1)Γιατί βρήκε τρόπο να εντάξει τον Έλληνα ποδοσφαιριστή, με το πενιχρό ταλέντο και τα συγκεκριμένα σωματικά του προσόντα, μέσα σε ένα στυλ παιχνιδιού που, με σκληρή δουλειά και ψηλά επίπεδα ομαδικότητας, έβαλε την εθνική Ελλάδος στον παγκόσμιο ποδοσφαιρικό χάρτη.

2)Γιατί, παρά τα χρόνια του, δούλεψε σκληρά. Εκμεταλλεύτηκε τον γερμανικό του εργασιακό ζήλο με τον καλύτερο τρόπο και δεν έκανε ποτέ εκπτώσεις στο πλάνο του και στον τρόπο με τον οποίο εκείνος ήθελε να δουλεύει, παρά την κριτική που κατά καιρούς δεχόταν.

3)Γιατί αποτέλεσε όλα αυτά τα χρόνια μια αξιαγάπητη φιγούρα, η οποία προκαλούσε -θέλοντας και μη- την συμπάθεια του φιλάθλου.

4)Γιατί έβαλε την Ελλάδα στα τελικά του Euro 2004 στην Πορτογαλία, προκρινόμενη πρώτη πάνω από την Ισπανία, την οποία και κέρδισε στα προκριμα-τικά εκτός έδρας.

5)Γιατί οδήγησε την Ελλάδα στην μεγαλύτερη επιτυχία στην ιστορία του ελληνικού αθλητισμού και στην μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου: Στην κατάκτηση του ευρωπαϊκού τροπαίου το 2004.

6)Γιατί αμέσως μετά την κατάκτηση του ευρωπαϊκού είπε όχι σε δελεαστικότατη πρόταση της γερμανικής ομοσπονδίας για να αναλάβει την εθνική ομάδα της χώρας του, προτιμώντας να συνεχίσει στην Ελλαδίτσα, η οποία χάρη σε αυτόν μετατράπηκε σε Ελλαδάρα.

7)Γιατί οδήγησε την Ελλάδα στα τελικά του Euro 2008 στα γήπεδα της Αυστρίας και της Ελβετίας. Παρά τα κακά αποτελέσματα, προκρινόμενη για 2η συνεχόμενη φορά σε τελική φάση, η εθνική Ελλάδος απέδειξε ότι υπήρχε μια ισχυρή τάση σταθεροποίησής της στην ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ελίτ. Η εποχή του φτωχού συγγενή έδειχνε να παρέρχεται.

8)Γιατί οδήγησε την Ελλάδα στα τελικά του Μουντιάλ του 2010 στην Ν. Αφρική, επιβεβαιώνοντας την πιο πάνω τάση.

9)Γιατί στην Ν. Αφρική η εθνική πέτυχε τα πρώτα της τέρματα και την πρώτη της νίκη σε Μουντιάλ, νικώντας την Νιγηρία με 2-1, μετά από πολύ καλή εμφάνιση.

10) Γιατί και να θέλει ο Έλληνας να ξεχάσει τον Ρεχάγκελ, οι μαγικές μέρες του Ιουλίου του 2004 και ιαχές όπως «σήκωσέ το» και «δεν σταματώ να τραγουδώ ποτέ» θα του τον θυμίζουν για πάντα!

Ο Ρεχάγκελ, κατά την άποψή μου, θα μπορούσε να κριθεί για δύο πράγματα. Το πρώτο είναι η παροιμιώδης εμμονή του σε συγκεκριμένους ποδοσφαιριστές, ακόμη και αν υπήρχαν άλλοι καλύτεροι, ακόμη και αν τα «αγαπημένα του παιδιά» δεν είχαν καλή απόδοση στις ομάδες τους ή δεν είχαν καν ομάδες. Το δεύτερο είναι το γεγονός ότι οκτώ τόσα χρόνια στην Ελλάδα και δεν έμαθε γρι ελληνικά, γεγονός που τον καθιστούσε εξαρτώμενο από τον Γιάννη Τοπαλίδη.

Τι είναι αυτά τα μικρά όμως μπροστά στην προσφορά του Γερμανού στο ελληνικό ποδόσφαιρο και στην εθνική υπερηφάνεια του Έλληνα; Από τα βάθη της καρδιάς μας, όλοι όσοι παρακολουθήσαμε όλα αυτά τα χρόνια την πορεία της εθνικής, οφείλουμε ένα μεγάλο danke sehr στον αρχιτέκτονα του σύγχρονου ελληνικού θαύματος. Άλλωστε, από τον Ιούλιο του 2004 έχουμε να σηκώσουμε κεφάλι…

Στην αρχή της λαμπερής ευρωπαϊκής διαδρομής της κυπριακής ομάδας όλοι είχαμε σπεύσει να παρατηρήσουμε ότι, στο τέλος της, σημασία δεν θα είχε τόσο το αποτέλεσμα, όσο αυτή η συμμετοχή. Ότι ο προορισμός δεν θα ήταν τόσο σημαντικός, όσο το ίδιο το ταξίδι. Εν τέλει, η ιστορία μας διέψευσε…

Το ΑΠΟΕΛ κληρώθηκε σε έναν όμιλο που δεν άφηνε πολλές πιθανότητες διάκρισης. Προσωπικά, έχοντας υπόψη τα μεγάθη που θα έβρισκε μπροστά του, θεώρησα, με το άκουσμα της κλήρωσης, ότι το ρεαλιστικό σενάριο συγκομιδής βαθμών θα ήταν 0-2 βαθμοί. Ας μην θεωρήσει κανείς ότι το γεγονός ότι συγκέντρωσε εν τέλει τρεις βαθμούς δεν σημαίνει παταγώδη διάψευση των «ρεαλιστικών» μου προσδοκιών. Κάθε άλλο: Σε αυτό το επίπεδο, ένας βαθμός σημαίνει πολλά. Και αυτό, στην περίπτωση του ΑΠΟΕΛ, για δύο λόγους:

1.Με τους τρεις βαθμούς που συνέλεξε, το ΑΠΟΕΛ αποκόμισε ένα επιπλέον οικονομικό όφελος του ύψους των 1,2 εκ. ευρώ. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι έχει να ξοδέψει αυτά τα λεφτά, επιπλέ-ον από το αρχικό ελάχιστο υπολογισμένο όφελος. Μιλάμε για ένα ποσό που, για τα κυπριακά δεδομένα, δεν είναι και μικρό. Μπορεί να μεταφραστεί από το ετήσιο συμβόλαιο τριών-τεσσάρων παικταράδων από το «πάνω ράφι», μέχρι μια γερή προκαταβολή για ένα καινούριο προπονητικό κέντρο.

2.Το ΑΠΟΕΛ βρέθηκε μόλις ένα τέρμα από την πρόκρισή του στην επόμενη φάση του Europa League μέσω της κατάληψης της 3ης θέσης. Και αυτό θα συνέβαινε αν η Ατλέτικο δεν ισοφάριζε στο 92′ την Τσέλσι ή αν το ΑΠΟΕΛ δεν ισοφαριζόταν από την Ατλέτικο στο ΓΣΠ ή αν ισοφάριζε την Πόρτο ή την Τσέλσι στο μεταξύ τους παιχνίδι στην κυπριακή πρωτεύουσα. Ένα μόλις τέρμα μακριά από την μεγαλύτερη διάκριση στην ιστορία του κυπριακού αθλητισμού και από μια ακόμη μεγαλύτερη οικονομική ένεση.

Πέραν της βαθμολογικής συγκομιδής και του «παρά λίγο», υπάρχουν και μερικά συμπεράσματα για την αγωνιστική παρουσία του ΑΠΟΕΛ. Ας τα δούμε εν τάχει:

1.Το δυνατό σημείο του ΑΠΟΕΛ ήταν, σχεδόν σε όλα τα παιχνίδια, το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Μπαίνοντας στα παιχνίδια, κυρίως με Ατλέτικο εκτός και εντός, με Πόρτο εκτός και με Τσέλσι εκτός, ο ΑΠΟΕΛ ξεκινούσε τον αγώνα τουλάχιστον σαν ίσος προς ίσον. Το γεγονός ότι δεν είχε διάρκεια σε αυτή του την απόδοση , με αποτέλεσμα να δέχεται στην συνέχεια πίεση, συνιστά φυσιολογικό αποτέλεσμα της ποιοτικής του διαφοράς από τους αντιπάλους του.

2.Το αδύνατο σημείο του ΑΠΟΕΛ υπήρξε (για όλους τους αγώνες πλην του τελευταίου στο Λονδίνο) το σκοράρισμα. Αν και αμυντικά στάθηκε αρκετά καλά, αν και στο κέντρο έκανε κουμάντο για μεγάλα διαστήματα σε όλα τα παιχνίδια (πλην αυτού με την Πόρτο στο ΓΣΠ), εν τούτοις δεν δημιούργησε πολλές σημαντικές ευκαιρίες για γκολ. Αυτό οφείλεται στο αγωνιστικό στυλ που έχει δώσει ο Γιοβάνοβιτς στην ομάδα από πέρυσι: Πολύ «πάσιγκ-γκέιμ» και κυκλοφορία της μπάλας, λίγες ευκαιρίες και νίκη με στενό σκορ. Ένα αγωνιστικό στυλ που έδωσε το πρωτάθλημα στο ΑΠΟΕΛ διά περιπάτου, δεν ήταν όμως αρκετό για να «απογειώσει» την ομάδα σε επίπεδο ομίλων Τσάμπιονς Λιγκ.

3.Στα αξιοσημείωτα περνάει και το γεγονός ότι το ΑΠΟΕΛ δεν γεύτηκε την ήττα με πάνω από ένα γκολ διαφορά στα δώδεκα ευρωπαϊκά παιχνίδια που έδωσε φέτος. Αυτό οφείλεται σε τρεις παράγοντες: Στην κατοχή της μπάλας για μεγάλα χρονικά διαστήματα, στην οποία αναφερθήκαμε πιο πάνω, στο πολύ δυνατό κέντρο της άμυνάς του και στον Σάκη Χιώτη.

4.Κατά την προσωπική μου άποψη, πέραν του Χιώτη, ο ποδοσφαιριστής που διακρίθηκε στην φάση των ομίλων (χωρίς αυτό να σημαίνει υστέρησε κάποιος), με κριτήριο την διάρκεια στην απόδοσή του σε όλα τα ματς των ομίλων, είναι ο Χέλιο Πίντο. Ο Πορτογάλος, παρά το αργό του σκαρί, κατάφερε και έβαλε όλη την τεχνική του να δουλέψει μέσα στο ευρωπαϊκό γκαζόν, κράτησε μπάλα, ελευθέρωσε τους επιθετικούς και έδωσε πολύτιμες βοήθειες τόσο στα άκρα, όσο και στον άξονα του κέντρου, επιθετικά και ανασταλτικά.

5.Σε αυτή την φάση των ομίλων το ΑΠΟΕΛ κατόρθωσε και πέτυχε το, κατά την άποψή μου πάντα, μεγαλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία του κυπρι-ακού ποδοσφαίρου σε επίπεδο συλλόγων: Το «Χ» με την Τσέλσι στο Στάμφορντ Μπριτζ. Η αξία αυτού του αποτελέσματος έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι η λονδρέζικη ομάδα είναι αυτή την περίοδο η πιο φορμαρισμένη ομάδα στην Αγγλία και, κατά πάσα πιθανότητα, σε όλη την Ευρώπη. Πρόκειται για μια καλοκουρδισμένη μηχανή που αγωνίστηκε σχεδόν πάνοπλη, παρά το γεγονός ότι είχε την πρώτη θέση στο τσεπάκι, η οποία δεν θυμόταν πότε είχε δεχτεί για τελευταία φορά δύο γκολ στο γήπεδό της. Και το ΑΠΟΕΛ της υπενθύμισε το συναίσθημα!

Σε αυτά τα ολίγα συνοψίζεται η τελευταία γεύση που μας άφησε στα χείλη το ταξίδι του ΑΠΟΕΛ στα αστέρια. Και, αν και κινδυνεύω να χαρακτηριστώ γραφικός και επαναλαμβανόμενος, κλείνω με το χιλιοειπωμένο: Το κυπριακό ποδόσφαιρο δεν είναι πλέον ο φτωχός συγγενής της Ευρώπης. Έχει ανέβει επίπεδα και έχει αφήσει πίσω του άλλα, υποδεέστερα πλέον, πρωταθλήματα. Και δεν έχω αμφιβολία ότι η ανοδική του πορεία θα συνεχιστεί.

•Την δυναμικότητα του αντιπάλου. Μια από τις πέντε κορυφαίες ομάδες ενός εκ των δύο κορυφαίων πρωταθλημάτων της Ευρώπης.

•Το είδος του ποδοσφαίρου που μπορεί να παίξει ο αντίπαλος. Απόλυτο επιθετικό ποδόσφαιρο, με ταχύτατες εναλλαγές της μπάλας και δυνατότητες ατομικού παιχνιδιού, με βασικούς εκφραστές τους Αγκουέρο, Σιμάο, Μάξι, Φορλάν, Χουράδο (θυμηθείτε τι τράβηξε ο ΠΑΟ).

•Την σημασία που έχει και ο παραμικρός βαθμός, ειδικά για μια ομάδα σαν την Ατλέτικο, η οποία είναι εκ των προτέρων καταδικασμένη να διεκδικήσει πρόκριση στην επόμενη φάση.

Με το που θα δημοσιευτεί αυτό το άρθρο το ΑΠΟΕΛ θα έχει παίξει και κατά της Τσέλσι στο ΓΣΠ. Λίγη σημασία έχει το αποτέλεσμα απέναντι στην πιο φορμαρισμένη ομάδα του άλλου από τα δύο κορυφαία πρωταθλήματα στην Ευρώπη. Εκείνο που ικανοποιεί όλους τους φίλους του ΑΠΟΕΛ, τους Κύπριους και, γενικά, τους Έλληνες φιλάθλους, είναι το πλέον αποδεδειγμένο γεγονός: Το ΑΠΟΕΛ μπορεί να κοιτάξει στα μάτια οποιονδήποτε αντίπαλο. Πέραν του οικονομικού άλματος (το κοντέρ γράφει συν 400 χιλιάδες), αυτό είναι που έχει σημασία. Με την Παρτιζάν το ΑΠΟΕΛ δημιούργησε προσδοκίες και ελπίδες. Με την Κοπεγχάγη τις επιβεβαίωσε και με την Ατλέτικο εδραιώνει την επιτυχία του, αλλά και του κυπριακού ποδοσφαίρου γενικότερα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Από τεχνικής άποψης, η μεγάλη φετινή επιτυχία του ΑΠΟΕΛ διαφέρει από την περσινή της Ανόρθωσης στο εξής: Το ΑΠΟΕΛ δεν στηρίζεται μόνο στην ολοκληρωμένη αμυντική λειτουργία (απόλυτη αυτοσυγκέντρωση στα σέντερ μπακ, «μαζεμένα» πλάγια μπακ με πολύτιμες βοήθειες από τα χαφεξτρέμ και αμυντικά χαφ… χωρίς ανάσες). Αντί αυτού, εφαρμόζει άψογα το «πάσινγκ γκέιμ» -το οποίο ειρήσθω εν παρόδω το κατέστησε πέρυσι κυρίαρχο στο κυπριακό πρωτάθλημα- και στην Ευρώπη, τουλάχιστον για ένα ημίχρονο. Με κατοχή της μπάλας και έλεγχο του κέντρου έμεινε όρθιο στο Βελιγράδι, παρά το γρήγορο γκολ που δέχτηκε. Με την ίδια συνταγή έθεσε βάσεις πρόκρισης στο πρώτο ημίχρονο του κρίσιμου αγώνα με την Κοπεγχάγη στο ΓΣΠ, για έχει την πολυτέλεια στο Β’ ημίχρονο να περιοριστεί ανώδυνα σε παθητικό ρόλο. Με το πάσιγκ γκέιμ επίσης «σπατάλησε» το κρίσιμο από αγωνιστικής και ψυχολογικής άποψης πρώτο ημίχρονο στην Μαδρίτη, με αποτέλεσμα να κερδίσει πολύτιμο χρόνο, να αποσυντονίσει τους Ισπανούς και, στο τέλος, να κατακτήσει παλληκαρίσια τον βαθμό της ισοπαλίας. Το ΑΠΟΕΛ παίρνει το ρίσκο της δημιουργίας απέναντι σε ομάδες μεγαλύτερης (έως και πολύ μεγαλύτερης) αξίας και, μέχρι τώρα, δικαιώνεται. Αξίζει επίσης να σημειωθεί το εξής: Όταν το ΑΠΟΕΛ έχει στο χέρι το αποτέλεσμα που επιθυμεί, δύσκολα αυτό ανατρέπεται. Παρά την πίεση των τελευταίων λεπτών σε ΓΣΠ με Κοπεγχάγη και Βιθέντε Καλντερόν με Ατλέτικο, η ομάδα άντεξε. Η αδυναμία των τελευταίων λεπτών συνιστούσε παλαιότερα χαρακτηριστικό των κυπριακών ομάδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (και της Εθνικής Κύπρου, αλλά και του ιδίου του ΑΠΟΕΛ), αφού σε αυτό το διάστημα δέχονταν συχνά κρίσιμα γκολ.

Το ΑΠΟΕΛ εφαρμόζει το απόλυτο ομαδικό ποδόσφαιρο. Εν τούτοις, αξίζει ιδιαίτερη μνεία σε τρεις συντελεστές αυτής της επιτυχίας: 1) Στον προπονητή Ιβάν Γιοβάνοβιτς, για το μαεστρικό του στήσιμο και γενικότερα για την δουλειά που κάνει εδώ και ενάμισι χρόνο. 2) Στον τερματοφύλακα Σάκη Χιώτη, που «βγάζει» σίγουρα γκολ και εμπνέει ασφάλεια (χερ Όττο, μην σφυρίζετε αδιάφορα…). 3) Στον Πολωνό διεθνή Καμίλ Κοσόφσκι. Ο σπουδαίος αυτός ποδοσφαιριστής ανέλαβε το βάρος του αγωνιστικού ηγέτη της ομάδας την στιγμή που έπρεπε και απέδειξε ότι στο ΑΠΟΕΛ υπάρχουν παίκτες που μπορούν από μόνοι τους να κάνουν την διαφορά, ακόμα και στο Τσάμπιονς Λιγκ.

Ένας βιρτουόζος του σύγχρονου ποδοσφαίρου

Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο έχει επέλθει μια σημαντική αλλαγή ως προς την επιθετική λειτουργία των ομάδων: Η ανάπτυξη έχει πλέον φύγει από τα πόδια του κλασσικού «δεκαριού», του παίχτη με την υψηλή τεχνική κατάρτιση, την κάθετη μπαλιά-διαβήτη και τον ελεύθερο ρόλο στον μεσοεπιθετικό χώρο. Τέτοιοι παίχτες σπανίζουν πλέον στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Ο Ζινεντίν Ζιντάν μπορεί να χαρακτηριστεί ο τελευταίος πολύ μεγάλος από αυτούς. Σήμερα, σχεδόν όλα τα πρωτοκλασάτα και παγκόσμιας αχτινοβολίας αστέρια του σύγχρονου ποδοσφαίρου (Μέσι, Τζέραρντ, Ετό, Ρονάλντο, Κακά, Ρούνεϊ, Ντρογκπά, Ριμπερί, Ροναλντίνιο, Ανρί, Ρομπέν, Βίγια, Ρομπίνιο κ.λπ.) αγωνίζονται σε άλλες θέσεις ή τουλάχιστον δεν περιορίζονται στον ρόλο του δεκαριού. Παλαιότερα, παίχτες όπως ο Πελέ, ο Μαραντόνα, ο Πλατινί, ο Ριβάλντο, ο Ζιντάν, κλασσικά δεκάρια, άφηναν την σφραγίδα τους όπου και αν αγωνίζονταν. Τώρα πλέον οι παίχτες-κλειδιά του μεσοεπιθετικού χώρου αγωνίζονται στις πτέρυγες. Είναι πιο γρήγοροι, προτιμούν τις μικρές σέντρες από τα πλάγια και συγκλίνουν προς την περιοχή του αντιπάλου, με αποτέλεσμα να σκοράρουν συχνά. Έτσι παίζεται σήμερα το παιχνίδι. Ο Πρέντραγκ Τζορτζεβιτς είναι ο κλασσικός ακραίος μεσοεπιθετικός του σύγχρονου ποδοσφαίρου: Τρέχει την γραμμή, συνεργάζεται με το μπακ-χαφ που τον καλύπτει, αλλάζει παιχνίδι στην άλλη πλευρά, σεντράρει κατευθείαν στην καρδιά της αντίπαλης περιοχής ψάχνοντας τον κεντρικό επιθετικό και όχι σπάνια, συγκλίνει και σκοράρει ο ίδιος. Προσοχή: Ο παλιός κλασσικός εξτρέμ κρατάει την γραμμή και την εξαντλεί μέχρι το κόρνερ. Ο σύγχρονος ακραίος μεσοεπιθετικός συγκλίνει και γίνεται δεύτερος ή τρίτος επιθετικός. Αυτός είναι ο Τζόλε: Η επιτομή του σύγχρονου ποδοσφαίρου. Ό,τι καλύτερο έχει δει η Ελλάδα από τα αριστερά και ένας Θεός ξέρει μέχρι που μπορούσε να φτάσει αν έφευγε κάποια στιγμή από την Α’ Εθνική για τα σαλόνια της Ευρώπης.

Ένας ολοκληρωμένος αρχηγός

Από το 2002 ο Τζόρτζεβιτς φορούσε στο μπράτσο το περιβραχιόνιο του αρχηγού του Ολυμπιακού. Ήδη στην ώριμη ηλικία των τριάντα ετών, είχε έξι χρόνια παρουσίας στον Ολυμπιακό στην πλάτη του. Ο ποδοσφαιρικός του χαρακτήρας είναι σπάνιος: Μέσα στο γήπεδο ήταν παθιασμένος και διε-κδικητικός, αλλά πάντα σοβαρός και ποτέ προκλητικός. Πάντοτε συζητούσε ή και αμφισβητούσε τις αποφάσεις των διαιτητών, μέσα όμως στα όρια της ανοχής. Σαν πραγματικός αρχηγός έπαιρνε στην πλάτη του την ομάδα απέναντι στις αποφάσεις του διαιτητή. Όχι ότι ο Ολυμπιακός είχε τα τελευταία δεκατρία χρόνια πρόβλημα με την διαιτησία (το αντίθετο θα έλεγα…), όμως ο αρχηγός θεωρούσε πάντοτε υποχρέωσή του να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της ομάδας μέσα στο χορτάρι. Είναι και αυτό ένα μέρος του παιχνιδιού. Χαρακτηριστική είναι η εικόνα του Τζόλε με το απορημένο ύφος και τα ανοιχτά χέρια να διαμαρτύρεται στον διαιτητή, επαναλαμβάνω όμως, πάντοτε σε κόσμια πλαίσια.

Επιπλέον, ένας αρχηγός παίρνει την ομάδα στους ώμους του σε όλες τις δύσκολες στιγμές. Εκεί που η μπάλα «καίει» και χρειάζονται «άντερα». Μια τέτοια στιγμή σε έναν αγώνα είναι πάντοτε το πέναλτι. Για πολλά χρόνια δεν τολμούσε κανείς να αγγίξει την μπάλα όταν ο Ολυμπιακός κέρδιζε πέναλτυ. Εκτός βέβαια αν για κάποιο λόγο ο Τζόλε δεν αγωνιζόταν.

Τίτλοι να φαν και οι κότες…

Η πιο σημαντική στιγμή για έναν ποδοσφαιριστή και δη για έναν αρχηγό είναι όταν καλείται να σηκώσει ένα κύπελλο στον αέρα, το τρόπαιο μιας κατάκτησης που απαίτησε κόπους και μόχθους μιας ολόκληρης χρονιάς. Πόσοι και πόσοι ποδοσφαι-ριστές δεν κρέμασαν τα παπούτσια χωρίς να γευτούν την υπέρτατη χαρά του ποδοσφαίρου και του αθλητισμού γενικότερα. Από την άλλη, πόσο ασυγκράτητος είναι ο ενθουσιασμός ενός αρχηγού όταν φιλάει το κύπελλο και, εν συνεχεία, το σηκώνει εκστασιασμένος, μεταβιβάζοντας τον ενθουσιασμό του στα πλήθη των οπαδών της ομάδας του. Για τον Τζόλε ο ενθουσιασμός αυτός ήταν αισθητός τα πρώτα χρόνια της αρχηγίας του. Από κάποιο σημείο και μετά, οι τίτλοι έγιναν ρουτίνα. Τόσο που μόλις που έσκαγε ένα χαμόγελο όταν σήκωνε το κύπελο… Μάλιστα, σε μια περίπτωση, συγκεκριμένα πέρυσι, ο αρχηγός είχε αντικατασταθεί κατά την διάρκεια του αγώνα, παραχωρώντας το περιβραχιόνιο στον Τάσο Πάντο. Την ώρα της απονομής δεν μπήκε καν στον κόπο να πάει να παραλάβει το κύπελλο και έγνεψε στον Πάντο χαρακτηριστικά να το παραλάβει εκείνος… Και πώς να μην έχει χορτάσει ένας ποδοσφαιριστής από τίτλους, όταν την τροπαιοθήκη του κοσμούν δώδεκα πρωταθλήματα και τέσσερα κύπελλα; Σημειώστε ότι έχει κατακτήσει ένα πρωτάθλημα περισσότερο από την ΑΕΚ, την τρίτη σε κατακτήσεις ομάδα στην Ελλάδα! Πρόκειται λοιπόν για ένα εκπληκτικό επίτευγμα. Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να ισχυριστεί ότι ο Ολυμπιακός ήταν ούτως ή άλλως ένα πανίσχυρο σύνολο και απλώς έτυχε ο Τζόρτζεβιτς να έχει μακροχρόνια παρουσία σε μια εποχή που η πρωτοκαθεδρία του ήταν συνεχής και αδιαμφισβήτητη. Σύμφωνοι, αλλά ο Τζόλε ήταν όλα αυτά τα χρόνια βασικός, ενώ με εξαίρεση την φετινή χρονιά (στην παρουσία του ταλαντούχου αλλά δύστροπου Λέτο) δεν υπήρχε άλλος αντάξιός του αριστεροπόδαρος μεσο-επιθετικός στην ομάδα. Οι 341 συμμετοχές και τα 128 τέρματα σε πρωτάθλημα, κύπελλο, Champions League και κύπελλο UEFA λένε πολλά.

Αυτά λοιπόν τα ολίγα για τον αρχηγό του Ολυμπιακού που αποφάσισε, μετά από μια μεστή και ζηλευτή καριέρα, να εγκαταλείψει την ενεργό δράση. Μετά από όσα έχουμε αναφέρει, νομίζω ότι σας πείσαμε ότι το κατά πόσον ο Τζόρτζεβιτς είναι ή όχι ο πιο επιτυχημένος ποδοσφαιριστής στην ιστορία του Ολυμπιακού ουδεμία σημασία έχει. Όταν μιλά η ποδοσφαιρική αξία που εξόφθαλμα προδίδει την αλήθεια μέσα στο χορτάρι, όταν μιλούν οι συμμετοχές, τα τέρματα και οι τίτλοι, κάθε άλλος χαρακτηρισμός είναι περιττός και υποδεέστερος.

Παρακολουθώντας κανείς το ελληνικό και το κυπριακό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου βλέπει δύο εντελώς διαφορετικούς ποδοσφαιρικούς κόσμους, αλλά συνάμα και τόσο όμοιους… Η διαφορά έγκειται στην μονοτονία του ελληνικού πρωταθλήματος και στην δράση και το ενδιαφέρον που παρουσιάζει το κυπριακό. Η ομοιότητα έγκειται στις νοοτροπίες της “μουρμούρας” και του φανατισμού, αλλά και της εξ’ αυτών εκτρεφόμενης βίας. Και εξηγούμαι:

Απαραίτητο αξεσουάρ, ένα ζευγάρι κυάλια…

Στην Ελλάδα ο Ολυμπιακός έχει καθαρίσει το πρωτάθλημα προ πολλού. Από την έναρξη ίσως του Β’ Γύρου ξέραμε ότι ο συναγωνισμός που θα αντιμετώπιζε θα ήταν από πενιχρός έως ανύπαρκτος. Πολλοί μεμψιμοιρούν συχνά περί ευνοϊκής αντιμετώπισης των πρωταθλητών από τη διαιτησία, κυρίως μέσα στο γήπεδό τους. Εν τούτοις, προσωπική μου άποψη είναι ότι μυστικό του Ολυμπιακού δεν είναι άλλο από, αφ’ ενός, την μεγάλη κλάση ορισμένων ποδοσφαιριστών του και, αφ’ εταίρου, την παρουσία ενός πολύ καλού προπονητή στον πάγκο του. Ποδοσφαιριστές όπως οι Ντιόγκο, Γκαλέτι, Μπελούτσι, Λέτο και Ντουντού σπάνια έρχονται στο ελληνικό πρωτάθλημα. Ας μην υποτιμούμε βέβαια και την παρουσία στην ομάδα Ελλήνων -σταθερών αξιών- όπως οι Νικοπολίδης, Τοροσίδης, Άντζας και Παπαδόπουλος. Από την άλλη ο Ερνέστο Βαλβέρδε απέδειξε με την δουλειά του ότι δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι μόχθησαν στο λιμάνι για να τον πείσουν να αναλάβει τις τύχες των ερυθρολεύκων, ούτε φυσικά το γεγονός ότι τώρα μοχθούν εξ’ ίσου για να τον πείσουν να παραμείνει και για τα επόμενα χρόνια. Θα μου πείτε βέβαια ότι και τα προηγούμενα χρόνια, όταν πολλές φορές ο Ολυμπιακός είχε στον πάγκο του προπονητές ανάγκης με αποτέλεσμα στην ουσία την ομάδα να προπονεί ο «αυτόματος», πάλι κέρδιζε και πάλι σήκωνε τα πρωταθλήματα. Σύμφωνοι. Η διαφορά όμως του Ολυμπιακού του Βαλβέρδε δεν είναι ούτε οι νίκες από μόνες τους, ούτε το θέαμα που σε αρκετά παιχνίδια πρόσφερε μέσα στο γήπεδό του. Η διαφορά είναι ότι ο Ολυμπιακός του Βαλβέρδε δεν δέχεται γκολ. Όταν στα μισά σχεδόν του Β’ Γύρου έχεις δεχθεί μόλις 8 γκολ, αυτό δεν μπορεί παρά να λέει πολλά για την αμυντική λειτουργία της ομάδας, έργο αποκλειστικά του προπονητή. Συνεπώς, η τεράστια διαφορά του Ολυμπιακού από τον δεύτερο ΠΑΟΚ και τον τρίτο ΠΑΟ (11 και 12 βαθμοί αντιστοίχως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές) ας μην ξενίζει κανέναν. Καμία από τις ομάδες που ακολουθούν δεν έχει αποδείξει ότι είναι ολοκληρωμένη στο βαθμό που είναι οι Πειραιώτες, ούτε ότι διαθέτει αυτό που λέμε «μέταλο πρωταθλητή», στοιχείο απαραίτητο για την σταθερότητα στο μέγιστο δυνατό μέρος του μαραθωνίου. Γι’ αυτό και οι διώκτες τους χρειάζονται κυάλια για να τους δουν στη βαθμολογία… Κάτι που φυσικά είναι πολύ κακό και για το ενδιαφέρον, αλλά και για την περεταίρω ποιοτική εξέλιξη του πρωταθλήματός μας.

Το μπουκάλι με τους σκορπιούς…

Από την άλλη, στο κυπριακό πρωτάθλημα ισχύει το άκρως αντίθετο: Τρεις ομάδες φαίνεται ότι θα κυνηγούν η μια την άλλη μέχρι τελικής πτώσεως. Αν και την ώρα που γραφόταν το άρθρο η Ανόρθωση είχε μείνει τέσσερις βαθμούς πίσω από τους πρωτοπόρους ΑΠΟΕΛ και Ομόνοια, εν τούτοις τίποτα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να ανατραπεί αυτό το σκηνικό μέχρι την λήξη της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος. Πολλώ δε μάλλον στα play off, όπου οι τρεις τους (μαζί με άλλη μια ομάδα, πιθανότατα τον φορμαρισμένο Απόλλωνα) θα “αλληλοεξοντωθούν”, με έπαθλο το στέμμα του πρωταθλητή. Στην φάση αυτή, εάν και εφ’ όσον διατηρηθούν οι τωρινές ισορροπίες και οι τρεις διεκδικητές θα είναι κοντά ο ένας στον άλλο, το πρωτάθλημα θα μοιάζει με ένα μπουκάλι μέσα στο οποίο θα είναι κλεισμένοι τρεις δηλητηριώδεις σκορπιοί, οι οποίοι θα καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες αλληλοεξόντωσης και, ταυτόχρονα, επιβίωσης. Στο τέλος βέβαια μόνο ο ένας θα βγει ζωντανός από το μπουκάλι. Καμία πρόβλεψη δεν είναι δυνατό να γίνει. Η Ομόνοια έχει τα αστέρια που μπορούν να κάνουν την διαφορά, ο ΑΠΟΕΛ έχει την οργάνωση, την τεχνική κατάρτιση και την σταθερότητα σε ψηλά επίπεδα αποτε-λεσματικότητας και απόδοσης, η Ανόρθωση έχει τον θαυματοποιό Τιμούρ, αλλά και το «κοκαλάκι της νυχτερίδας», στοιχεία τα οποία την βοήθησαν να φτάσει πολύ ψηλά φέτος. Για να δούμε τι μας περιμένει…

Μουρμουρητά, φανατισμός και… τα συναφή

Ας πάμε λοιπόν και στη μεγάλη ομοιότητα των δύο πρωταθλημάτων: Τα μουρμουρητά και ο φανατισμός, στοιχεία που εκτρέφουν τη βία στους αγωνιστικούς χώρους, την οποία για μια ακόμα χρονιά δεν… στερηθήκαμε στα ελληνικά και τα κυπριακά γήπεδα. Δεν αναφέρομαι στους κοινωνικούς (ή καλύτερα κοινωνιολογικούς) παράγοντες που ενδεχομένως να συντείνουν στην έξαρση της βίας στα πλαίσια αθλητικών διοργανώσεων. Μιλάω αποκλειστικά για τις ευθύνες των ανθρώπων του ποδοσφαίρου στην συντήρηση του φαινομένου. Δέστε, λοιπόν, ξανά ένα φιλμ που το έχετε δει πολλάκις οι ποδοσφαιρόφιλοι και στα δύο πρωταθλήματα: Σε ένα μεγάλο ντέρμπι κορυφής, επιθετικός ποδοσφαιριστής διεκδικεί την μπάλα με αμυντικό στην αντίπαλη περιοχή. Ο αμυντικός τον αγγίζει λίγο, ο επιθετικός βουτάει σαν ιπτάμενος σκίουρος, ο διαιτητής του δείχνει κίτρινη για θέατρο και όλοι οι συμποδοσφαιριστές του πέφτουν πάνω στον διαιτητή. Μετά από πολλές τέτοιες στιγμές έντασης και με την κερκίδα να ορύεται με συνθήματα εναντίον μελών της οικογένειας του διαιτητή, το παιχνίδι τελειώνει με ήττα της ομάδας του «κιτρινισμένου» επιθετικού με ένα γκολ διαφορά. Τα αίματα ανάβουν, το γκαζόν είναι γεμάτο από μπουκάλια και άλλα αντικείμενα, οι παράγοντες των ηττημένων παρελαύνουν φωνασκούντες στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις, μαινόμενοι οπαδοί της ηττημένης ομάδας εκτονώνονται με sms και τηλεφωνήματα στις διάφορες αθλητικές εκπομπές, οι οπαδοί των νικητών τους πικάρουν και στο επόμενο μεταξύ τους παιχνίδι (ή σε κάποιο στημένο ραντεβού σε ουδέτερο έδαφος) πέφτει το ξύλο της αρκούδας. Απολογισμός: Τραυματισμοί, καταστροφές και το γόητρο του ποδοσφαιρικού κόσμου της χώρας να αιμορραγεί. Εκ των υστέρων βέβαια όλοι καταδικάζουν και «λαμβάνουν μέτρα κατά της βίας».

Ποιος φταίει για όλα αυτά; Νοοτροπίες και μόνο νοοτροπίες, μικρότητες και συμπλεγματικές συμπεριφορές που καλλιεργούνται, κυρίως, από τους παράγοντες των ομάδων και, δυστυχώς, (αυτό συμβαίνει κυρίως στην Ελλάδα) από συναδέλφους δημοσιογράφους. Νοοτροπίες που άλλοτε οφείλονται σε φαυλότητες του μυαλού και άλλοτε σε συμφέροντα. Προσωπικά δεν είμαι από εκείνους που τους αρέσει να χαϊδεύουν αυτιά, ούτε φυσικά να αυτοϊκανοποιούνται με αστήρικτες ελπίδες. Πιστεύω, και το λέω ευθαρσώς, ότι τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο, υπό τις παρούσες κοινωνικές συνθήκες και στα πλαίσια των υπαρχουσών νοοτροπιών, το πρόβλημα ΔΕΝ ΛΥΕΤΑΙ. Τα μέτρα που λαμβάνει ή που μπορεί να λάβει η συντεταγμένη πολιτεία μόνο μετριασμό της κατάστασης μπορούν να επιτύχουν, ή μετάθεση της βίας εκτός των αγωνιστικών χώρων (αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουν να λαμβάνονται μέτρα, κάθε άλλο). Μόνο ριζικές αλλαγές στον τρόπο σκέψης μπορούν σπάσουν τον φαύλο κύκλο της βίας και του φανατισμού. Αλλαγές οι οποίες θα καταστήσουν, επιτέλους, δεδομένο στο συλλογικό μας υποσυνείδητο ότι το ποδόσφαιρο είναι απλά ένα παιχνίδι. Και, δυστυχώς, αυτές οι αλλαγές δεν επιβάλλονται μόνο με πολιτικές αποφάσεις, αλλά κυρίως σμιλεύονται με το πέρασμα του χρόνου στον συλλογικό τρόπο ζωής μας, μέσα από αλληλεπιδράσεις μεταξύ όλων, από τον αρχηγό του κράτους μέχρι τον τελευταίο πιτσιρικά με το κασκόλ στο λαιμό και την πέτρα στο χέρι.

Μπορεί ο αποκλεισμός της Ανόρθωσης από την συνέχεια των ευρωπαϊκών κυπέλλων να μας στεναχώρησε, εν τούτοις αυτό δεν μειώνει ούτε κατ’ ελάχιστο την μεγάλη πορεία που πραγματοποίησε. Όλοι οι Έλληνες φίλαθλοι οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Ανόρθωση για την περηφάνια που μας χάρισε τους τελευταίους μήνες. Και λέω όλοι οι Έλληνες διότι δεν είναι μόνο οι Ελληνοκύπριοι που χάρηκαν την μεγάλη αυτή πορεία, αλλά και οι Ελλαδίτες. Κυρίως δε οι κάτοικοι της ελληνικής επαρχίας, όσοι τόσα χρόνια έβλεπαν τις τοπικές τους κοινωνίες να υποεκπροσωπούνται στο ελληνικό πρωτάθλημα και, πόσο μάλλον, στην Ευρώπη. Όσοι αρνούνταν ή, εν τέλει, αναγκάζονταν να εξαργυρώσουν την αγάπη τους για το ποδόσφαιρο με τον εύκολο τρόπο, υποστηρίζοντας μία από τις τρεις μεγάλες ομάδες του κέντρου. Όσοι έβλεπαν τις ομάδες της περιοχής τους να ανεβοκατεβαίνουν κατηγορίες, την ώρα που το ποδοσφαιρικό κεφάλαιο αποφάσιζε ότι ελληνικό ποδόσφαιρο σημαίνει μόνο Ολυμπιακός, ΠΑΟ και ΑΕΚ. Για πρώτοι φορά οι Έλληνες της επαρχίας είχαν ομάδα να υποστηρίζουν στην Ευρώπη, χωρίς να αισθάνονται καθόλου τύψεις. Γι’ αυτό, πιστέψτε με, δεν είναι μόνο οι Κύπριοι που το χάρηκαν. Η Ανόρθωση επανέφερε το χαμόγελο στο πρόσωπο όλων όσων ασχολούμαστε με το ταλαίπωρο ελληνικό ποδόσφαιρο. Επιπλέον, επανέφερε την ελληνική σημαία στα ευρωπαϊκά γήπεδα και υπενθύμισε σε όλα τα παχύδερμα ανά την Γηραιά Ήπειρο (του γράφοντος μη εξαιρουμένου) ότι στην νοτιοανατολική εκείνη εσχατιά της “πολιτισμένης” ηπείρου μας συντελείται ακόμη το έγκλημα της εισβολής, της κατοχής και της διχοτόμησης. Γι’ αυτό λοιπόν της αξίζει ένα μεγάλο ευχαριστώ!

Αγωνιστικά

Αγωνιστικά, γίναμε όλο αυτό το διάστημα μάρτυρες ενός ρεσιτάλ προπονητικής από τον μεγάλο αυτό άνθρωπο του ποδοσφαίρου που ονομάζεται Τιμούρ Κετσπάγια. Η σχεδόν αλάνθαστη αμυντική γραμμή (που τον πρόδωσε μόνο στα δύο τελευταία, καθοριστικά παιχνίδια με Βέρντερ και ΠΑΟ) ήταν το όπλο της Ανόρθωσης. Ο Κετσπάγια ήξερε πολύ καλά ότι η Ανόρθωση, ως “μικρή” για τα ευρωπαϊκά μεγέθη ομάδα, όφειλε να ρίξει το βάρος της στο δυνατότερό της σημείο. Το να προσπαθείς να κτυπήσεις αντιπάλους μεγαλύτερου ποδοσφαιρικού διαμετρήματος παίζοντας επιθετικά συνιστά αυτοκτονία. Άλλωστε, το μοντέλο του πρωταθλητή Ευρώπης Ότο Ρεχάγκελ είναι ακόμη φρέσκο στην μνήμη. Όλο το παιχνίδι της “κυρίας”, από τον τερματοφύλακα μέχρι τον κεντρικό επιθετικό, ήταν προσανατολισμένο στο να κλείνει χώρους. Ταυτόχρονα όμως, τίποτα δεν θα ήταν δυνατό χωρίς την αποτελεσματικότητα των παικτών της Ανόρθωσης στις στημένες φάσεις και στην εκμετάλλευση των λαθών του εκάστοτε αντιπάλου, η οποία έδωσε και τους έξι βαθμούς. Επιπλέον, είναι και το εξής: Ο Τιμούρ έχει την ικανότητα όχι μόνο να αναμορφώνει τον κάθε ποδοσφαιριστή που “πέφτει στα χέρια του”, αλλά και να τον καθιστά ικανό να αγωνιστεί σε οποιαδήποτε θέση του ζητήσει. Γι’ αυτό είδαμε π.χ. ποδοσφαιριστές όπως ο Ντομπρασίνοβιτς και ο Κωνσταντίνου, οι οποίοι έφυγαν ως αποτυχημένοι από τις προηγούμενες ομάδες τους, να αγωνίζονται λες και φιγουράρουν για την χρυσή μπάλα. Παράλληλα, είδαμε ποδοσφαιριστές προχωρημένης ηλικίας, “ξοφλημένους” για πολλούς, να αποδίδουν λες και είναι εικοσάρηδες (βλέπε Δέλλας, Σάβιο, Νικολάου). Ιδιαίτερης μνείας όμως αξίζει ο τερματοφύλακας Αριάν Μπεκιάι: Τέτοια αντανακλαστικά σε τερματοφύλακα χρόνια είχα να δω! Όλοι λοιπόν ήταν υπέροχοι και την μεγαλύτερη ευθύνη για αυτό φέρει ο “δάσκαλός” τους, ο προπονητής Τιμούρ Κετσπάγια.

Το κυπριακό ποδόσφαιρο ανεβαίνει

Έχει λεχθεί αναφανδόν ότι η Ανόρθωση έκανε την πορεία που έκανε στο Τσάμπιονς Λίγκ αγκαλιά με την “θεά τύχη”. Επειδή όμως τυχαίνει να παρακολουθώ από κοντά το κυπριακό ποδόσφαιρο, είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι η φετινή πορεία της Ανόρθωσης κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Είναι γεγονός ότι συγκεκριμένα καθοριστικά τέρματα που πέτυχε η “κυρία” ήταν κομματάκι τυχερά. Όμως η τύχη ποτέ δεν είναι αρκετή από μόνη της. Η Ανόρθωση δεν είναι τόσο μικρή όσο νομίζουν πολλοί, σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά μεγέθη. Για να το θέσω όμως σαφέστερα, το κυπριακό ποδόσφαιρο δεν είναι τόσο μικρό όσο ακούγεται. Το κυπριακό πρωτάθλημα έχει ανέβει πολλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου. Πάρτε τις ομάδες μία προς μία, όπως παρουσιάζονται φέτος: Ο “γαλαξίας αστέρων” της Ομόνοιας με τον καθόλου ευκαταφρόνητο προϋπολογισμό, το θεαματικό και ταχύτατο (κυρίως στην έδρα του) ΑΠΟΕΛ που οι συνδυασμοί των παικτών του συχνά θυμίζουν Μπαρτσελόνα, ο εκπληκτικός Εθνικός Άχνας, οι συνεχώς βελτιούμενες και πάντα υπολογίσιμες ομάδες της Λεμεσού… Επιπλέον, ο ανταγωνισμός είναι σε πολύ καλό επίπεδο: Μπορεί να χάσει ένας “μεγάλος” από οποιαδήποτε ομάδα, σε οποιαδήποτε έδρα, κάτι που δεν το βλέπουμε να συμβαίνει σε πολύ πιο προχωρημένα πρωταθλήματα, όπως το αγγλικό και το ισπανικό. Σε ένα τέτοιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, με δεδομένες τις καλές γηπεδικές συνθήκες και τα ψηλά για το μέγεθος της Κύπρου μπάτζεντ, είναι φυσιολογικό ενίοτε να ξεπηδά μία καλή ομάδα με δυνατότητες διάκρισης στην Ευρώπη. Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε και την ανοδική πορεία της εθνικής Κύπρου τα τελευταία χρόνια, με τον Άγγελο Αναστασιάδη στο τιμόνι της.

Τίποτα λοιπόν δεν είναι τυχαίο. Το κυπριακό ποδόσφαιρο είναι πολύ ανεβασμένο και θα συνεχίσει να ανεβαίνει. Και δεν θα είναι έκπληξη να δούμε σύντομα και πάλι κυπριακή ομάδα στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ, ή του από την νέα σεζόν αναβαθμισμένου κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Και το ευχόμαστε μέσα από την καρδιά μας!

Το Βιβλιοπωλείο “Αθλογνώση” προτείνει:

ΣΩΣΤΟ ΠΕΡΠΑΤΗΜΑ

Εκδόσεις: ΣΑΛΤΟ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Gerig Urs

ΤΙΜΗ: €18,80

Η υποκινητικότητα που χαρακτηρίζει τον σύγχρονο τρόπο ζωής έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην σωματική και ψυχική υγεία του ατόμου. Το περπάτημα, το οποίο αποτελεί τη συνηθέστερη κινητική δραστηριότητα του ανθρώπου, αποτελεί ένα από τα καταλληλότερα μέσα άσκησης για την πρόληψη προβλημάτων υγείας, ενώ παράλληλα λειτουργεί θεραπευτικά για μια σειρά από παθήσεις.

Το βιβλίο «Το περπάτημα» της σειράς «Σωστό» των εκδόσεων Σάλτο περιέχει τις πλέον σύγχρονες και βασικές πληροφορίες για μια σωστή και ολοκληρωμένη φυσική δραστηριότητα με μέσο άσκησης το περπάτημα.

Τα βασικά του περιεχόμενα είναι:

-Τεχνικές περπατήματος, σωστή αναπνοή.

-Προθέρμανση, διατάσεις, ενδυνάμωση, αποκατάσταση.

-Παραλλαγές περπατήματος: Περπάτημα με βάρη, ορειβασία, περπάτημα και τρέξιμο, περπάτημα σε ανώμαλο έδαφος, περπάτημα στην τρίτη ηλικία.

-Διατροφή, ιατρικές υποδείξεις, μείωση του στρες.

-Προγράμματα άσκησης. Απευθύνεται σε ελεύθερα αθλούμενους, σε γυμναστές και σε φοιτητές των ΤΕΦΑΑ.

του Χάρη Νικηφοράκη

Με την ολοκλήρωση των επίσημων υποχρεώσεών τους για το 2008, τα αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα Κύπρου και Ελλάδος μας άφησαν μια μάλλον πικρή γεύση στα χείλη. Από τη μια η Κύπρος δεν κατόρθωσε, για μια ακόμα φορά, να υπερβεί τα εξασφαλισμένα “μπράβο” της καλής εμφάνισης και να προχωρήσει σε ένα εκτός έδρας διπλό. Από την άλλη η Ελλάδα, στην ουσία, γκρέμισε ό,τι είχε κτίσει τους προηγούμενους μήνες, με τις τρεις νίκες σε ισάριθμους αγώνες βάζοντας ξανά στο παιχνίδι της πρόκρισης στο Μουντιάλ του 2010 τους Ελβετούς αλλά και τους φιλόδοξους Ισραηλινούς. Με την κριτική που ακολουθεί δεν θέλουμε να υποστηρίξουμε ότι “όλα πάνε στραβά”. Κάθε άλλο. Οι πορείες των δύο ομάδων, τα τελευταία δύο χρόνια, μπορούν να χαρακτηριστούν ικανοποιητικές. Αυτό που θέλουμε είναι να προβληματίσουμε για κάποια σημεία, η βελτίωση των οποίων θα μπορούσε ίσως να οδηγήσει σε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.

Κύπρος: Φουλ επίθεση!

Ο Άγγελος Αναστασιάδης έχει αναμφίβολα επιτελέσει σημαντικότατο έργο στον πάγκο της Εθνικής Κύπρου. Στην παρουσία και την δουλειά του οφείλονται τόσο οι εξαιρετικές εμφανίσεις των τελευταίων χρόνων, όσο και σημαντικότατα αποτελέσματα όπως η αξέχαστη “πεντάρα” επί της Ιρλανδίας και το 1-1 με την Γερμανία. Όπως όμως κάθε προπονητής, έτσι και ο Άγγελος “πάσχει” από κάποιες εμμονές που, αν και συχνά οδηγούν σε επιτυχημένες επιλογές, εν τούτοις άλλες φορές ευθύνονται για κακά αποτελέσματα. Το μεγαλύτερο “κόλλημα” του κ. Αναστασιάδη είναι φυσικά η χρησιμοποίηση πολλών επιθετικογενών ποδοσφαιριστών και η αντίστοιχη μείωση από την εντεκάδα των ανασταλτικών μέσων. Αν και οι εκ των υστέρων προφητείες δεν είναι ό,τι καλύτερο, εν τούτοις θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι, αν με την Ιταλία υπήρχαν δύο και όχι ένα αμυντικό χαφ στην εντεκάδα και τρεις ή τέσσερεις αντί για πέντε μεσοεπιθετικοί, τότε ίσως να είχε αποφευχθεί το αμυντικό κενό που οδήγησε στο νικητήριο γκολ των Ιταλών στο τέλος του αγώνα. Βέβαια ο αντίλογος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι τα αμυντικά χαφ που έχει ο Άγγελος στην διάθεσή του είναι λίγα και με δεδομένο τον μακροχρόνιο τραυματισμό του Σατσιά (και τους πιο πρόσφατους των Χρ. Μιχαήλ και Μ. Νικολάου), οι επιλογές του προπονητή έχουν ελαχιστοποιηθεί. Η απάντηση σε αυτή την θέση δίδεται από την διεθνώς συνήθη πρακτική: Όταν “μένεις” από ανασταλτικούς μέσους, τότε επιστρατεύεις αμυντικούς για αυτή την θέση (π.χ. Χαραλάμπους, Μ. Ηλία). Σε καμιά περίπτωση όμως δεν πρέπει να υποβαθμίζεις την ανασταλτική λειτουργία στο κέντρο, η οποία είναι κρίσιμη και για την άμυνα, αλλά και για την ανάπτυξη μιας ομάδας, νοουμένου ότι η σωστή πίεση στο κέντρο προκαλεί λάθη του αντιπάλου και ευκαιρίες αντεπίθεσης.

Ελλάδα: Πολλοί ψηλοί και αργοί, λίγοι κοντοί και γρήγοροι…

Αν για τον Αναστασιάδη η κριτική συγκρούεται με το ελαφρυντικό των καλών εμφανίσεων και αποτελεσμάτων τα τελευταία δύο χρόνια, τι να πει κανείς για τον Ότο Ρεχάγκελ, που οδήγησε την Ελλάδα στο απόγειο της ποδοσφαιρικής της δόξας το καλοκαίρι του 2004. Εν τούτοις, αν και η βαθμολογική θέση της Ελλάδας στον όμιλο εξακολουθεί να είναι η επιθυμητή (πρώτη με ένα βαθμό διαφορά από το Ισραήλ και δύο από την Ελβετία), κάποιες λεπτομέρειες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποφυγή της ήττας από την Ελβετία μέσα στο γήπεδο Καραϊσκάκη. Συγκεκριμένα, κρίνουμε σκόπιμο να κάνουμε αναφορά στο πρόβλημα ανάπτυξης που παρουσιάζει ο ομάδα, κυρίως όταν βρίσκεται πίσω στο σκορ. Αυτό θα ήταν μικρότερο εάν ο προπονητής επέλεγε να χρησιμοποιήσει μεσοεπιθετικά περισσότερους γρήγορους ποδοσφαιριστές, με μεγαλύτερη ικανότητα κρατήματος της μπάλας και διενέργειας επιθέσεων από τα πλάγια. Από την στιγμή που οι ελληνικές πτέρυγες καταλαμβάνονται από τον Σαμαρά (αριστερά) και τον Χαριστέα (δεξιά) τότε, λόγω της σωματοδομής αλλά και της φυσικής θέσης των δύο (καθαρόαιμοι φορ), μοιραία το βάρος των πλαγιοκοπήσεων επωμίζονται τα δύο πλάγια μπακ: Τοροσίδης από τα αριστερά και Σεϊταρίδης από τα δεξιά. Πρακτικά, αυτό σημαίνει δύο προβλήματα: Πρώτον, ελλιπής ανάπτυξη λόγω μη ύπαρξης βοηθειών, με αποτέλεσμα οι δύο αυτοί παίκτες να τρέχουν ολόκληρη την πτέρυγα και να καταπονούνται. Δεύτερον, αμυντικά κενά από τα άκρα, από τα οποία προήλθαν και τα δύο γκολ των Ελβετών στον πρόσφατο αγώνα. Σε αυτή την περίπτωση ο αντίλογος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι στο συγκεκριμένο παιγνίδι ο Καραγκούνης ήταν στον πάγκο λόγω ανετοι-μότητας, ενώ η άλλη φυσική επιλογή, ο γρήγορος Σαλπιγγίδης, δεν έχει αποδώσει στο παρελθόν τα αναμενόμενα από τα πλάγια. Μία πιθανή επιλογή θα ήταν η χρησιμοποίηση του Τοροσίδη σε ρόλο δεξιού χαφ, με τον Σπυρόπουλο να παίρνει την θέση του στο αριστερό άκρο της άμυνας. Ο φορμαρισμένος Χαριστέας θα μπορούσε να μεταφερθεί στο κέντρο της επίθεσης και να μείνει στον πάγκο ο Γκέκας. Επιπλέον, είναι καιρός ο Ρεχάγκελ να αρχίσει να εμπιστεύεται τον νεαρό Νίνη, ο οποίος είναι από τις λίγες περιπτώσεις Ελλήνων ποδοσφαιριστών που θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις από τα πλάγια.

Αυτές είναι οι απόψεις μας, πάντα καλόπιστα και χωρίς το πατροπαράδοτο ποδοσφαιρικό “καφριλίκι”. Επαναλαμβάνω όμως: Σε καμία περίπτωση δεν αναιρείται η μεγάλη αξία των πρόσφατων επιτευγμάτων τόσο της εθνικής Κύπρου, όσο και της εθνικής Ελλάδος. Επιτεύγματα που οδήγησαν και τις δύο ομάδες τουλάχιστον μία ταχύτητα πιο ψηλά στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η αξία μιας ομάδας όμως καθορίζεται και από την δυνατότητά της να βελτιώνεται και να πετυχαίνει συνεχώς καλύτερα αποτελέσματα.