Νομικός, διαχειριστής του blog http://marinoskleanthous.blogspot.com/

στον Μάριο Χριστοφόρου

Τελικά είναι όντως τα blog φορείς άμεσης δημοκρατίας, όπως πολλοί χρήστες και διαχειριστές διατείνονται, ή πρόκειται απλώς για μια μορφή ηλεκτρονικής επικοινωνίας, με περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης στα κοινά;

Η αλήθεια είναι κάπου στην μέση… Σύμφωνα με τον Μαρίνο Κλεάνθους, νομικό και γνωστό blogger, «τα blog είναι ένας σύγχρονος τρόπος έκφρασης των πολιτών, όπου μπορούν να λένε την άποψή τους προάγοντας τον διάλογο και τον πολιτισμό». Πρόκειται στην ουσία για το μεγαλύτερο πείραμα της εποχής μας: Πώς το σύγχρονο, το μοντέρνο (ηλεκτρονική επικοινωνία) θα αντιδράσει όταν ενωθεί με το παραδοσιακό (διάλογος, συνδιαλλαγή, πολιτισμός).

Σε αυτή την «ένωση» πρωταρχικό ρόλο παίζει ο διαχειριστής. Το έργο του όμως είναι δύσκολο, μερικές φορές δυσχερές. Και αυτό εξ’ αιτίας της φυσικής του αδυναμίας να ελέγξει πλήρως και με αποτελεσματικό τρόπο την ροή πληροφορίας προς το μέσον του. «Ο κάθε διαχειριστής είναι υπεύθυνος για το blog του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένος να ελέγχει το τι σχόλια γράφει ο κάθε ανώνυμος», μας λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους. Η ανωνυμία, η δυνατότητα του χρήστη να μην αποκαλύπτει την ταυτότητά του στον διαχειριστή και στους υπόλοιπους χρήστες σε αυτή την «τριγωνική» επικοινωνία, καθορίζει στην ουσία τα όρια του blog: Λίγο μέσο ενημέρωσης, λίγο μέσο ανταλλαγής απόψεων, λίγο μέσο κοινωνικής συναναστροφής. Πάντοτε όμως με τον… φερετζέ της ανωνυμίας, ο οποίος δεν επιτρέπει στο μέσο να εκτυλιχθεί ως μία ολοκληρωμένη μορφή επικοινωνίας. Και δεν γίνεται και διαφορετικά. Η ανωνυμία βέβαια, πέραν των πρακτικών δυσκολιών που προκαλεί, παρέχει στα blog ένα σημαντικότατο πλεονέκτημα: Τα καθιστά τον τελευταίο χώρο πραγματικά ελεύθερης έκφρασης, μακριά από τα μάτια του «μεγάλου αδελφού» της πολιτικής και κοινωνικής ετικέτας. Μιας ετικέτας που, άλλοτε σκόπιμα και άλλοτε όχι, προκαλεί φοβίες, δημιουργεί ενοχές, περιορίζει επιλογές. Πόσο μάλλον στην Κύπρο, όπου μερικοί έχουν αναγάγει το «φακέλωμα» σε επιστήμη… Εάν βέβαια το blog προσπαθήσει να επεκτείνει τον ρόλο του και ο χρήστης αντιλαμβάνεται το blog ως κάτι περισσότερο από αυτό που πρακτικά μπορεί να είναι, τότε έχουμε πρόβλημα σύγχισης ρόλων και υπέρβασης ορίων.

Η υπόθεση Ξενή Ξενοφώντος όμως αποκάλυψε άλλη μια ιστορία υπέρβασης ορίων. Αυτή την φορά όχι από την πλευρά του χρήστη ή του μέσου. Άλλωστε το Christofias-Watch δήλωσε από την αρχή της λειτουργίας του την ταυτότητά του: Ένα ηλεκτρονικό μέσον άσκησης αντιπολίτευσης δριμείας μεν, αντιπολίτευσης δε- προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, το οποίο συχνά υπερέβαινε τα όρια της αντιπολίτευσης όπως την έχουμε συνηθίσει μέσω των συμβατικών μέσων ενημέρωσης. Η υπέρβαση των ορίων ήρθε αυτή την φορά από την αστυνομία. «Οι χειρισμοί ήταν υπερβολικοί από πλευράς της αστυνομίας. Το ίδιο και η δίωξη του Ξένη Ξενοφώντος που κακώς θεωρήθηκε ο διαχειριστής ή έστω ο υπαίτιος για το ό,τι έχει γραφτεί στο εν λόγω blog», λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους. Και θέτει τα όρια του μέσου που λέγεται Cristofias-Watch, αλλά και την οπτική πίσω από την οποία θα έπρεπε να το αντιλαμβανόμαστε: «Πολλά από τα θέματα που αναγράφονται στο εν λόγω blog τα θεωρώ σάτιρα και είναι μπούρδα να λέγεται ότι η εν λόγω ανάρτηση είχε ως στόχο την φυσική εξόντωση κάποιου». Και όταν η αστυνομία υπερβαίνει τα όρια του ρόλου της, τότε έχουμε ένα ατυχές φαινόμενο υπέρβασης εξουσίας.

Ήταν όμως αυτό το πρώτο περιστατικό υπέρβασης ορίων σε σχέση με τα blogs;

Σύμφωνα με τον Μαρίνο Κλεάνθους, όχι. «Είναι το τρίτο περιστατικό προσπάθειας της πολιτείας να ελέγξει τα blog. Πριν 3-4 χρόνια υπερείχε ένα blog, «ο Προλεταριάτος» , κυρίως αριστερού ρεύματος και όταν άσκησε μια κριτική στον Πρόεδρο Χριστόφια για το ότι υποστήριξε τον Μπαρόζο για Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά από λίγες μέρες άλλαξε ο διαχειριστής. Το δεύτερο περιστατικό είναι από τα έδρανα της Βουλής, από όπου ο κ. Αντρος Κυπριανού μίλησε για σχέδιο φυσικής εξόντωσης του Προέδρου. Το τρίτο περιστατικό η δίωξη του Ξένη Ξενοφώντος».

Μήπως τελικά υπάρχει φόβος για τα blogs και την κοινωνική τους δυναμική και μήπως αυτός ο φόβος προκαλεί επιθυμία ελέγχου τους από το πολιτικό κατεστημένο;

Ο Μαρίνος Κλεάνθους απαντά απερίφραστα: Ναι. «Και ακόμα θέλουν την άρση την ανωνυμίας στα blog. Συζητήθηκε το εν λόγω θέμα σε επιτροπή της Βουλής. Το πολιτικό κατεστημένο ενοχλείται επειδή μέσω των blogs μπορεί ο πολίτης να εκφράσει την άποψή του. Προσφέρουν μεγάλη ελευθέρια και πιστεύουμε ότι θα αποκτήσουν δύναμη για την έκφραση του δημοκρατικού δικαιώματος. Οι εφημερίδες καλώς ή κακώς ακλουθούν μια γραμμή, ενώ στο blog υπάρχει η απόλυτη ελευθέρια, ο καθέ-νας γράφει και λέει ό,τι θέλει, χωρίς να το ελέγχει κανείς».

Αν όντως τα πράγματα έχουν έτσι όπως τα λέει ο Μαρίνος Κλεάνθους, αν δηλαδή υπάρχει σοβαρή πρόθεση άρσης της ανωνυμίας και ελέγχου των blog, τότε πού οδηγούμαστε;

Κάθε εποχή έχει τις πραγματικότητες και τα δεδομένα της. Ο αναγνώστης ας προσπαθήσει να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, έχοντας υπόψη πότε στο παρελθόν, όταν δεν υπήρχαν blog και διαδίκτυο, οι αρχές επέβαλλαν περιορισμούς επί των εφημε-ρίδων, του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης. Και ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτών των περιορισμών σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.

Την Δευτέρα του Πάσχα λοιπόν, οι συντελεστές της σατιρικής εκπομπής θεώρησαν καλό να ασχοληθούν με το θέμα της αφής του Αγίου Φωτός στον ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα. Οι «Πατάτες» παρουσίασαν λοιπόν τον Ορθόδοξο Πατριάρχη να βγαίνει με το Άγιο Φως στα κεριά του και να τον περιμένουν στην «γωνιά» οι ιερείς άλλων δογμάτων οι οποίοι το διεκδικούν. Εκεί αρχίζει ένας διαπληκτισμός τον οποίο περιγράφει εκφωνητής σε στιλ ποδοσφαιρικού αγώνα. Συνεπεία της «κοκορομαχίας» το Άγιο Φως κάποια στιγμή σβήνει από τα κεριά του Ορθόδοξου Πατριάρχη, ο οποίος το ανάβει ξανά με έναν κοινό αναπτήρα και σπεύδει να το μεταλαμπαδεύσει.

Πολλοί θεώρησαν ότι η σκηνή αυτή μπορεί να θεωρηθεί προσβλητική για τα πιστεύω πολλών συμπατριωτών μας ορθοδόξων Χριστιανών οι οποίοι πιστεύουν ότι το Αγιο Φως βγάνει από τον Πανάγιο Τάφο κατόπιν προσευχής, με θαυματουργικό τρόπο και σε καμιά περίπτωση με έναν αναπτήρα. Αγνοεί επίσης την πεποίθηση πολλών Χριστιανών ότι τα πρώτα λεπτά το Άγιο Φως δεν σβήνεται και δεν καίει.

Αναζητώντας την άποψη της Εκκλησίας, ύστερα και από διάφορα παράπονα που έφτασαν στην «Σύγχρονη Αποψη», μιλήσαμε με τον Θεοφιλέστατο Χωρεπίσκοπο Νεαπολέως Πορφύριο. Μας εξήγησε ότι το Άγιο Φως εκπορεύεται μέσα από μια συγκεκριμένη διαδικασία. Ο Ορθόδοξος Πατριάρχης εισέρχεται εντός του Παναγίου Τάφου φορώντας μόνο λευκό στιχάριο και αφού προηγούμενος έχει τύχει ελέγχου από τους αντιπροσώπους των άλλων δογμάτων και τον διοικητή της Ιερουσαλήμ, ότι δεν φέρει μαζί του οποιοδήποτε μέσο με το οποίο μπορεί να ανάψει φωτιά. Κατόπιν προσευχής, το Άγιο Φως εκπορεύεται μέσω της σχισμής στην κολώνα του Παναγίου Τάφου. Στην συνέχεια ο Ορθόδοξος Πατριάρχης μεταλαμπαδεύει το Φως στους εκπροσώπους άλλων δογμάτων και σε πιστούς μέσα στον ναό της Αναστάσεως. Όπως μας εξήγησε ο Νεαπόλεως Πορφύριος, το Άγιο Φως είναι ενδεικτικό της χάρης και της παρουσίας του Θεού.

«Κάθε θαύμα έγκειται στο κατά πόσο κάποιος το αποδέχεται, είναι θέμα πίστεως, αγαθής και καθαρής καρδίας. Καλό θα ήταν η σάτιρα να μην υβρίζει την θρησκευτική αντίληψη και να μην εμπαίζει τα θεια», μας ανέφερε ο Χωρεπίσκοπος.

Σε ερώτημά μας για τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των χριστιανικών δογμάτων για την διεκδίκηση της αφής του Αγίου Φωτός, μας απάντησε ότι η αντι-παράθεση αυτή υπήρχε παλιότερα, κυρίως από πλευράς των Αρμενίων, ωστόσο τα τελευταία χρόνια δεν σημειώθηκε οποιοδήποτε περιστατικό.

Προσπαθήσαμε να λάβουμε και την άποψη της ίδιας της εκπομπής, για αυτό και μιλήσαμε με τους παραγωγούς Αλεξία Μουταφίδου και Άκη Ορφανίδη. Όπως μας ανέφεραν, οι «Πατάτες» ήθελαν να αναδείξουν στο συγκεκριμένο επεισόδιο ότι σε μια τέτοια άγια στιγμή γίνονται αψιμαχίες ανάμεσα σε ιερωμένους, οι οποίες μοιάζουν με ποδοσφαιρικό αγώνα. Όπως μας είπαν, ήθελαν να αναδείξουν το πρόβλημα που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια. Ρωτήσαμε και για την σκοπιμότητα της σκηνής στην οποία το Άγιο Φως σβήνει και το ανάβουν με αναπτήρα. Οι συντελεστές της εκπομπής μας απάντησαν: «Γιατί να μην σβήνει το φως κατά την μεταφορά;»

Με την ευκαιρία του συγκεκριμένου επεισοδίου, αναγνώστες μας υπενθύμισαν και ένα παλαιότερο επεισόδιο από τις «Πατάτες Αντιναχτές» το οποίο σατίριζε τις Αρχιεπισκοπικές εκλογές. Εκεί ο «Απόστολος Βαρνάβας», ως ιδρυτής της εκκλησίας της Κύπρου, «έβγαινε» σε παράθυρο τηλεοπτικής εκπομπής για να τοποθετηθεί επί του θέματος. Οι παραγωγοί της εκπομπής, τους οποίους ρωτήσαμε για την συγκεκριμένη σκηνή, μας ανέφεραν ότι δεν την είχαν θεωρήσει ούτε υπερβολική ούτε προσβλητική.

Φανταζόμαστε ότι εξέφραζαν καθαρά την προσωπική τους αντίληψη. Και εμείς απόψεις παραθέτουμε. Ωστόσο οι απόψεις περί σάτιρας είναι πολλές. Και κάτι που θεωρούν κάποιοι κωμικό είναι ίσως για άλλους προσβλητικό. Δεν πιστεύουμε ότι η σάτιρα θα πρέπει να κλειστεί σε κάποια αυστηρά όρια δεοντολογίας, όπως για παράδειγμα οι πολιτικές εκπομπές ή τα δελτία ειδήσεων (αν και συχνά οι «Πατάτες» δείχνουν μεγαλύτερη προσοχή σε συγκεκριμένες πολιτικές ευαισθησίες).

Το να σατιρίζεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή ο Αρχιεπίσκοπος ως πρόσωπα μάλλον είναι θεμιτό. Ωστόσο σε ποιο βαθμό μπορούν να σατιρίζονται τα άγια οποιασδήποτε θρησκείας, όταν μάλιστα αυτό γίνεται με τρόπο κατά τα φαινόμενα επιπόλαιο, χωρίς να έχει προηγηθεί η ανάλογη έρευνα; Πόσο ανεκτό θα γινόταν αυτό σε κάποιες άλλες χώρες; Άραγε πώς θα ένιωθαν εκπρόσωποι των υπολοίπων κοινοτήτων της Κύπρου, όπως οι Τουρκοκύπριοι, οι Λατίνοι και οι Αρμένιοι, αν η εκπομπή σατίριζε με τον ίδιο τρόπο δικές τους πεποιθήσεις και παραδόσεις; Δεν θα θεωρούσαν πολλοί κάτι τέτοιο ρατσιστικό; Δεν θα ξέφευγε τότε το ΡΙΚ από τον ρόλο της ισότιμης παρουσίασης των απόψεων όλων των ομάδων της κυπριακής κοινωνίας;

Το λιανικό εμπόριο στην Κύπρο είναι ίσως ένα κλασικό παράδειγμα περίπτωσης «κεφαλαίου που εκμεταλλεύεται την υπεραξία», όπως θα έλεγε κανείς στην -προσφιλή στην Κυβέρνηση- μαρξιστική διάλεκτο. Γιατί εν μέσω οικονομικής κρίσης, οι υπεραγορές φαίνονται να τα καταφέρνουν μια χαρά και μάλιστα τα υποκαταστήματα, κυρίως των μεγάλων αλυσίδων, «αυξάνονται και πληθύνονται». Πώς λοιπόν είναι βιώσιμες αυτές οι υπεραγορές οι οποίες με κάθε ευκαιρία εξαγοράζουν μικρότερες;

Η «Σύγχρονη Άποψη» μίλησε με διαφόρους προμη-θευτές μεγάλων υπεραγορών, οι όποιοι για ευνόητους λόγους θέλησαν να παραμείνουν ανώνυμοι και οι οποίοι μας περιέγραψαν με τα μελανότερα χρώματα την κατάσταση στο λιανικό εμπόριο. Υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ «πνίγουν» οικονομικά τους προμηθευτές τους σε μια δύσκολη περίοδο, προσπαθώντας να αποκομίσουν μέγιστα κέρδη.

Οι προμηθευτές διαμαρτύρονται ότι, εκμεταλλευόμενες την ατμόσφαιρα «οικονομικής κρίσης», μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ από την μια απαιτούν συνεχώς όλο και καλύτερες τιμές και από την άλλη αυξάνουν τις πιστώσεις. Όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά, η πίστωση στις πληρωμές των τιμολογίων των προμηθευτών έχει φτάσει από τους τρεις μήνες στους εννέα, κάτι που οδηγεί πολλές επιχειρήσεις, μικρομεσαίες στην πλειοψηφία τους, σε οικονομικό στραγγαλισμό.

Οι προμηθευτές αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη ρευστότητας και αδυναμία στην εκπλήρωση των τρεχουσών τους υποχρεώσεων και αναγκών. Ωστόσο δεν μπορούν έτσι απλά να διακόψουν την συνεργασία τους με τις ασυνεπείς υπεραγορές. Οι τοπικές βιομηχανίες μεταποίησης είναι αναγκασμένες να τις προμηθεύουν, αφού διακοπή της προμήθειας κάποιων υπεραγορών θα σήμαινε κλείσιμο των εργοστασίων τους για κάποιες μέρες, με όλες τις συνέπειες που αυτό μπορεί να έχει στην δυναμικότητα μιας επιχείρησης και στους εργαζόμενους. Ωστόσο οι επιχειρήσεις αυτές κρέμονται κυριολεκτι-κά από τις διαθέσεις των υπεραγορών.

Ουσιαστικά οι υπεραγορές εισπράττουν άμεσα τα λεφτά από τα εμπορεύματα που πωλούν στους καταναλωτές, ενώ πληρώνουν τους προμηθευτές τους ύστερα από εννέα μήνες. Το αποτέλεσμα είναι οι υπεραγορές να αξιοποιούν αυτή την ρευστότητα για οποιεσδήποτε επεκτάσεις χρειάζεται να κάνουν, χωρίς να υπάρχει ανάγκη να δανείζονται από τις τράπεζες αλλά χρησιμοποιώντας τα λεφτά των προμηθευτών τους, οι οποίοι όπως υποστηρίζουν σιγά-σιγά οδηγούνται στην οικονομική καταστροφή.

Η στάση του κράτους σε όλη αυτή την κατάσταση χαρακτηρίζεται από απάθεια, αδιαφορία και ίσως εγκληματική συνενοχή. Και επειδή το φαινόμενο δεν είναι σημερινό (απλώς επιδεινώθηκε υπό τις περιστάσεις), οι προμηθευτές παρουσίασαν το πρόβλημά τους σε συναντήσεις που είχαν κατά καιρούς με διάφορους Υπουργούς Εμπορίου, οι οποίοι τους απάντησαν ότι πρόκειται για θέμα ρύθμισης της αγοράς στο οποίο δεν μπορούν να παρέμβουν.

Ακόμα και η σημερινή Κυβέρνηση αφήνει τους μηχανισμούς της αγοράς να λειτουργήσουν ανεξέλεγκτα ακολουθώντας την απόλυτα φιλελεύθερη λογική την οποία συχνά δαιμονοποιεί κατά το δοκούν. Άραγε τι θα γίνει αν κάποια μεγάλη υπεραγορά αποφασίσει να κηρύξει πτώχευση; Σε ποια κατάσταση θα βρεθούν όλες αυτές οι τοπικές βιοτεχνίες και οι παραγωγοί που τις προμηθεύουν με πίστωση; Ποιες θα είναι οι ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία αν καταστραφούν οικονομικά τοπικές επιχειρήσεις εργο-δότες πολλών οικογενειών;

Το ίδιο εγκληματικά αδιάφορη παρουσιάζεται και η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Αυτό που κάνουν οι μεγάλες υπεραγορές δεν είναι τίποτα άλλο από την εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης τους στην αγορά, κάτι το οποίο η ΕΠΑ οφείλει να διερευνήσει και να καταδικάσει.

Όσο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα πλείστα κοιμούνται και θα συνεχίζουν να κοιμούνται τον «ύπνο του δικαίου» όσο εξαρτούνται οικονομικά από την πληθώρα διαφημίσεων των υπεραγορών που τα συντηρούν.

Τι λένε όμως οι ίδιοι οι φίλαθλοι; Στην προσπάθειά μας να λάβουμε απαντήσεις επιχειρήσαμε να μιλήσουμε με τους συνδέσμους φιλάθλων των δύο μεγαλύτερων ποδοσφαιρικών σωματείων και αυτών που στην συνείδηση πολλών φαίνεται να έχουν τις μεγαλύτερες διαφορές. Επικοινωνήσαμε με τους συνδέσμους τόσο του ΑΠΟΕΛ, όσο και της Ομόνοιας, στην προσπάθειά μας να έχουμε ένα ισορροπημένο ρεπορτάζ με τις απόψεις εκάστων.

Από πλευράς Ομόνοιας μιλήσαμε με τον Σύνδεσμό Φιλάθλων Λάρνακας Αμμοχώστου. Μας επεσήμαναν ότι και οι ίδιοι προβληματίζονται έντονα για τα φαι-νόμενα αυτά τα οποία οδήγησαν στην μείωση της προσέλευσης οπαδών στα γήπεδα, έχοντας άμεσες επιπτώσεις στα οικονομικά των σωματείων. Κατά την δική τους άποψη, βασική αιτία για τα επεισόδια που παρατηρούνται είναι το γεγονός ότι οι οπαδοί δεν εμπιστεύονται την διαιτησία και θεωρούν ότι υπάρχει εύνοια προς συγκεκριμένες ομάδες. Οι οπαδοί της Ομόνοιας υποστηρίζουν από την άλλη ότι ακροδεξιές οργανώσεις έχουν παρεισφρύσει στους κόλπους κάποιων ποδοσφαιρικών ομάδων και προκαλούν ηθελημένα επεισόδια.

Από πλευράς των φιλάθλων του ΑΠΟΕΛ δυστυχώς τηρήθηκε «σιγή ιχθύος». Προσπαθήσαμε επανειλημμένα να έρθουμε σε επαφή μαζί τους αλλά βρήκαμε τις πόρτες κλειστές. Εμείς απλώς τους λέμε ότι ο διάλογος και η συζήτηση δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Είναι δε βέβαιο ότι οι καταστάσεις που βιώνουμε ως κοινωνία σε καμία περίπτωση δεν θα εκτονωθούν από μόνες τους. Ευχόμαστε πάντως η ευτυχής κατάληξη του πρόσφατου ντέρμπι μεταξύ των δύο μεγάλων ομάδων, το οποίο διεξήχθη και έληξε «ειρηνικά», να είναι η απαρχή μιας νέας εποχής με καλύτερες μέρες. Πολύ φοβούμαστε όμως ότι αν τα προβλήματα δεν αντιμετωπιστούν και καλυφθούν πίσω από αυτό το γεγονός μάλλον θα τα βρούμε ξανά μπροστά μας.

Αυτό ωστόσο που γενικότερα διαπιστώνουμε από την μικρή αυτή έρευνα που κάναμε σε φιλάθλους σωματείων, αλλά και από την γενικότερη εμπειρία μας, είναι ότι υπάρχει τάση να επιρρίπτονται οι ευθύνες αλλού. Στην διαιτησία, στα άλλα σωματεία, στους «κακούς δημοσιογράφους». Ούτε λόγος για τις ευθύνες των ίδιων των σωματείων, αλλά και πολλές φορές των κομμάτων που τα στηρίζουν (ως γνωστόν το να δηλώνεις στην Κύπρο την ομάδα σου ισοδυναμεί με δήλωση της ψήφου σου στις εκλογές).

Τα ακραία πολιτικά σύμβολα που αναρτούν οι οπαδοί στα γήπεδα, όπως σβάστικες και σφυροδρέπανα, και η απροθυμία των πολιτικών χώρων που στηρίζουν τις ομάδες να ασκήσουν κριτική στα κακώς έχοντας των σωματείων, θα έπρεπε να προβληματίσει.

Ίσως κάποιος θα έπρεπε να διδάξει, ή τουλάχιστον να υποδείξει στους νεαρούς φιλάθλους, ότι οι ομάδες τους δεν έχουν το αλάθητο και το αήττητο και ότι το ποδόσφαιρο είναι απλώς ένα άθλημα το οποίο καμιά σχέση έχει με πολιτική, θρησκεία ή προσωπικές βε-ντέτες. Ωστόσο κανένας από τους «σώφρονες» πολιτικούς, πολιτειακούς και αθλητικούς παράγοντες δεν δείχνει διατεθειμένος να πει τα πράγματα με το όνομά τους. Ισως επειδή η κατάσταση αυτή βολεύει και εξαργυρώνεται συνήθως σε χρήματα ή ψήφους.

Δεν αρνούμαστε ότι η κοινωνία μας έχει αλλάξει, ότι πρέπει να γίνουν τομές στην αστυνόμευση των γηπέδων και ότι ευθύνες έχει η κάθε οικογένεια ξεχωριστά. Αυτό που λέμε είναι ότι κάποιος πρέπει να κάνει την αρχή και να λάβει επιτέλους τις ευθύνες που του αναλογούν. Και αυτό θα ήταν καλό να αρχίσει από τους άμεσα εμπλεκόμενους.

στον Μάριο Χριστοφόρου

Σε μια περίοδο κατά την οποία το ΔΗΚΟ ταλανίζεται από έντονες εσωτερικές διαφωνίες ως προς την στάση του κόμματος έναντι των επιλογών Χριστόφια στο κυπριακό, ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γ. Κολοκασίδης μιλά στην Σύγχρονη Άποψη. Στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που μας παραχώρησε αναφέρεται στην αναξιοκρατία και το ρουσφέτι, στην εσωτερική διακυβέρνηση και την οικονομία, στο κυπριακό και στο ζήτημα της αλλαγής της ιστορίας.

Πότε ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με την πολιτική; Υπήρξε καθοριστικός ο ρόλος του πατέρα σας, ο οποίος ήταν ενεργό μέλος στην πολιτική σκηνή;

Τα βιώματα ασκούν επιρροή στον χαρακτήρα κάποιου. Ο πατέρας μου δεν ήταν πολιτικός, αλλά τεχνοκράτης της κυβέρνησης Μακαρίου. Τότε ήταν μια διαφορετική εποχή και υπήρχε χώρος για τεχνοκράτες που δεν είχαν κομματική παράδοση. Αλλά ήταν τα πρώτα ερεθίσματα για εμένα και μου ενέπνευσε ένα πολιτικό ενδιαφέρον.

Αν χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας πολιτικά πού θα τον τοποθετούσατε;

Είμαι κεντρώος, αλλά σε κάποια ζητήματα έχω κεντροαριστερή προσέγγιση διότι πιστεύω στην εμπλοκή του κράτους και στην σμίκρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Πρέπει να υπάρχει μια κοινωνική συνοχή και αποφυγή του φαινομένου ένα μέρος του πληθυσμού να περιθωριοποιείται. Αυτό συμβαίνει σε πολλές χώρες ανεπτυγμένες, οι οποίες αρχίζουν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα κοινωνικής συνοχής, λόγω της περιθωριοποίησης μέρους του πληθυσμού. Η κοινωνία δεν έχει την πολυτέλεια να έχει ανθρώπους παρατημένους.

Στην Κύπρο ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, είτε άμεσα είτε έμμεσα, εργάζεται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Πιστεύετε ότι αυτό είναι υγιές στοιχειό της οικονομίας ή ότι θα πρέπει να συρρικνωθεί ο δημόσιος τομέας;

Είναι ένα ζήτημα να υπάρχει μια αποτελεσματική κρατική μηχανή και άλλο θέμα να υπάρχει διογκωμένος δημόσιος τομέας. Αφ’ ενός, φαίνεται ότι εργάζονται περισσότεροι άνθρωποι από ό,τι χρειάζεται στον δημόσιο τομέα και αφετέρου υπάρχουν όροι υπερπροστασίας των κεκτημένων των εργαζομένων. Δεν μπορώ να στηρίζω την ανέλεγκτη συνέχιση της εργοδότησης του οποιουδήποτε, διότι θα πρέπει να γίνεται μια σωστή διαχείριση του δημόσιου πλούτου και των διαθέσιμων πόρων. Το να ανέχεσαι την παραβατικότητα και παράνομες διαδικασίες, όλα αυτά ξεπερνούν την εύλογη προστασία του εργαζομένου.

Ο δημόσιος τομέας ασκεί και εποπτικό έλεγχο. Τελικά μήπως αυτή η μονιμότητα οδηγεί και στην ατιμωρησία, αφού ίσως ο υπάλληλος ξέρει ότι δεν θα έχει επιπτώσεις;

Αυτό είναι αίσχος και επηρεάζει τα κοινωνικά πρότυπα. Δηλαδή το γεγονός ότι μπορείς να κλέψεις χωρίς κόστος και να σου μένει το κέρδος της κλοπής χωρίς να καταβάλεις τίμημα, αυτό μέσα από τον χρόνο μεταβάλλει τα κοινωνικά πρότυπα. Και έχουμε φτάσει σε μια κατάσταση στην οποία τα πρότυπα τα οποία αναδεικνύονται, είναι τα πρότυπα του εύκολου κέρδους και της «αρπακτής».

Τα κόμματα έχουν ευθύνες για την κατάσταση στον δημόσιο τομέα;

O πολιτικός σε κάποια σημεία παρεμβαίνει μεταξύ του κράτους και του πολίτη και υπάρχει ένα χώρος, μια δέσμη ζητημάτων που δικαιολογεί αυτή την παρέμβαση, διαμεσολάβηση. Δυστυχώς σήμερα η πολιτική έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που διεκδικεί ρόλο αποκλειστικού διαμεσολαβητή μεταξύ πολίτη και κράτους και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό παρέμβασης και σε θέματα διορισμών, ώστε ο καθένας καταλήγει να προωθεί τον δικό του ασχέτως προσόντων. Αυτά είναι απαράδεκτα. Τώρα, να μεσολαβήσεις διότι αργεί ένα δημόσιο τμήμα να βγάλει μια άδεια, να εξυπηρετήσει κάποιον και να χρειάζεται να παρέμβεις στο αρμόδιο τμήμα για να τον βοηθήσεις, αυτό είναι θεμιτό. Αλλά το να φτάσεις στο σημείο να παρεμβαίνεις σε θέματα διορισμών και προαγωγών, παραμερίζοντας κριτήρια ποιότητας, αυτό είναι εγκληματικό. Είμαστε πολύ μικρή χώρα για να θέτουμε στο περιθώριο τους ποιοτικούς ανθρώπους που διαθέτουμε.

Εσείς, κατέχοντας μια σημαντική θέση στον πολιτικό βίο, είσαστε έτοιμος να αλλάξετε αυτή την νοοτροπία παρεμβατισμού;

Ναι, εγώ προσωπικά είμαι έτοιμος και θεωρώ ότι είναι μέρος της αποστολής οποιουδήποτε πολιτικού. Γιατί αυτό το είδος παρεμβατισμού γίνεται συχνά καταχρηστικά εις βάρος του τόπου. Δηλαδή το γεγονός ότι μπορεί στο εξωτερικό να μην μας εκπροσωπεί ό,τι καλύτερο έχουμε, σιγά-σιγά θα οδηγεί στο να χάνεται η αξιοπιστία μας και το παραγόμενο προϊόν θα είναι συνεχώς μικρότερο.

Πώς σχολιάζετε την νοοτροπία διορισμών στους ημικρατικούς οργανισμούς;

Στα διοικητικά συμβούλια καταλήγουμε τελικά να διορίζουμε τους ημετέρους, δηλαδή ουσιαστικά χρησιμοποιούνται οι διορισμοί στους ημικρατικούς οργανισμούς για την εξόφληση προσωπικών πολιτικών γραμματίων. Αυτό είναι απαράδεκτο. Είναι ένα πράγμα να έχεις υπόψη το καλώς νοούμενο συμφέρον του οργανισμού και να διορίζεις άτομα που μπορεί να μην έχουν τεχνική κατάρτιση σε ένα τομέα, αλλά τα θεωρείς ικανά να φέρουν ένα νέο πνεύμα στον οργανισμό βελτιώνοντας τα διοικητικά του, και άλλο να λειτουργείς με βασικό ή αποκλειστικό γνώμονα την εξόφληση πολιτικών υποχρεώσεων.

Πώς κρίνετε προσωπικά την Κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια στην εσωτερική διακυβέρνηση;

Σε ό,τι αφορά στα εσωτερικά ζητήματα δεν είδαμε καμία αλλαγή επί της αρχής. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία και ως κράτος, πρόβλημα διαφθοράς, κομματοκρατίας, ημετεροκρατίας, το πρόβλημα του στραγγαλισμού των πάντων από το κομματικό σύστημα δεν έχει αλλάξει, συνεχίζεται με τον ίδιο τρόπο. Βασικά και αυτή η κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες, είναι έτοιμη να αξιοποιήσει ένα σκηνικό το οποίο έχει στηθεί από καιρό. Και το λέω με τόση άνεση γιατί ουσιαστικά εκμεταλλεύτηκαν αυτή την κατάσταση, την ανέχτηκαν προς ίδιον όφελος, διαδοχικές κυβερνήσεις. Ήλπιζα ότι αυτή η κυβέρνηση θα μπορούσε να κάνει τομές, αν μη τι άλλο διότι έχει μια αριστερή προέλευση και συνήθως η αριστερά μας δημιουργεί προσδοκίες. Δεν έχουμε δει αυτές τις τομές στα εσωτερικά ζητήματα. Δεν θεωρώ ότι τα έντονα οικονομικά προβλήματα οφείλονται στα λάθη της σημερινής κυβέρνησης. Είναι εισαγόμενη η οικονομική κρίση λόγω της κάθετης πτώσης της παγκόσμιας ζήτησης. Όμως η παρούσα κυβέρνηση δεν είδε έγκαιρα την κρίση να έρχεται και ουσιαστικά αναλώθηκε και σε κοινωνικές παροχές τις οποίες έπρεπε να αποφύγει λόγω της διαφαινόμενης θύελλας. Έπρεπε να ήταν λίγο πιο μετρημένη και συνετή. Ξεκίνησε πάρα πολύ γενναιόδωρα, ουσιαστικά σπατάλησε τα οικονομικά αποθέματα που άφησε η προηγούμενη κυβέρνηση πολύ γρήγορα και τώρα δυστυχώς είμαστε αναγκασμένοι να φτάσουμε σε ελλειμματικές οικονομικές συνθήκες του προϋπολογισμού, για να προσπαθήσουμε να ενεργοποιήσουμε μια εναλλακτική εγχώρια ζήτηση για να αντικαταστήσει την εξωτερική που λείπει. Αυτό είναι ένα λάθος της Κυβέρνησης όσον αφορά στα οικονομικά.

Στο εθνικό θέμα;

Τώρα, όσον αφορά στο εθνικό θέμα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Θέλω να πω ότι το ΔΗΚΟ έχει εκφράσει αριθμό διαφωνιών στο παραγόμενο έργο της Κυβέρνησης στο εθνικό ζήτημα, όπως και στην έναρξη αυτής της διαδικασίας των διαπραγματεύσεων, όταν υπήρξαν τα γνωστά ανακοινωθέντα όπου γίνονταν πραγματικά κακές αναφορές όπως στον συνεταιρισμό, στον παραμερισμό της 8ης Ιουλίου και σε διάφορα άλλα ζητήματα. Αλλά και στην πορεία καταγράψαμε διαφορές όσον αφορά κατατιθέμενες παραχωρήσεις. Μπορώ να πω ότι υπήρξε και μια σημαντική φιλοσοφική διάφορα όσον αφορά στην αξιολόγηση του τουρκικού παράγοντα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έβλεπε φως στην παρουσία του κυρίου Τάλατ στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, αλλά δυστυχώς αγνοούσε βασικούς γεωπολιτικούς παράγοντες που ρυθμίζουν την πολιτική οποιουδήποτε Ταλάτ.

Το ΔΗΚΟ μετέχει στην κυβέρνηση με τρεις υπουργούς. Θεωρείτε ότι δεν έχει καμία ευθύνη;

Ασχέτως των Υπουργών του ΔΗΚΟ, μετέχουμε στην Κυβέρνηση και επομένως θα υποστούμε τις συνέπειες. Το ζήτημα όμως δεν είναι οι συνέπειες που υφίσταται το ΔΗΚΟ. Αν κάποιος ανησυχεί για το πού πάμε δεν είναι γιατί ανησυχεί για τις συνέπειες που μπορεί να έχει ο συνεταίρος του κ. Χριστόφια, αλλά για τις συνέπειες για τον τόπο. Συμμετέχοντας στην Κυβέρνηση και στηρίζοντας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην διαπραγματευτική αυτή διαδικασία, μετέχουμε στις ευθύνες.

Πιστεύετε ότι σε περίπτωση κακής λύσης θα κινδυνεύσει ο κυπριακός Ελληνισμός;

Απόλυτα. Δυστυχώς είναι τέτοιες οι συνθήκες που το διακυβευόμενο είναι παρά πολύ υψηλό.

Από την στιγμή που διαφωνείτε με τους χειρισμούς του Προέδρου, τόσο στην εσωτερική διακυβέρνηση όσο και στην εξωτερική πολιτική, εσείς τι κάνετε;

Γιατί κάποιος θα μπορούσε να κατηγορήσει περισσότερο το ΔΗΚΟ από τον ΔΗΣΥ ή το ΑΚΕΛ, αφού αυτά τα κόμματα έχουν ξεκάθαρες πολιτικές.

Εμείς εκφράζουμε την πολιτική μας, πιστεύω ότι κατά κάποιο τρόπο βοηθούμε στην διέγερση και εγρήγορση της κοινής γνώμης. Σε ό,τι αφορά στην συμμετοχή μας στην κυβέρνηση, αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο με απασχολεί προσωπικά με τον τρόπο που το θέσατε. Έχω ζητήσει και ζητώ να συμφωνήσουμε επί μιας αξιολογήσεως στο ΔΗΚΟ, σε ότι αφορά την στάση της κυβέρνησης στο κυπριακό. Μέσα στα πλαίσια αυτής της συζήτησης πρέπει να συζητηθούν ποιες θεραπείες είναι οι ενδεδειγμένες. Το ζήτημα της παραμονής ή της αποχώρησης αντιλαμβάνεστε είναι μέρος των συζητούμενων θεραπειών.

Όπως αναφέρατε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κινήθηκε με την νοοτροπία ότι μπορεί να λύσει το κυπριακό πρόβλημα μέσα από την συζήτηση με τον κ. Ταλατ. Μπορεί κάτι τέτοιο να γίνει χωρίς την συγκατάθεση της Τουρκίας; Είναι τόσο αφελής η εξωτερική μας πολιτική ή πράγματι έχει εξουσίες και ο κ. Ταλάτ;

Έχει αποδειχθεί ότι ο κύριος Ταλάτ δεν έχει εξουσίες. Ο βασικός διαπραγματευτής είναι η Τουρκία και όλες οι θέσεις που κατατίθενται δεν απέχουν από τις πάγιες απαιτήσεις της Τουρκίας. Είναι φυσικό το συμπέρασμα ότι ο κ. Ταλάτ βρίσκεται εκεί επειδή προσφέρει έναν χρήσιμο για την Τουρκιά εξωραϊσμό, σε αντίθεση με τον κ. Ντενκτάς, ο οποίος είχε φτάσει να θεωρείται τόσο επιθετικός που είχε παύσει να εξυπηρετεί πλέον τα τουρκικά συμφέροντα. Οι Τούρκοι έμαθαν να ελίσσονται, έχουν βελτιώσει το πρόσωπο που προτάσσουν διεθνώς.

Πώς σχολιάζετε την δήλωση του Προέδρου ότι δεν υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο εκτός από τις συνομιλίες και ότι πολλοί μιλούν για τελευταίες ευκαιρίες; Είμαστε προ των πυλών για ένα νέο σχέδιο;

Το νερό μπήκε στο αυλάκι για μια κατάληξη αυτής της διαδικασίας. Υπάρχει τόσο μεγάλη ενεργοποίηση από τον εξωτερικό παράγοντα για μια κατάληξη των συνομιλιών.

Πιστεύετε ότι υπάρχει χειραγώγηση της κοινής γνώμης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στο ότι είναι η τελευταία ευκαιρία; Ποιος ο ρόλος του κρατικού ΡΙΚ;

Έχω την εντύπωση ότι υποπίπτουν σε μερικά σφάλματα και ένα από αυτά είναι ότι δεν έχουν ελέγξει, ευτυχώς, τις παραστάσεις της κοινής γνώμης. Και βεβαίως η κοινή γνώμη διαμόρφωσε παραστάσεις αρνητικές για το σχέδιο Ανάν, διαβάζοντας και ακούγοντας και κάνοντας μια ψυχρή στάθμιση. Αυτή την στιγμή γίνεται μια προσπάθεια διαμόρφωσης της τάσης της κοινής γνώμης. Θα πρέπει να αναμένεται και η προσπάθεια χειραγώγησης. Παραδοσιακά το ΡΙΚ ήταν κοντά στην εκάστοτε εξουσία. Άρα βλέπει εκ των πραγμάτων με συμπάθεια την κρατική άποψη και, ως εκ τούτου, καταλήγει να ανατρέπει τις ισορροπίες. Ο ρόλος του ΡΙΚ είναι να είναι το αυτί, το μάτι του πολίτη. Αυτό καθιστά τον ρόλο του κρίσιμο. Θα πρέπει να προσεχθεί αυτή η στάση στον εξελισσόμενο διάλογο, διότι τα θέματα ενημέρωσης θα πρέπει να διατηρούνται σε ένα σωστό επίπεδο αντικειμενικότητας.

Η όλη προσπάθεια στην παιδεία για την κοινή συμβίωση μέσω αλλαγής των βιβλίων της ιστορίας ή με θεατρικές παραστάσεις που τονίζουν ότι είμαστε Κύπριοι, πιστεύετε ότι είναι προς την σωστή κατεύθυνση;

Πιστεύω ότι απαραίτητο προστάδιο της προσπάθειας που γίνεται στο πολιτικό επίπεδο είναι να καλλιεργείται το αγωνιστικό φρόνημα. Μετά, σε συνθήκες λύσης πλέον, θα έχουμε χρόνο για να υπάρξει μια αλλαγή αυτού του προτύπου. Επιπροσθέτως εγώ δεν πιστεύω ότι η ιστορία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μεταβλητή. Είναι μια σταθερά, έχει διαχρονική ισχύ και δεν μπορεί να συναρτάται με την εφαρμογή οποιασδήποτε πολιτικής. Βλέπω με μεγάλη δυσπιστία προσπάθειες αλλοίωσης του εθνικού φρονήματος. Δυστυχώς έχουμε μερικά παραδείγματα σήμερα, τα οποία εντάσσονται στην προσπάθεια αλλαγής παραστάσεων της κοινής γνώμης για σκοπούς αποδοχής μιας λύσης.

Ποιο θεωρείτε ότι θα είναι το οικονομικό κόστος της λύσης;

Θα σας το περιγράψω με κάποιους τίτλους. Ένας τίτλος είναι «η πολλαπλότητα εξόδων λόγω της ύπαρξης πολλαπλότητας θεσμών». Θα είμαστε σε ένα πολυκεντρικό πολιτειακό σύστημα όπως είναι το ομοσπονδιακό, οπότε χρειάζονται περισσότερα χρήματα για να στηριχθεί. Δεύτερος τίτλος είναι το κτίσιμο, «η ανοικοδόμηση». Τρίτος τίτλος είναι η θεωρούμενη «ανάγκη εξισορρόπησης των οικονομιών των δύο κοινοτήτων». Όλα αυτά επιβαρύνουν πάρα πολύ τον δημόσιο τομέα. Βασικά το συντριπτικό βάρος θα βαρύνει τελικά τους Έλληνες Κύπριους. Αυτό τουλάχιστον δείχνουν οι σημερινές συνθήκες. Αφ’ ενός υπάρχει διεθνής κρίση και είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν χρηματοδότες και πολύ κακώς δεν λαμβάνεται το κόστος από τον εισβολέα που δημιούργησε το πρόβλημα. Το κόστος θα έπρεπε να το είχε επωμιστεί η Τουρκία που δημιούργησε το πρόβλημα. Δεν το επωμίζεται και συνεπώς δημιουργείται ένα δυσβάστακτο κόστος, το οποίο θα επιβαρύνει τους θεωρούμενους ως πιο εύρωστους οικονομικά, δηλαδή εμάς τους Έλληνες Κύπριους. Τώρα η πλευρά μας είναι έτοιμη να δεχτεί κάποιο αυξημένο κόστος όπως έγινε με την Δυτική Γερμανία κατά την επανένωση της χώρας. Όμως να αναλάβεις κόστος προκειμένου να πετύχεις την ενοποίηση του κράτους. Αν είναι να αναλάβεις κόστος χωρίς να πετύχεις την ενοποίηση θεσμών, την απελευθέρωση, θα είναι καταστροφικό. Διότι ούτε το ένα θα πετύχεις, ούτε το άλλο και από την άλλη θα δημιουργήσεις συνθήκες οικονομικής χρεοκοπίας.

στον Μάριο Χριστοφόρου

O Γιώργος Ηλιάδης ένας από τους άμεσους γνώστες της Σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας. Βίωσε από κοντά όλη την πολυτάραχη νεότερη ιστορία, κοντά σε σημαντικές μορφές του κυπριακού Ελληνισμού. Εργάστηκε ως Διευθυντής και Αρχισυντάκτης σε διάφορες εφημερίδες και στον ραδιοφωνικό σταθμό «Άστρα». Υπήρξε συνεργάτης σε περιοδικά, υπηρέτησε για 12 χρόνια στο Υπουργείο Εξωτερικών στην Υπηρεσία Διαφώτισης και σήμερα είναι Διευθυντής του Ιδρύματος «Πολύκαρπος Γιωρκάτζης», αρθρογραφώντας ταυτόχρονα και στην εφημερίδα «Καθημερινή». Η εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που μας παραχώρησε παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού μέσω αυτής σκιαγραφεί αρκετές γνωστές και άγνωστες πτυχές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.

Με την εκλογή Χριστόφια στην προεδρία, βλέπετε κάποια εμφανή αλλαγή του κλίματος στο κυπριακό;

Η απάντηση είναι σαφής. Αν υπήρχε αυτή η αλλαγή κλίματος τότε γιατί ασκούνται πιέσεις στους Ελληνοκύπριους; Ο Στέφανος Στεφάνου δήλωσε ότι είχαν συναντηθεί πάρα πολλές φόρες ο Τζιωνής με τον Περντέβ και δεν υπήρξε κανένα βήμα προόδου. Σε αντίθεση με τώρα που υπάρχουν σαφή βήματα προόδου. Τα μόνα βήματα προόδου που υπάρχουν αφορούν στις δικές μας υποχωρήσεις και τίποτα άλλο.

Τι εννοούσε ο Τάσσος Παπαδόπουλος με τον όρο «διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με το σωστό περιεχόμενο»;

Κοιτάξετε, η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι όπως τον τάφο του Αγίου Νεοφύτου: Όλα τα χωράει μέσα. Ο Τάσσος εννοούσε να υπάρχει ανάμιξη των πληθυσμών και να επιστρέψουν όλοι οι προσφυγές στα σπίτια τους.

Ποιός πιστεύεται ότι είναι ο στόχος της Τουρκίας στην Κύπρο;

Ο στόχος της Τουρκίας είναι, σε πρώτο στάδιο, η νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής και κατοχής. Είτε με την συγκατάθεσή μας και την υπογραφή μας κατά προτίμηση ή έστω και με την πάροδο του χρόνου.

Και αυτό πώς θα το επιτύχει;

Εδώ ακριβώς είναι το θέμα. Γι’ αυτό και θα μιλήσουμε για την τουρκική τακτική και μεθοδολογία. Πρώτον, η τουρκική πλευρά θέτει ένα θέμα που μπορεί αρχικά να ακούγεται παράλογο και ανεδαφικό. Δεύτερον, τίθεται το θέμα από την τουρκική πλευρά και αν η άλλη πλευρά δεν απορρίψει την απαίτηση από την αρχή με κατηγορηματικό τρόπο, τότε το θέμα παραμένει σε εκκρεμότητα στην ημερήσια διάταξη. Τρίτον, αν κατά κακή τύχη της άλλης πλευράς το νέο αίτημα γίνει δεκτό για συζήτηση, τότε αναπόφευκτα η τουρκική πλευρά «κάτι» θα κερδίσει σε συζήτηση του νέου απαράδεκτου αιτήματός της, που έπρεπε να είχε κριθεί εξ’ αρχής απαράδεκτο και μη διαπραγματεύσιμο. Τέταρτον, αν παρ’ ελπίδα, η άλλη πλευρά απορρίψει το απαράδεκτο και νεοφανές αίτημα της τουρκικής πλευράς, τότε η τουρκική πλευρά, χωρίς να εγκαταλείπει το απαράδεκτο αίτημά της, αναστέλλει την έντονη διεκδίκησή του και, ταυτόχρονα, κερδίζει τις «καλές εντυπώσεις» για «διαλλακτικότητα», επειδή δεν επιμένει σε ένα παράλογο και αβάσιμο αίτημα που ποτέ δεν έπρεπε να είχε εγερθεί. Και πέμπτον, ακόμα μια πρόσθετη παραλλαγή είναι ότι η τουρκική πλευρά δεν επιμένει στην ολότητα του αρχικού παράλογου αιτήματος, αλλά «δέχεται» κάτι λιγότερο.

Δηλαδή, η τουρκική πλευρά, παράλογα και αδικαιολόγητα ζητά 10, ύστερα κερδίζει 2, εγκαταλείπει προσωρινά το υπόλοιπο 8, ο κόσμος επικροτεί την… «διαλλακτικότητα» της τουρκικής πλευράς που ήδη έχει αναβαθμίσει τις απαιτήσεις της και η Τουρκία καταλήγει να κρατεί ως δεδομένο κέρδος το 2.

Πώς νομίζετε ότι μπορεί ή πρέπει κανείς να αντιδράσει σε αυτές τις μεθόδους;

Αν επικρατήσει η βασική πολιτική θέση ότι ένας διάλογος με τους Τούρκους πρέπει να συνεχίζεται πάση θυσία επειδή «ο χρόνος εργάζεται σε βάρος μας», τότε δεν υπάρχει τρόπος αντίδρασης.

Δηλαδή είμαστε καταδικασμένοι να τρέχουμε ξοπίσω από τις συνεχώς αναβαθμισμένες τουρκικές απαιτήσεις και στο τέλος να ενδίδουμε;

Όχι βέβαια. Ο μόνος τρόπος αντίδρασης για μας είναι να κάνουμε ξεκάθαρο στην τουρκική πλευρά ότι δεν δεχόμαστε παρεμβολή νέων θεμάτων και νέων απαιτήσεων. Εστω κι αν το τίμημα θα είναι η διακοπή του διαλόγου. Σε αυτό άλλωστε αποσκοπούσε κάποτε και η επιμονή του Τάσσου Παπαδόπουλου για πρόταξη των τριών βασικών ελευθεριών.

Είναι γνωστό ότι η Τουρκία, χωρίς δυσκολία και χωρίς επιπτώσεις, αθετεί την υπογραφή της και απιστεί σε συμφωνίες και συνθήκες που υπέγραψε. Δεδομένης αυτής της προδιάθεσής της, πόση αξία νομίζετε θα έχει η υπογραφή της σε μια λύση του κυπριακού και, κυρίως, πόσο μόνιμη θα είναι μια τέτοια λύση;

Αν λάβουμε υπόψη μας την «ατζαμοσύνη» που διακρίνει τους χειρισμούς της δικής μας πλευράς σήμερα, ακόμα και σε λύση να καταλήξουν, δεν θα είναι μόνιμη. Διότι, όπως οδηγούνται τα πράγματα οδηγούνται, εγώ πιστεύω, σε λύση χειρότερη του Σχεδίου Ανάν τότε, όταν η τουρκική πλευρά κρίνει ότι έχει την ευχέρεια και την δυνατότητα να παραβεί την υπογραφή της, θα το πράξει. Τι ακριβώς θέλει η Τουρκία; Ποιος ο στόχος της; Αυτό που έλεγε συνεχώς ο Τάσσος Παπαδόπουλος: «Αφέντης στον Βορρά και συνεταίρος στον Νότο». Πιο απλά: Να καταστήσει την Κύπρο προτεκτοράτο της.

Με αυτά που λέτε, είναι ποτέ δυνατόν η Τουρκία, όχι ο Ταλάτ που τον έχει αναβαθμίσει ο κ. Χριστόφιας, να συγκατανεύσει σε λύση του κυπριακού, που θα την βρουν οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι μεταξύ τους;

Όλα αυτά είναι αφέλειες. «Λύση από τους Κυπρίους για τους Κυπρίους», αν δεν είναι αφέλεια, τότε είναι σκέτη κοροϊδία. Η τουρκική πολιτική είναι προσαρμοσμένη στη θεωρία αποδοχής του «τωρινού εφικτού στόχου», χωρίς να εγκαταλείπει τους μακροχρόνιους στόχους της (ο όρος ανήκει στον Τάσσο Παπαδόπουλο). Και πρέπει να προσθέσω ότι η τουρκική πολιτική δεν θα δεχτεί ποτέ οποιαδήποτε διευθέτηση του κυπριακού που να είναι αντίθετη ή να αποτρέπει τους μακροχρόνιους σχεδιασμούς της σχετικά με την Κύπρο.

Και ποιοι είναι αυτοί οι μακροχρόνιοι σχεδιασμοί της Τουρκίας;

Πρώτον, να έχει μόνιμη στρατιωτική και πολιτική παρουσία στα κατεχόμενα και, δεύτερον, να έχει λόγο και έλεγχο για το τι γίνεται στις ελεύθερες περιοχές, με τελικό στόχο τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου.

Θεωρείται ότι έχουμε ευθύνες για την τωρινή κατάσταση στην Κύπρο;

Δεν αποδέχομαι ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ευθύνες. Να σας θυμίσω την τουρκοανταρσία και τα σχεδία που είχαν βρεθεί στο γραφείο του τότε Υπουργού Γεωργίας. Μέσα σε αυτά τα σχεδία περιγράφονταν επακριβώς τι και πού θα πήγαινε ο καθένας. Επίσης και η υπόθεση του πλοιαρίου Ντενίς που κουβαλούσε όπλα σους Τουρκοκύπριους, ενώ διεξάγονταν οι συνομιλίες στην Ζυρίχη. Όσο για το σχέδιο «Ακρίτας», για το οποίο πολλά λέγονται, να σας επισημάνω ότι ήταν ένα αμυντικό σχέδιο σε περίπτωση ανταρσίας των Τουρκοκύπριων.

Ποιος ο ρόλος του Γιωρκάτζη στην τότε εποχή;

Είχε δημιουργήσει ομάδες επαγρύπνησης που έκαναν περιπολίες σε τουρκικές συ-νοικίες και παρακολουθούσαν Τούρκους που μετάφεραν όπλα.

Πώς σχολιάζετε ότι μερικοί κατηγορούν τον Γιωρκάτζη ότι ήταν πολύ επιθετικός απέναντι στους Τουρκοκύπριους;

Να μας τα τεκμηριώσουν αυτά και μετά να μιλούν. Διερωτώμαι, μερικοί που μας κατηγορούν ότι θα κάναμε γενοκτονία, μπορούν να μας πουν με τι οπλισμό θα την κάναμε; Ήμασταν άοπλοι, μόνο κυνηγετικά όπλα είχαμε, σε αντίθεση με τους πάνοπλους Τουρκοκύπριους.

Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι είχαν γίνει εγκλήματα εναντίον των Τουρκοκύπριων και το νόμιμο κράτος τα ανέχονταν;

Δεν το αποδέχομαι αυτό. Το κράτος είχε συλλάβει και καταδίκασε Ελληνοκύπριους που είχαν διαπράξει εγκλήματα εναντίον Τουρκοκύπριων. Αλλά και οι ίδιοι οι Τουρκοκύπριοι δεν άφηναν το κράτος να λειτουργήσει, όπως με το θέμα της φορολογίας.

Πιστεύετε πως τα 13 σημεία ήταν η αίτια ή η αφορμή;

Κατά αρχήν τα 13 σημεία ο Μακάριος τα υπέβαλε και δεν τα επέβαλε. Οι Τουρκοκύπριοι τα είχαν όλα σχεδιασμένα και η ανταρσία θα γίνονται έτσι και αλλιώς.

Συμφωνείτε με την άποψη ότι το ΑΚΕΛ είχε την πιο σωστή στάση διαχρονικά σε όλη την ιστορία του κυπριακού;

Διερωτώμαι, πού δικαιώθηκε το ΑΚΕΛ; Στην μη συμμέτοχη του στον απελευθερωτικό αγώνα 55-59; Στο ότι το 59 ήταν στην ίδια εξέδρα με την ακροδεξιά εναντίον του Μακαρίου; Μετά στο σχέδιο Κουεγιάρ στράφηκε εναντίον του Σπύρου Κυπριανού. Ο Μακάριος ήταν ένα πολυσυλλεκτικός ηγέτης και ούτε αριστερός ούτε δεξιός ήταν. Το ΔΗΚΟ φέρει βαρύτατη ευθύνη στο ότι άφησε την δεξιά και την αριστερά να είναι τα δύο μεγάλα κόμματα.

Πώς κρίνετε την στάση του ΔΗΚΟ μετά την δεύτερη Κυριακή των πρόσφατων προεδρικών εκλογών;

Η δραστηριοποίηση του ΔΗΚΟ την δεύτερη Κυριακή ήταν τόσο εξευτελιστική και διερωτώμαι για ποιο λόγο πανηγύριζαν. Το ΔΗΚΟ κατάντησε ο νεροκουβαλητής της δεξιάς και της αριστεράς τηρώντας μια ερμαφρόδιτη πολιτική.

Λίγα λόγια για το Ίδρυμα Πολύκαρπος Γιωρκά-τζης; Με τι ασχολείται;

Είναι ένας μη κερδοσκοπικός Οργανισμός ο οποίος ασχολείται, βασικά, με την νεώτερη ιστορία της Κύπρου. Έχει ήδη εκδώσει ένα βιβλίο, ακολουθούν άλλα 34 εντός του 2010 και θα διοργανώσει φέτος Ημερίδα με θέμα «Πενήντα χρόνια από την λήξη του αγώνα της ΕΟΚΑ (1959-2009). Σκέψεις και προβληματισμοί για την αναγκαιότητά του. Μια αποτίμηση των στόχων και της κατάληξης». Βέβαια, υπάρχει προγραμματισμός μέχρι το 2011 και μετά βλέπουμε.

Πώς σχολιάζετε τα βιβλία του Μακαρίου Δρουσιώτη για τον Γιωρκάτζη ;

Κοίταξε υπάρχουν δύο ειδών έρευνες. Η επιστημονική με τεκμηριωμένα έγγραφα και αυτή που κάνει ο Μακάριος Δρουσιώτης, ο οποίος έχει μια ψύχωση με τον Τασσο Παπαδόπουλο και τον Γιωρκάτζη. Με το Σχέδιο Ακρίτα έλεγε ότι θα σκοτώναμε όλους του Τουρκοκύπριους. Φυσικά ποτέ δεν μπόρεσε να τεκμηριώσει τίποτα και το χειρότερο είναι ότι οι πληροφοριοδότες του, είναι προδότες της ΕΟΚΑ που ζουν στο Λονδίνο και ο Λαγοδόντης που εδίωξε ο Γιωρκάτζης επειδή ήταν διπλός πράκτορας. Εμείς έχουμε γράψει ένα βιβλίο για τον Γιωρκάτζη με αυτόπτες μάρτυρες .

Όπως μας ανέφεραν, στην κατεχομένη Κύπρο και ειδικά στην περιοχή της Μια Μηλιάς υπάρχει η καλύτερη πρώτη υλη για την κατασκευή τούβλων. Πριν την εισβολή εννιά από τα δέκα τότε εργοστάσια ήταν στην κατεχομένη Κύπρο, πλην του Τουβλοποιείου Λεμεσού. Μετά την εισβολή λόγω της μεγάλης ζήτησης σε τούβλα οι πρόσφυγες τουβλοποιοί άρχισαν να επαναδραστηριοποιούνται με κυβερνητικές εγγυήσεις. Τα τούβλα που παράγονται στην Κύπρο είναι αξίας γύρω στα πενήντα εκατομμύρια ευρώ ετήσια. Τούβλα από το εξωτερικό δεν έρχονται λόγω του υψηλού κόστους μεταφοράς.

Μετά από την διάνοιξη των οδοφραγμάτων, οι τουβλοποιοί επισκέφτηκαν τα κατεχόμενά τους εργοστάσια. Διαπίστωσαν ότι τα περισσότερα καταστράφηκαν, ότι καμία αναβάθμιση δεν είχε γίνει και ότι όσα λειτουργούσαν χρησιμοποιούσαν τα δικά τους μηχανήματα, τα οποία είχε λαφυραγωγήσει το κατοχικό καθεστώς και είχε πουλήσει σε τουβλοποιούς των κατεχόμενων.

Εδώ και μερικούς μήνες η εταιρία Φάνος Επιφανίου έχει προβεί σε συμφωνία αποκλειστικότητας με ένα από τα εργοστάσια παραγωγής τούβλων από τα κατεχόμενα. Το κατεχόμενο τουβλοποιείο ανήκει στην οικογένεια Παρασκευαΐδη και το κατέχει παράνομα ένας Τουρκοκύπριος. Σύμφωνα με τους τουβλοποιούς, οι οποίοι το επισκέφθηκαν, οι συνθήκες εργασίας σε αυτό είναι απαράδεκτες και οι εργάτες είναι αποκλειστικά έποικοι. Παράλληλα το εργο-στάσιο αυτό δεν πληροί κανένα περιβαλλοντικό κανονισμό. Χρησιμοποιεί ως καύσιμη ύλη κάρβουνο, χωρίς να έχει ειδικά φίλτρα, και πρώτη ύλη από ελληνοκυπριακή γη.

Αντίθετα, στις ελεύθερες περιοχές απαιτείται ειδική περιβαλλοντική μελέτη και κατάθεση τραπεζικής εγγύησης για να δοθεί το δικαίωμα για ανόρυξη πρώτων υλών, ενώ μετά την ανόρυξη οι τουβλοποιοί έχουν την υποχρέωση να επαναφέρουν το φυσικό τοπίο με βάση συγκεκριμένο σχέδιο που εγκρίνεται, για να δεντροφυτευτεί. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, το κράτος παίρνει τα λεφτά από την τραπεζική εγγύηση για να επαναφέρει το τοπίο σύμφωνα με το σχέδιο.

Στα κατεχόμενα γίνεται μια άναρχη ανόρυξη με αποτελέσματα καταστροφικά τόσο για την περιοχή της Μια Μηλιάς, όσο και του Πενταδαχτύλου. Λόγω του χαμηλού κόστους της παραγωγής, αλλά και του γεγονότος ότι δεν χρειάζεται να πληροί κανέναν περιβαλλοντικό κανονισμό, το κατεχόμενο τουβλοποιείο παράγει πολύ φτηνά τούβλα τα οποία διοχετεύει η εταιρία Φανός Επιφανίου σε τιμή κατά 10% πιο φθηνή σε σύγκριση με αυτά που παράγονται στις ελεύθερες περιοχές.

Το αποτέλεσμα είναι οι τουβλοποιοί στις ελεύθερες περιοχές να διαμαρτύρονται για αθέμιτο ανταγωνισμό από τα τουβλοποιεία στα κατεχόμενα και να φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην οικονομική τους καταστροφή. Το εμπόριο αυτών των τούβλων γίνεται με βάση τον Κανονισμό της Πρά-σινης Γραμμής και διέπεται από τους ελέγχους του τμήματος τελωνείων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ερωτηματικά τίθενται για το αν και πώς η παράνομη τουβλοδομή εξασφάλισε το CE marking, το οποίο πιστοποιεί την ακριβή σύνθεση του προϊόντος με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Ποιος τους το έδωσε αφού οι αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους δεν ελέγχουν το παράνομο εργοστάσιο;

Ανταποκρίνονται στην σχετική νομοθεσία οι δειγμα-τοληψίες που γίνονται από το κρατικό χημείο; Οι τουβλοποιοί μας τόνισαν ότι πρόκειται για μια καθαρά πολιτική απόφαση για ενίσχυση του εμπορίου της πράσινης γραμμής.

Η απάντηση του Φάνου Επιφανίου

Σε επικοινωνία που είχαμε με τον κ. Φάνο Επιφανίου στην οποία του θέσαμε το ζήτημα της εμπορίας των τούβλων από το κατεχόμενο τουβλοποιείο, μας ανέφερε ότι ο ίδιος είναι ένας νομοταγής πολίτης και ότι το εμπόριο αυτό διεξάγεται με βάση τον Κανονισμό της πράσινης γραμμής. Η διαδικασία μας είπε, είναι εγκεκριμένη και υποστηρίζεται τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από την δική μας κυβέρνηση. Μας είπε επίσης ότι δεν είναι δικό του θέμα το πώς παράγεται το προϊόν και αν δεν σέβεται κανένα περιβαλλοντικό κανόνα. Ούτε και αν είναι κατεχόμενο το τουβλοποιείο και ανήκει στην οικογένεια Παρασκευαΐδη. Θεώρει ότι δεν είναι στην δική του αρμοδιότητα, από την στιγμή που είναι νόμιμη η εισαγωγή και το προϊόν έχει τη σήμανση CE.

Παράλληλα στο ερώτημα που του θέσαμε όσο αφορά στην ποιότητα των τούβλων, μας ανάφερε ότι έχει κάνει χημικές αναλύσεις και ότι πληρούν τις προδιαγραφές που απαιτούνται από την νομοθεσία. Ο κ. Επιφανίου μας τόνισε ότι και αυτός είναι πρόσφυγας και ότι κατέχονται οι περιουσίες του στο Βαρώσι από Τουρκοκύπριους. Ωστόσο μας είπε ότι έχουν περάσει 35 χρόνια από τότε και το τουβλοποιείο με το οποίο συνεργάζεται ακολουθεί τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής που έχει εγκριθεί από τη Κυπριακή Δημοκρατία. Στο ερώτημα κατά πόσο κινδυνεύουν με οικονομική καταστροφή οι Ελληνοκύπριοι τουβλοποιοί, ο κ. Επιφανίου χαρακτήρισε αυτούς τους φόβους υπερβολές, αφού όπως ανέφερε μέχρι στιγμής έχει έρθει από τα κατεχόμενα γύρω στο 1-1,5 % της ετησίας παραγωγής των τούβλων. Αντίθετα οι Ελληνο-κύπριοι τουβλοποιοί δηλώνουν ότι θα επηρεαστούν σημαντικά οι εργασίες τους, αφού τούβλα από τα κατεχόμενα έρχονται εδώ και τρεις μήνες μόνο, οπότε το ποσοστό που αναφέρεται είναι πλασμα-τικό.

Βέβαια εκείνο που ενδιαφέρει επίσης τους καταναλωτές είναι τι θα γίνει σε περίπτωση κατά την οποία μετά από κάποιο χρονικό διάστημα τα τούβλα από τα κατεχόμενα τυχόν αποδειχθούν ακατάλληλα. Εναντίον ποιου κατασκευαστή θα στραφούν οι καταναλωτές που έκτισαν το σπίτι τους με τούβλα από τα κατεχόμενα και πού θα διαμαρτύρονται για την ακαταλληλότητά τους;

Η αγωγή κατά της Δημοκρατίας

Φαίνεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία υποστηρίζει την οικοδόμηση σπιτιών με τούβλα από κατεχόμενα τουβλοποιεία και κλεμμένη ελληνοκυπριακή γη. Η Κυπριακή Δημοκρατία φαίνεται επίσης να νομιμοποιεί την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και τις άθλιες συνθήκες εργασίας. Τελικά ποιους εξυπηρετεί αυτή η Κυβέρνηση; Τους φορολογούμενους πολίτες και επιχειρηματίες που βλέπουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό από τα κατεχόμενα να τους απειλεί; Τους απλούς εργάτες στα κατεχόμενα που εργάζονται κάτω από άθλιες συνθήκες; Ή μήπως τους κερδοσκόπους, κεφαλαιοκράτες των κατεχομένων;

Η απάντηση που δόθηκε από τον Υπουργό Εσωτερικών Νεοκλή Συλικιώτη, όταν τον επισκέφθηκαν οι Ελληνοκύπριοι τουβλοποιοί για να του εκφράσουν τις ανησυχίες τους, είναι αποκαλυπτική:

«Αν είναι να κλείσετε, κλείστε», φέρεται να τους είπε. Αυτή είναι δυστυχώς η αντιμετώπιση της πολιτείας, η οποία φέρεται να αδιαφορεί για τους κινδύνους και τις συνέπειες.

Όλοι οι τουβλοποιοί της ελεύθερης Κύπρου, δηλαδή τα τουβλοποιεία Παλαικύθρου Ο Γίγας, τα Κεραμουργεία Χρυσάφη, τα Κεραμοποιεία Παλαικύθρου ΚΑΠΑ, οι Μέλιος & Παφίτης, το Κεραμείο Κακογιάννης, τα Ηνωμένα Τουβλοποιεία και το τουβλοποιείο Λήδρα, έχουν τώρα καταχωρήσει αγωγή κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, με την οποία αιτούνται διάταγμα που να απαγορεύει στην Δημοκρατία να παραβαίνει τα συνταγματικά ατομικά δικαιώματα των Κυπρίων τουβλοποιών και ιδιαίτερα το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση, λόγω της μη υποβολής σε ελέγχους των τούβλων που διέρχονται από τις κατεχόμενες περιοχές, καθώς και λόγω της απαλλαγής των τούβλων αυτών από την υποχρέωση συμμόρφωσης με το κοινοτικό κεκτημένο.

Επιπρόσθετα με την αγωγή τους οι τουβλοποιοί ζητούν διάταγμα που να απαγορεύει στην Δημοκρατία να μην εφαρμόζει τους κανόνες του κοινοτικού δικαί-ου και ιδιαίτερα τον Κανονισμό ΕΚ 1480/2004 αναφορικά με τα θέματα υγείας, ασφάλειας, προστασίας του περιβάλλοντος και των καταναλωτών, καθώς και να μην εφαρμόζει οποιαδήποτε κριτήρια για την διέλευση τούβλων από τα κατεχόμενα, κατά τρόπο που να οδηγεί σε παραβίαση του πρωτογενούς και του παράγωγου κοινοτικού δικαίου και ιδιαίτερα του Κανονισμού 1480/2004 και να οδηγεί σε άνιση μεταχείριση των Ελληνοκυπρίων τουβλοποιών. Οι τουβλοποιοί ζητούν επίσης αποζημιώσεις για την ζημιά που υφίστανται λόγω της παράβασης των συνταγματικών τους δικαιωμάτων που περιγρά-φονται πιο πάνω.

Ιωσήφ Αβρααμίδης

Πρόεδρος Lumiere TV Public Company Ltd

στον Μάριο Χριστοφόρου

Ο κ. Ιωσήφ Αβρααμίδης μας μίλησε ανοικτά για τις συνέπειες της πειρατείας στα οικονομικά και την βιοσιμότητα της συνδρομητικής πλατφόρμας, αλλά και για τις προθέσεις της LTV ως προς τους παρανομούντες.

Πότε ξεκίνησε η Lumiere TV (LTV) να λειτουργεί ως κανάλι συνδρομητικής τηλεόρασης;

Η Lumiere ξεκίνησε το 1989 να ασχολείται με παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών και διαφημιστικών σποτ. Το 1993 μετά από πρόταση του Κρις Οικονομίδη και λαμβάνοντας υπόψη το νέο περιβάλλον που είχε δημιουργηθεί με την έναρξη λειτουργίας ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, ξεκινήσαμε να λειτουργούμε κανάλι συνδρομητικής τηλεόρασης. Η αρχή ήταν αρκετά δύσκολη, αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια πολύ σοβαρή υποδομή στα Πυργά και σταδιακά να δημιουργήσουμε τον όμιλο LTV, με την LTV Sport 1, LTV Sport 2, LTV Series, LTV Movies, καθώς και την εμπορική συνεργασία και συνεργασία ως προς το περιεχόμενο με τον συνδρομητικό τηλεοπτικό σταθμό ΑΛΦΑ. Τα κανάλια LTV και ΑΛΦΑ παρέχονται επί του παρόντος τόσο στους συνδρομητές της LTV, όσο και σε συνδρομητές της Primetel και της Multichoice, ενώ το σύνολο των καναλιών παρέχεται για την ώρα στην πλατφόρμα της ΑΤΗΚ, την Mi-Vision.

Πότε εντοπίσατε ότι ξεκίνησε το πρόβλημα υποκλοπής των σημάτων της συνδρομητικής τηλεόρασης;

Το πρόβλημα ξεκίνησε δειλά-δειλά με παράνομες κάρτες, όμως τον τελευταίο χρόνο έχει εξελιχθεί σε γάγγραινα.

Σε πόσες χιλιάδες εκτιμάτε ότι ανέρχονται οι παράνομοι συνδρομητές;

Αυτοί εκτιμώνται γύρω στις 25.000-30.000, δηλαδή στο 50% περίπου τις συνδρομητικής μας βάσης.

Σε τι ποσό εκτιμάτε την οικονομική ζημιά που έχει υποστεί η εταιρεία σας;

Αυτή εκτιμάται σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ και αν η τηλεοπτική πειρατεία συνεχιστεί, τότε θα κινδυνεύσουμε οικονομικά. Η LTV θα έφτανε σε ένα σημείο που δεν θα μπορούσε πια να πληρώσει τα τηλεοπτικά δικαιώματα του προγράμματος που αγοράζει λόγω της πειρατείας.

Πολλοί ισχυρίζονται ότι πηγαίνουν στους παράνομους παρόχους, επειδή θέλουν να βλέπουν το NOVA Ελλάδας. Πώς το σχολιάζετε;

Ο καταναλωτής θα πρέπει να αντιληφθεί πως η πράξη του είναι παράνομη. Όταν κάποια πλατφόρμα αγοράζει τα τηλεοπτικά δικαιώματα για την Ελλάδα, αυτό δεν σημαίνει ότι δικαιούται να εκπέμπει και στην Κύπρο και αυτό έχει κριθεί και με απόφαση των κυπριακών δικαστηρίων που έκριναν ότι η μετάδοση της πλατφόρμας NOVA Ελλάδας στην Κύπρο είναι παράνομη. Πρέπει να αντιληφθείτε ότι το κόστος αγοράς προγράμματος είναι εξαιρετικά υψηλό και αν δεν υπάρχουν αρκετοί συνδρομητές λόγω της πειρατείας, τότε το αποτέλεσμα θα είναι πως τα προγράμματα αυτά δεν θα μεταδίδονται, διότι κανένας τηλεοπτικός σταθμός δεν θα μπορεί να τα πληρώσει. Ως εκ τούτου, το συμφέρον του καταναλωτή δεν εξυπηρετείται μακροπρόθεσμα με την πειρατεία.

Πώς σχολιάζετε δηλώσεις διαφόρων πολιτειακών αξιωματούχων ότι πιθανώς οι πολίτες να μην γνώριζαν πως είναι παράνομη η θέαση των καναλιών μέσω Dreambox;

Δεν πιστεύω ότι οποιοσδήποτε θα μπορούσε στα σοβαρά να ισχυριστεί πως δεν γνώριζε, ότι οι πράξεις του ήταν παράνομες. Κάποιος δεν απευθύνεται σε ένα τεχνικό για να του διευκολύνει την πειρατεία, χωρίς να γνωρίζει πως παρανομεί. Εμείς θα κινηθούμε νομικά τόσο εναντίον των παράνομων παροχέων, όσο και εναντίον των καταναλωτών και αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί θα λάβουμε όλα τα νόμιμα μέτρα προς την προάσπιση των δικαιωμάτων μας. Τονίζω εξάλλου πως οι πράξεις αυτές είναι παράνομες κατά το ποινικό δίκαιο, ενώ η LTV μπορεί να στραφεί και αστικά εναντίον των παρανομούντων για αποζημιώσεις.

Πολλοί καταναλωτές ισχυρίζονται πάντως ότι είναι οικονομικά δυσβάστακτο το κόστος για κάποιον που θέλει να βλέπει όλα τα αθλητικά γεγονότα, εφόσον κάποιος θα πρέπει να πληρώνει πάνω από 170 ευρώ μηνιαίως για να έχει όλες τις πλατφόρμες.

Αυτό εμπεριέχει δόσεις αλήθειας, αλλά είναι συνε-πακόλουθο του γεγονότος ότι ζούμε σε καθεστώς ελεύθερης αγοράς. Η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού αποφάσισε να κηρύξει παράνομες τις συμφωνίες μεταξύ συνδρομητικών τηλεοπτικών καναλιών, καθώς και τις συμφωνίες των ποδο-σφαιρικών ομάδων με την ΚΟΠ. Ως συνέπεια αυτών των αποφάσεων, κανένα συνδρομητικό κανάλι δεν μπορεί να αγοράσει τα τηλεοπτικά δικαιώματα όλων των ομάδων. Οι ομάδες έχουν τεράστιες οικονομικές απαιτήσεις, ιδιαίτερα αν ληφθούν υπόψη τα κυπριακά δεδομένα, ορισμένοι ψηλώνουν τις τιμές με σκοπό να δημιουργήσουν αναταραχή στην κυπριακή αγορά και όλα αυτά έχουν ως συνέπεια ότι κανένα συνδρομητικό κανάλι δεν μπορεί να αντέξει το κόστος του να αγοράζει όλα τα αθλητικά γεγονότα, ταινίες, σειρές. Πρέπει να κάνεις κάποια επιλογή, διότι η κυπριακή αγορά είναι μικρή και κατά συνέπεια κανένας δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά αν τα αγοράζει όλα, πόσο μάλλον όταν υπάρχει και τέτοιος βαθμός πειρατείας. Επομένως το πιο πάνω επιχείρημα δεν μπορεί οπωσδήποτε να δικαιολογήσει την πειρατεία.

Πιστεύετε ότι οι παροχείς των παράνομων σημάτων θα συνεχίσουν να εκπέμπουν από άλλες χώρες του εξωτερικού ή και από τα κατεχόμενα;

Το μήνυμα που θέλω να στείλω είναι πως έχουμε την τεχνική υποδομή και την δυνατότητα να τους εντοπίσουμε όπου και αν πάνε. Όσοι νοιώθουν ασφαλείς, πρέπει να ξέρουν πως απλώς θα έλθει και εκείνους η σειρά τους. Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουν ότι η κλοπή δεν συνιστά κάτι με το οποίο μπορούμε να συμβιβαστούμε. Θα διεκδικήσουμε τα περιουσιακά στοιχεία των παράνομων παροχέων με αγωγές, μέχρι να αποζημιωθούμε στο ακέραιο.

Είσαστε πραγματικά διατεθειμένοι να κινηθείτε νομικά και εναντίον των συνδρομητών, ακόμα και αν αυτοί είναι υψηλά ιστάμενα πρόσωπα της κοινωνίας μας;

Σας απαντώ ξεκάθαρα πως θα κινηθούμε νομικά εναντίον όλων, οποιοιδήποτε και αν είναι αυτοί, αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί. Ουδείς είναι υπεράνω του νόμου όταν πραγματοποιεί κλοπή. Δεν θα ήθελα σε καμιά περίπτωση να προβούμε σε μαζικές διώξεις ή αγωγές εναντίον καταναλωτών και αυτό το τονίζω, αλλά αν η κατάσταση συνεχιστεί τότε δεν θα έχουμε άλλη επιλογή. Νομίζω πως έχουν σταλεί αρκετά προειδοποιητικά μηνύματα μέχρι σήμερα σε όλους. Αν κάποιοι επιμένουν, τότε και εμείς θα είμαστε αμείλικτοι.

Θα κινηθείτε νομικά εναντίον ξενοδοχείων και εστιατορίων που υπέκλεπταν το σήμα της συνδρομητικής σας τηλεόρασης;

Μα το έχουμε ήδη πράξει. Δυστυχώς ένας μεγάλος αριθμός εστιατορίων και ξενοδοχείων πωλούσαν τα κανάλια μας στους πελάτες τους, χωρίς να πληρώνουν τα απαραίτητα συνδρομητικά δικαιώματα. Αυτό όπως καταλαβαίνετε δεν μπορεί να γίνει ανεκτό από την πλευρά μας.

Τελικά το Dreambox είναι παράνομο;

Το Dreambox ως συσκευή δεν είναι παράνομη, αλλά η χρήση του για υποκλοπή του σήματος είναι οπωσδήποτε παράνομη, όπως και η σύνδεσή του για παράνομους σκοπούς. Στον βαθμό πάντως που αποδειχθεί ότι η Dreambox συνεργεί ή ανέχεται την υποκλοπή, εμείς δεν θα διστάσουμε να κινηθούμε νομικά και εναντίον της. Το θέμα αυτό θα εξεταστεί όταν έχουμε ενώπιόν μας το σύνολο των στοιχείων που κατέχει η αστυνομία.

Η παγκοσμιοποίηση έφερε στον τομέα της κτηνοτροφίας μεγάλες αλλαγές. Οι μικρές παραδοσιακές μονάδες σχεδόν έχουν εξαφανιστεί, δίνοντας την θέση τους σε μεγάλες αλυσίδες εταιριών, οι οποίες περιλαμβάνουν μεγάλες χοιροτροφικές μονάδες και σφαγεία, ενώ παράλληλα προωθούν απευθείας τα προϊόντα τους στον καταναλωτή. Οι μεγάλες αυτές εταιρίες του εξωτερικού έχουν ως κύριο μέλημά τους να μειώσουν το κόστος και να παράγουν όσο το δυνατό ποιο φτηνό κρέας, σε συνθήκες πολύ διαφορετικές από ό,τι υπάρχουν στις παραδοσιακές κτηνοτροφικές μονάδες. Συνήθως μεγάλος αριθμός ζώων στοιβάζεται μαζικά σε μικρό χώρο, καθιστώντας πανεύκολη την μετάδοση και ανακύκλωση ασθενειών.

Η κατάσταση βέβαια στον ευρωπαϊκό χώρο δεν είναι ανεξέλεγκτη. Η ΕΕ έχει θεσπίσει κάποιες σοβαρές ασφαλιστικές δικλίδες για το πως πρέπει να λειτουργούν οι κτηνοτροφικές μονάδες. Οι πολλαπλές ευρωπαϊκές νομοθεσίες έχουν αφενός ως στόχο τον σεβασμό της ευημερίας και ευζωίας τους, αλλά και την παράγωγη υγιεινού κρέατος. Παράλληλα έχουν προστεθεί νέες νομοθεσίες που αφορούν στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τα χοιρολύματα, με τις μεγάλες χοιροτρόφικες μονάδες να υποχρεούνται να κατασκευάσουν μονάδες επεξεργασίας χοιρολυμάτων. Αντίστοιχες νομοθεσίες υπάρχουν και σε άλλες προηγμένες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Ωστόσο, όλες αυτές οι νομοθεσίες, σε συνδυασμό με το αυξημένο εργατικό κόστος στις δυτικές χώρες, καθιστούν την παραγωγή κρέατος «ακριβή υπόθεση».

Όλα αυτά οδήγησαν πολλές εταιρίες να σκεφτούν την μεταφορά των μονάδων τους σε χώρες που έχουν ένα πιο χαλαρό αν όχι ανεξέλεγκτο νομοθετικό πλαίσιο. Μεγάλες εταιρίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν την πόλη Περοτέ του Μεξικού και την μετέτρεψαν σε «πόλη των χοίρων». Σε αυτήν συγκεντρώθηκαν σε μεγάλη πυκνότητα χοιροτροφικές μονάδες, στις οποίες δεν ίσχυαν οι κανόνες για την υγιεινή και ευημερία του ζωικού πληθυσμού, όπως εφαρμόζονται στις προηγμένες χώρες. Από την άλλη οι εργάτες είναι κυρίως ανειδίκευτοι και δεν έχουν την απαίτηση να εργάζονται σε ένα ασφαλές υγειονομικό περιβάλλον. Κανένας περιορισμός δεν επιβάλλεται στην περιβαλλοντική επιβάρυνση που προκαλείται σε αυτές τις περιοχές.

Σε αυτή την μεξικανική πόλη, λόγω της κακής υγειονομικής κατάστασης, ενδήμησε τελικά ο ιός της «γρίπης των χοίρων» H1N1 και έγινε ακόμα πιο παθογόνος συνδυάζοντας το γονιδιώμά του με ιό της «γρίπης των πουλερικών»-αφού πολλοί κά-τοικοι της περιοχής εκτρέφουν οικόσιτα πουλερικά- και με την εποχιακή γρίπη των ανθρώπων. Το πιο πάνω φαίνεται να είναι το πιο πιθανό σενάριο για το πως ξεκίνησε ο ιός H1N1, αν και για πλήρη εξακρίβωση των ποιο πάνω απαιτούνται ειδικές επιδημιολογικές μελέτες.

Το κατά πόσο μια πανδημία της γρίπης των χοίρων θα έχει τα αποτελέσματα της πανδημίας spanish flu του 1918-1919 , προκαλώντας θάνατο σε αρκετά εκατομμύρια ανθρώπων, εξετάζεται συχνά αλλά θεωρείται μάλλον ένα πολύ απομακρυσμένο σενάριο. Κι αυτό γιατί έχει βελτιωθεί σε τεράστιο βαθμό το επίπεδο υγείας του πληθυσμού των δυτικών χώρων, ενώ η ιατρική διαθέτει σήμερα το όπλο των αντιικών φαρμάκων (Tamiflu). Από την άλλη οι φαρμακοβιομηχανίες θα πιεστούν να κατασκευάσουν νέα εμβόλια «δια τον φόβο των Ιουδαίων». Οι φαρμακοβιομηχανίες θα είναι οι πρώτοι μεγάλοι κερδισμένοι από την πανδημία του πανικού για την γρίπη των χοίρων, οι οποίες θα δουν τα κέρδη τους να φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ και τις μετοχές τους να εκτινάσσονται.

Οι πολιτικές ηγεσίες των δυτικών χωρών είναι επίσης δυνατό να αποκομίσουν τα δικά τους οφέλη από τον φόβο της πανδημίας, δημιουργώντας μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης και προβάλλοντας την ετοιμότητά τους να διαχειριστούν την κρίση, με τα ΜΜΕ να σεκοντάρουν. Ας μην πάμε μακριά και ας πάρουμε παράδειγμα τη χώρα μας, όπου εδώ και καιρό «άρχισαν τα όργανα». Οι αρμόδιες υπηρεσίες προβάλλουν ίσως καθ’ υπερβολή την δυνατότητά τους να αντιμετωπίσουν την κρίση και ο Υπουργός Υγείας δήλωσε σε ιδιωτικό κανάλι ότι θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη για να αγοραστούν χωρίς διαγωνισμό προστατευτικές μάσκες.

Και μέσα στον κυκεώνα του ωφέλιμου δήθεν πανικού για σωτηρία των πολιτών τους από την πανδημία, οι προηγμένες δυτικές χώρες ξεχνούν τις υπανάπτυχτες χώρες στις οποίες εναπόθεσαν απερίσκεπτα τα απόβλητα της δικής τους παγκοσμιοποίησης. Στις οποίες θεωρούν ότι δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για την υγεία των ζώων και των εργαζόμενων. Και από την άλλη κλείνουν τα μάτια σε πανδημίες που θερίζουν εδώ και χρόνια χώρες της Αφρικής, όπως η ελονοσία και η χολέρα.

Το μεγάλο ζήτημα που θα έπρεπε κατεξοχήν να απασχολήσει τις προηγμένες χώρες με αφορμή τον νέο ιό είναι οι δικές τους ευθύνες στην εξάπλωσή του και όχι τα εκατομμύρια που θα διατεθούν στην δημιουργία αντιγριπικών εμβολίων. Δεν μπορούμε να θεωρούμε τον Τρίτο Κόσμο ή τις μη δυτικές χώρες ως σκουπιδότοπό μας. Όλες αυτές οι χώρες θα λειτουργούν ως μόνιμες εστίες εξάρσεων σοβαρών επιδημιών, οι οποίες αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα μας κτυπήσουν την πόρτα.

«Δεν με ενδιαφέρει η επιζήτηση αξιωμάτων»

Αναστασία Παπαδοπούλου

στους Μάριο Χριστοφόρου και Θάλεια Νεοφύτου

Η Αναστασία Παπαδοπούλου μίλησε στην Σύγχρονη Άποψη στην πρώτη της εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη λίγο πριν από την εκλογή της στην κεντρική επιτροπή του ΔΗΚΟ. Πηγαία και με τον αυθορμητισμό ενός νέου ανθρώπου μιλά πέρα από την πολιτική, για την παιδεία, την αναθεώρηση της ιστορίας, για την Αγγλική Σχολή, τον ρόλο της εκκλησίας, το ρουσφέτι αλλά και για όσα και όσους πίκραναν τον Τάσσο Παπαδόπουλο.

Εισέρχεστε στον πολιτικό στίβο διεκδικώντας μια θέση στην κεντρική επιτροπή του ΔΗΚΟ. Πόσο εύκολο είναι να κάνεις αυτό το ξεκίνημα όντας η κόρη του Τάσσου Παπαδοπούλου;

Είμαι σίγουρη ότι το γεγονός ότι είμαι η κόρη του Τάσσου Παπαδόπουλου βοηθά σημαντικά την υποψηφιότητά μου στην Κεντρική Επιτροπή. Ελπίζω απλά να φανώ αντάξια του ονόματος που φέρω και των προσδοκιών που δημιουργεί αυτό το όνομα. Θα ήθελα όμως να διευκρινίσω το γιατί τώρα δείχνω αυτό το ενδιαφέρον για την εκλογή μου στην Κεντρική Επιτροπή. Δεν είναι γιατί προσδοκώ σε άλλη ανέλιξη. Είναι απλά γιατί πραγματικά νιώθω την ανάγκη να προσφέρω έστω με αυτόν τον τρόπο, μέσω αυτού του βήματος στον αγώνα για το εθνικό. Δεν είναι η πολιτική όπως την έχουμε καταντήσει που με ενδιαφέρει, δηλαδή επιζήτηση αξιωμάτων. Για μένα το μεγαλύτερο λάθος που έχουμε κάνει είναι η υποβίβαση του εθνικού μας θέματος σε μέρος της μικροπολιτικής-κομματικής μας ζωής, ενώ έπρεπε να είναι υπερκομματικό θέμα. Το εθνικό να είναι υπεράνω κόμματων και εκλογικής εκστρατείας.

Ωστόσο ως μέλος κάποιου κόμματος δεν θα αναγκάζεστε να ταυτίζεστε με την γραμμή του στο εθνικό θέμα;

Πρώτα από όλα νιώθω ότι θα μπορώ ως μέλος της κεντρικής επιτροπής να πω την άποψή μου όταν θα λαμβάνονται αποφάσεις. Αλλά εν πάση περιπτώσει πιστεύω ότι το να ανήκεις σε κάποιο κόμμα δεν σημαίνει και τυφλή υπακοή, ειδικότερα όσον αφορά στο εθνικό θέμα. Είναι καθήκον καθενός μας να αμφισβητεί το κόμμα του, εάν διαφωνεί με την θέση του, όσο αφορά στο εθνικό θέμα. Για μένα το καθήκον στην πατρίδα πάντοτε θα υπερτερεί του καθήκοντός μου σε οποιοδήποτε κόμμα.

Αν όμως διαφωνήσετε με μια θέση της κεντρικής επιτροπής στο εθνικό θέμα τι θα κάνετε; Θα το πείτε δημόσια;

Όταν αφόρα στο εθνικό θέμα πιστεύω ότι ο καθένας οφείλει να λέει την άποψή του και να ακολουθεί τα πιστεύω του. Για να ξεκαθαρίσω όμως, πιστεύω ότι το ΔΗΚΟ είναι το κόμμα που ακολουθεί την σωστή γραμμή στο εθνικό, όπως την ακολουθούσε πάντοτε. Το ΔΗΚΟ με εκφράζει όσον αφορά στο εθνικό και για αυτό θέλω εκεί να ανήκω. Αν η στρατηγική που ακολουθεί στην παρούσα φάση είναι λανθασμένη, για μένα δεν είναι αρκετή διαφωνία για να θεωρήσω ότι δεν ανήκω στο ΔΗΚΟ. Δεν πιστεύω όμως ότι έχουν παραποιηθεί οι αρχές και τα πιστεύω του κόμματος.

Αυτή όμως την στιγμή διαφωνείτε με κάποια σημεία της στρατηγικής που εκφράζεται από το ΔΗΚΟ;

Πιστεύω ότι η υποστήριξη που δώσαμε στον να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, με την λάθος βάση με την οποία ξεκίνησαν, ήταν λανθασμένη. Πιστεύω ότι ίσως δώσαμε μια λευκή επιταγή και οδηγηθήκαμε στο αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων. Όπως το βλέπω εγώ, θεωρώ ότι διαπραγματευόμαστε το Σχέδιο Αναν σε χειρότερη θέση από ότι πριν από πέντε χρόνια. Αυτή τουλάχιστον είναι η δική μου άποψη ό,τι και αν σημαίνει αυτό.

Είπατε ότι ο λόγος ανάμειξής σας στην πολιτική είναι κυρίως το εθνικό θέμα.

Ναι. Γιατί το εθνικό, το πού ανήκουμε, σε ποιο κράτος ζούμε, καθορίζει όλα τα υπόλοιπα. Οι Τούρκοι έχουν ως στόχο την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εμείς έχουμε ως στόχο να την διατηρήσουμε. Αν επιτευχτεί ο στόχος των Τούρκων, τότε η καθημερινότητά μας θα αλλάξει τόσο πολύ ώστε όλα τα αλλά θα είναι ασήμαντα.

Πιστεύετε ότι το ψευδοκράτος έχει ως στόχο την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Πιστεύω ότι η Τουρκιά έχει ως στόχο την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και πιστεύω ότι η τ/κ ηγεσία καθοδηγείται και παίρνει οδηγίες από την Τουρκία. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει κανένας που να πιστεύει ότι οι Τ/κ λαμβάνουν αποφάσεις από μονοί τους. Απόδειξη: Ο Ταλάτ υπέγραψε την 8ην Ιουλίου και αμέσως καλέστηκε στην Τουρκιά για εξηγήσεις. Και όλοι γνωρίζουμε ότι για τα επόμενα δύο χρόνια ο μόνος στόχος των Τούρκων ήταν να την ακυρώσουν. Και το κατάφεραν σχεδόν αμέσως, με την έναρξη των διαπραγματεύσεων χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία και την ανακοίνωση της 23ης Μαΐου.

Μπαίνοντας λοιπόν στην κεντρική επιτροπή του ΔΗΚΟ θα ασχοληθείτε μόνο με το εθνικό θέμα; Δεν θα πάρετε θέση σε διάφορα κοινωνικά ή οικονομικά θέματα;

Φυσικά θα πάρω θέση σε οποιοδήπτε θέμα έρθει ενώπιον της Κεντρικής Επιτροπής αλλά γνωρίζω ότι η κεντρική επιτροπή δεν έχει ιδιαίτερο ρόλο στον καθορισμό των θέσεων του κόμματος όσον αφόρα θέματα της καθημερινότητας. Έχει ρόλο στον καθορισμό της στρατηγικής του κόμματος για την κοινωνική του πολιτική, για την εξέλιξή μας και για την ενδυνάμωση του κόμματος. Επειδή για μένα ένα δυνατό ΔΗΚΟ είναι αναγκαίο και επιβάλλεται στην Κύπρο, ειδικά τώρα λόγω εθνικού, ναι, μακάρι να έχω ρόλο και σε αυτά τα θέματα για να βοηθήσω το κόμμα μου να δυναμώσει.

Πέραν από την κεντρική επιτροπή ως νέος άνθρωπος και ως γυναίκα δεν υπάρχει κάτι που σας ενοχλεί στο πολιτικό κατεστημένο πέραν από το Εθνικό που θα ήθελες να αλλάξεις;

Παρά πολλά με ενοχλούν, αλλά επαναλαμβάνω αν ασχοληθεί κάποιος πρώτα με τα αλλά και αφήσει το εθνικό πιστεύω θα χάσει το παιχνίδι. Θα ήθελα πολύ να ασχοληθώ με ομάδες για δικαιώματα των γυναικών, των παιδιών και με την παιδεία πάνω απ’ όλα. Αλλά δεν είναι για αυτό το λόγο που θέλω να μπω στην κεντρική επιτροπή.

Μιλώντας για παιδεία, πώς σχολιάζετε την νέα πολιτική του Υπουργού Παιδείας για αλλαγή των βιβλίων της ιστορίας;

Όταν σπούδαζα ιστορία, ο πρώτος κανόνας που μας έμαθαν, ήταν ότι η ιστορία γράφεται από ιστορικούς για να εξηγήσουν το τι έγινε. Δεν γράφεται επειδή κάποιος έχει στο νου του να επιτελέσει κάποιο στόχο, γιατί έτσι θα ερμηνεύει την ιστορία σύμφωνα με τον στόχο του. Αυτό έγινε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου όταν δεν αναγνωρίστηκε ο ρόλος της τότε Σοβιετικής Ενωσης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο θα έπρεπε, λόγω των πολιτικών σκοπιμοτήτων. Αυτό κάνουμε κι εμείς τώρα. Ερχόμαστε και λέμε ότι μέσα από τα βιβλία της ιστορίας πρέπει να οδηγήσουμε τον κόσμο στην επανένωση. Τώρα πότε η «επανένωση» αντικατάστησε την «απελευθέρωση» ποτέ μου δεν κατάλαβα. Μόνο και από την ανταλλαγή αυτών των δύο λέξεων καταλαβαίνουμε ποιος είναι ο πραγματικός στόχος. Και δεν μπορεί να γραφτεί η αντικειμενική ιστορία όταν υπάρχει συγκεκριμένος στόχος για να επιτελεστεί. Διότι όταν και αν βρεθούν γεγονότα τα οποία δεν ικανοποιούν αυτό τον στόχο, η επιλογή θα είναι να αγνοηθούν ή να ερμηνευτούν με άλλο τρόπο για να μην επηρεαστεί ο τελικός στόχος. Άρα αυτόματα χάνεται και η οποιαδήποτε αντικειμενικότητα.

Ως απόφοιτος της Αγγλικής Σχολής, πώς σχολιάζετε τα όσα ακούγονται τον τελευταίο καιρό για το σχολείο;

Με λυπούν αφάνταστα γιατί είμαι απόφοιτος αυτής της σχολής και ήμουν περήφανη για αυτό. Θυμάμαι όταν ήμουν μαθήτρια, στο μάθημα της ιστορίας, ο καθηγητής μας μας προκαλούσε μια φορά κάθε τόσο να συζητούμε για το Κυπριακό. Και έβγαινε ο καθένας μας και έλεγε ό, τι ήθελε. Έλεγαν άλλοι συμμαθητές μου για τον Γρίβα, εγώ έλεγα για τον Μακάριο, λέγαμε για τους Τ/κ, για οτιδήποτε. Τι ήταν το σημαντικό; Ο καθηγητής το μόνο που έκανε ήταν να μας θέτει ερωτήματα. Δεν μας επέβαλλε άποψη ποτέ. Κι εγώ εκ των υστέρων έμαθα τι ήταν τα πιστεύω του. Ουδέποτε τα κατάλαβα όταν μας έκανε μάθημα. Στην τάξη μου θυμάμαι δεν ασπάζονταν πολλοί τις δικές μου απόψεις αλλά πάντοτε ένιωθα ότι άνηκα σε ένα πολύ φιλελεύθερο σχολείο. Ο καθένας είχε το δικαίωμα να εκφράσει όποια άποψη ήθελε. Στο History & Current Affairs Society είχαμε καλέσει τους Πρέσβεις της Δυτικής και της Ανατολικής Γερμανίας να κάνουν συζήτηση ένα χρόνο πριν από την επανένωση της Γερμανίας, τον Οζκιουρ, υποψήφιους σε διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις και ουδέποτε υπήρξαν προβλήματα ακρότητας μεταξύ των μαθητών. Κάναμε σοβαρές συζητήσεις χωρίς ποτέ να μας επιβάλει κανείς οποιαδήποτε άποψη. Γι’ αυτό και τώρα δεν μπορώ να καταλάβω αυτό που γίνεται. Και δεν καταλαβαίνω γιατί δεν αποδέχονται την απλούστατη απαίτηση της κίνησης των γονέων που ζητούν απλά να κρατηθεί η πολιτική έξω από το σχολείο. Εγώ συγχαίρω αυτούς τους γονείς οι οποίοι με κίνδυνο να δακτυλοδειχτούν τα παιδιά τους προβάλλουν κάποιες αρχές. Και η αντίδραση εναντίον τους, τους αποκαλούνε ρατσιστές και ότι θέλουν να παραβιάσουν ανθρώπινα δικαιώματα, είναι το λιγότερο αισχρή και προσβλητική.

Βλέπετε κάποια κίνητρα πίσω απ’ όλα αυτά που συμβαίνουν στην Αγγλική Σχολή;

Πιστεύω ότι στην Αγγλική Σχολή θέλουν να κάνουν ίσως ένα πείραμα για το πώς θα ήθελαν μια ουτοπική, κατά την γνώμη μου, κοινωνία. Ξέρω πως όταν πήγαν οι Τ/κ μαθητές, τα παιδιά δεν είχαν πρόβλημα. Όταν οι καθηγητές και η διεύθυνση του σχολείου συμπεριφέρθηκαν διαφορετικά στους Τ/κ μαθητές έναντι σε όλους τους υπόλοιπους, περιλαμβανομένων άλλων εθνικοτήτων, εκεί δημιουργήθηκαν τα προβλήματα. Με το να φέρονται σε κάποιους μαθητές σαν να έχουν περισσότερα δικαιώματα γιατί «είναι καημένοι», αυτό αμέσως διαχωρίζει τους μαθητές. Όταν επιτέθηκαν οι κουκουλοφόροι στην Αγγλική Σχολή, οι Ε/κ πρώτοι έτρεξαν να βοηθήσουν τους συμμαθητές τους. Γιατί πρέπει να πιστεύει κανείς ότι υπάρχει πρόβλημα ανάμεσα στα παιδιά στην Αγγλική Σχολή; Αφήστε τους μόνους τους και θα δείτε ότι μέσα σε μια εβδομάδα δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα μεταξύ τους. Το σχολείο πάντα ήταν πολυπολιτισμικό. Υπήρχαν από διάφορες κοινότητες, υπήρχαν και μουσουλμάνοι οι οποίοι απλά δεν έρχονταν στην προσευχή ή στο μάθημα των θρησκευτικών. Κανένας δεν νοιαζόταν τότε. Και φυσικά υπήρχαν και ακραίες απόψεις και έντονες συζητήσεις, αλλά όπως σε κάθε σχολείο είχαμε όλοι ένα κοινό. Ήμασταν όλοι μια ομάδα εναντίον των καθηγητών, σε ό,τι κι αν γινόταν. Ήμαστασν ενωμένοι σαν σχολείο και ποτέ δεν θα ξεχάσω ότι στις διαδηλώσεις που πηγαίναμε για το ψευδοκράτος ή όταν συνέλαβαν τον Πέτρο Παπαλεοντίου, έρχονταν μαζί μας και Άγγλοι και Αρμένιοι και Λιβανέζοι συμμαθητές μας. Απλά γιατί ήταν συμμαθητές μας.

Σε μια ομιλία στην Αγγλική Σχολή λέχθηκε ότι η Κύπρος δεν είναι η Ελληνική και ότι αυτό πρέπει να το αποδεχτούν οι μαθητές.

Το καταλαβαίνω και ίσως είναι λάθος όρος «η Κύπρος είναι ελληνική», διότι παραπέμπει στην ΕΟΚΑ Β΄ και στο πραξικόπημα. Εξαρτάται όμως πώς το ερμηνεύεις. Δηλαδή για μένα το ότι είμαι Ελληνίδα σημαίνει ότι έχω κάποια ιστορία πίσω μου και μια καταγωγή που με έφερε να γεννηθώ σε αυτό το νησί. Δεν αρνούμαι ότι η πατρίδα μου είναι η Κύπρος και ότι αυτή περιλαμβάνει και τους Τ/κ. Δεν καταλαβαίνω γιατί ξαφνικά θεωρείται το να έχω ελληνικά στοιχεία, αυτόματα σημαίνει και ότι μισώ τους Τ/κ. Αυτό είναι προσβλητικό για την ιστορία μας. Ουδέποτε ο Ελληνισμός σήμαινε ή προώθησε την απόρριψη. Εξάλλου κατ’εμένα όταν απαρνηθείς το από πού προέρχεσαι είναι σίγουρη μέθοδος για να μην ξέρεις πού ανήκεις. Εγώ ανήκω στην Κύπρο. Εγώ τονίζω την δική μου καταγωγή ως Ελληνίδα και Χριστιανή Ορθόδοξη. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποδέχομαι κάποιον άλλον. Αλίμονο. Σίγουρα υπήρχαν και Έλληνες που συμπεριφέρθηκαν εγκληματικά. Αλλά εμένα ως Ελληνίδα της Κύπρου δεν μπορεί να με χαρακτηρίζει η Χούντα και η ΕΟΚΑ Β΄ και σίγουρα δεν μπορούν αυτά τα λάθη να χαρακτηρίσουν όλο τον Ελληνισμό και την ιστορία χιλιετιών. Δεν μπορούν αυτά τα λάθη να αντικαθιστούν την γέννηση της Δημοκρατίας για παράδειγμα. Δεν μπορώ να αντιληφθώ γιατί κάποιοι επιλέγουν να ταυτίζουν την ιστορία μας και τον Ελληνισμό με τα λάθη που έκαναν κάποιες ομάδες. Και ερωτώ: Γιατί να ταυτιζόμαστε με κάποια κακά και να μεταφέρουμε στις επόμενες γενεές άδικες ενοχές, τις οποίες θα έπρεπε να νιώθει ο πραγματικός θύτης, ο Τούρκος κατακτητής. Γιατί να μην ταυτιζόμαστε με τα καλά του Ελληνισμού, τα οποία άντεξαν κάποιες χιλιετίες και να μεταφέρουμε αυτά στις επόμενες γενεές; Μόνο αυτά τα θετικά χαρακτηριστικά μας θα οδηγήσουν σε πραγματική ειρήνη και όχι μια μυθόπλαστη ιστορία η οποία θα απαρνηθεί στα παιδιά μας ταυτότητα και χαρακτήρα.

Είναι ορθό να εκφράζει την άποψη του ο Αρχιεπίσκοπος για το Εθνικό θέμα και για τα βιβλία της ιστορίας;

Εάν πιστεύουμε ότι η θρησκεία στην ιστορία και στην κουλτούρα μας δεν έχει ρόλο, τότε και πάλι απαρνούμαστε την ιστορία μας. Ο λόγος που επέζησε ο Ελληνισμός για 300 χρόνια κάτω από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν η Εκκλησία. Αυτή διατήρησε την γλώσσα και τον χαρακτήρα μας. Εξάλλου ο πρώτος μας Πρόεδρος ήταν και ο θρησκευτικός μας ηγέτης. Σωστό ή λάθος αυτή είναι η ιστορία μας. Γιατί ξαφνικά να πούμε ότι δεν έχει κανένα ρόλο; Και δεν καταλαβαίνω γιατί ο κάθε πολίτης δικαιούται να εκφράζει την άποψή του, αλλά απαιτούμε από τον Αρχιεπίσκοπο να μην το κάνει. Αυτό θα ήταν λογοκρισία και εξ’όσων γνωρίζω είμαστε ακόμη μια δημοκρατία. Και το καλό της δημοκρατίας είναι πως όταν μιλά οποιοσδήποτε, μπορείς να αποφασίσεις αν θα τον λαμβάνεις υπόψη ή όχι.

Φαινόμενα όπως το ρουσφέτι και η κομματοκρατία σε ποιο βαθμό πιστεύεις ότι υπάρχουν στην κοινωνία μας;

Σε απίστευτο βαθμό και δυστυχώς είναι ο λόγος που η κοινωνία μας δεν έχει προοδεύσει όσο θα έπρεπε. Στα πέντε χρόνια που ήταν ο Τάσσος πρόεδρος εναντιώνονταν στο ρουσφέτι. Ο κόσμος χειροκροτεί όταν το ακούει αυτό, αλλά μέσα του σκέφτεται «ναι, για τους άλλους, όχι για μένα». Γιατί όλοι μας έχουμε λίγο το σύνδρομο του αδικημένου. Ότι εάν έχουμε αποτύχει σε κάτι είναι γιατί αδικηθήκαμε και όχι γιατί το κέρδισε κάποιος άλλος. Όμως οι πρώτοι που φταίνε είναι οι πολιτικοί, διότι δεν λένε όχι και μάλιστα έχουμε φτάσει στο σημείο να λένε ότι «τώρα θα αρθούν οι αδικίες που υπέφεραν τόσα χρόνια» για δικαιολογία. Εγώ εισηγούμαι όπως δημοσιοποιηθούν όλες αυτές οι αδικίες και τα μέτρα που πάρθηκαν και θα παρθούν για άρση τους, με ονόματα και στοιχεία, τουλάχιστον για να επανακτηθεί η εμπιστοσύνη του κόσμου στο σύστημα.

Θεωρείτε ότι ο πατέρας σας έφυγε πικραμένος; Υπήρχαν κάποια άτομα από το ΔΗΚΟ που τον είχαν υποσκάψει;

Στα παιχνίδια που παίχτηκαν στις εκλογές σίγουρα υπήρχαν κάποια άτομα από το ΔΗΚΟ που υπέσκαψαν τον Τάσσο. Αυτό είναι γνωστό. Είχαν γίνει και συγκεκριμένες καταγγελίες στις έρευνες για το πόρισμα του ΔΗΚΟ για τις εκλογές, για άτομα που αρνήθηκαν να έρθουν σε εκδηλώσεις, είτε δούλευαν για άλλους υποψηφίους. Αυτά δεν περιλήφθηκαν στον τελικό πόρισμα βέβαια. Όμως για να είμαστε ξεκάθαροι, ο κόσμος του ΔΗΚΟ αγαπούσε και αγαπά τον Τάσσο και έτρεξαν και δούλεψαν στις εκλογές πάρα πολύ. Το ίδιο και οι περισσότεροι από την ηγεσία του κόμματος. Το ότι χάσαμε, αυτό οφείλεται σε δέκα μικρούς παράγοντες οι οποίοι επηρέασαν το τελικό αποτέλεσμα. Πικραμένος δεν έφυγε ο Τάσσος από το ΔΗΚΟ, ούτε από την εξουσία. Αγαπούσε το ΔΗΚΟ και τον κόσμο του ΔΗΚΟ. Και ούτε στους τελευταίους 10 μήνες της ζωής του εκφράστηκε με πικρία για οποιονδήποτε. Ήταν πολύ μεγάλος άνδρας για να εκφράζει τέτοια πικρία. Όμως πιστεύω ότι πληγώθηκε με τη προσπάθεια πλήρους εκμηδενισμού της πενταετίας του, και δεν μιλώ μόνο για το εθνικό στο οποίο διαφωνούσε με την νέα κυβέρνηση, τους πρώην συνεργάτες του. Φυσικά θυμίζω ότι και ο ίδιος διαφωνούσε με τον Κληρίδη, αλλά όταν εκλέγηκε του ζήτησε να τον συνοδεύει στις διαπραγματεύσεις, όχι μόνο ως ένδειξη σεβασμού, αλλά και για να δείχνει έξω ένα ενωμένο μέτωπο και μια συνέχεια, όπως πάντοτε οφείλουμε να κάνουμε. Αλλά και στην εσωτερική διακυβέρνηση, κανείς δεν αναγνώρισε ότι ήταν η κυβέρνηση του Τάσσου Παπαδόπουλου που πήρε την απόφαση για τις αφαλατώσεις (όταν βουλευτές διαδήλωναν έξω από την Βουλή για να μην γίνει η αφαλάτωση στην Επισκοπή), ότι η Κυβέρνησή του επέμενε να μπούμε στο ευρώ όταν άλλοι διαφωνούσαν, ότι είχαμε πλεόνασμα που άλλοι εξανέμισαν σε λίγους μήνες, ρυθμό ανάπτυξης ο οποίος ακόμη υπολογίζεται σήμερα εξού και δεν έχουμε μηδενική ανάπτυξη για το 2009. Αυτός ο εκμηδενισμός και η απόλυτη αγνωμοσύνη σίγουρα τον πλήγωσαν, αλλά δεν ήταν άνθρωπος που εκφραζόταν με αρνητικούς χαρακτηρισμούς και ουδέποτε κατηγόρησε οποιονδήποτε. Εάν η συμπεριφορά απέναντί του ήταν αυτή που του άρμοζε θα το κρίνει η ιστορία και ο κόσμος.