 2004»), που υιοθετήθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση, στην οποία, ως γνωστό, ισχυρός συνέταιρος ήταν το ΑΚΕΛ, και στην οποία αναφέρεται ρητά ως ένα από τα βασικά μέτρα: «Συγκρότηση ομάδας επιστημόνων, αποτελούμενης από Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, για αναθεώρηση των βιβλίων της Ιστορίας» (σ. 16). Να πρόκειται άραγε για αποκύημα φαντασίας; Αυτά τα λέει, δηλαδή τα γράφει (scripta manent), χωρίς περιστροφές ο εξ Ουισκόνσιν των ΗΠΑ κ. Ανδρέας Καζαμίας στην έκθεσή του, αυτοχειροτονούμένος «σοφός», διεκδικώντας την θέση γκουρού σε θέματα Παιδείας του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Η αποστείρωση της αλήθειας

Η πιο πάνω πρόταση δεν είναι άσχετη προς τον κεντρικό στόχο όπως τον θέτει η Έκθεση (δηλ.ο κ. Καζαμίας) με την ακόλουθη θεμελιώδη στόχευση, στην οποία την πρώτη και ουσιώδη προτεραιότητα έχει η Ιστορία και η οποία διατυπώνεται με τα εξής πολυσήμαντα: «την απάλειψη των στενά εθνοκεντρικών και μονοπολιτισμικών και κατ’επέκταση εθνοδυϊστικών στοιχείων» (σ.4). Η στόχευση αυτή συνάπτεται με την σκοτεινή αρνητική εικόνα της Κυπριακής Εκπαίδευσης, και κατ’ επέκταση της Κυπριακής κοινωνίας, με τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς με τους οποίους τη φορτώνει, όπως την έχει σχηματίσει μέσα από τα σκούρα του γυαλιά από το γραφείο του εκεί στο μακρυνό Ουισκόνσιν, νομίζοντας έτσι ότι ικανοποιεί πλήρως τους εντολείς και εργοδότες του. «Το ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο της σύγχρονης Κυπριακής εκπαίδευσης» -σημειώνει στην Έκθεση του, σελ. 4- «παραμένει ελληνοκυπριακο-κεντρικό, στενά εθνοκεντρικό και πολιτιστικά μονολιθικό. Το σημερινό ιδεολογικό πλαίσιο αγνοεί την διαπολιτισμικότητα της κυπριακής κοινωνίας, καθώς και τον εξευρωπαϊσμό και την διεθνοποίηση της κυπριακής εκπαίδευσης». Βεβαίως για όλα αυτά ευθύνεται η εξάρτησή μας από την Ελλάδα. Γι’αυτό, ιδού η ρηζικέλευθος ρύθμιση, την οποία καλείται το Κυπριακό Υπουργείο να πραγματοποιήσει: «Σταδιακή μείωση της εξάρτησης της Κύπρου από την Ελλάδα» (σ. 10). Πράγμα το οποίο επιβεβαιώνει και ο κ. Υπουργός στην συνέντευξη του στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» (18/5/2008) σε σχετική ερώτηση της δημοσιογράφου. (Είναι και αυτό αποκύημα φαντασίας;)

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι όσοι εκστρατεύουν σήμερα με τόσο μένος εναντίον της Κυπριακής Παιδείας, με πρώτο στόχο τα βιβλία της Ιστορίας, αποβλέπουν αποκλειστικά και μόνο σε μιαν εξ υπαρχής και εκ βάθρων νέα συγγραφή της Ιστορίας της Κύπρου εθνικά αποστειρωμένης, τέτοια που να μην ενοχλεί οποιουσδήποτε άχρωμους και ασπόνδυλους χαμαιλέοντες και να μην προκαλεί ερυθρά εξανθήματα ιλαράς η αναφορά σε ελληνικές ρίζες και ελληνικό πολιτιστικό παρελθόν του τόπου αυτού. Σε ποιον άραγε τύπο σύγχρονου νεο-Κύπριου πολίτη αποβλέπουν, προβάλλοντας ως ιδεώδες το «διεθνιστικό» μοντέλο εκπαιδευτικής πολιτικής, και φιλοδοξώντας να τον παράγουν, υπό την προστατευτική ομπρέλα των 40 χιλιάδων κατοχικού τουρκικού στρατού, οι όψιμοι «επαναστάτες» επαναπροσεγγιστές (μετά την κατάληψη, ασφαλώς, των θερινών ανακτόρων του Τσάρου). Ο απλός ανυποψίαστος πολίτης καλείται να αναζητήσει τον τύπον αυτόν στο βιβλίο του Πρέσβη κ. Χρήστου Ζαχαράκι «Άκρως απόρρητο. Ειδικού χειρισμού. Κατάθεση μνήμης και στοχασμών 1979-2004». Και συγκεκριμένα στη σελίδα 343 και θα τον έχει ζωντανό, απτά σκιτσαρισμένο μπροστά του.

Ο Ανδρέας Παστελλάς είναι φιλόλογος